Στις αρχειακές συλλογές της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος φυλάσσονται έγγραφα που προέρχονται από ποικίλους φορείς, δημόσιους ή ιδιωτικούς εντός ή εκτός του ελλαδικού χώρου. Επιπλέον, μεγάλο μέρος του υλικού αντικατοπτρίζει τη δράση φυσικών προσώπων που διακρίθηκαν στις επιστήμες, στα γράμματα και στις τέχνες. Τέλος, περιλαμβάνονται τεκμήρια που ενοποιήθηκαν σε επιμέρους κατηγορίες λόγω των κοινών χαρακτηριστικών τους (π.χ. πρωτόκολλα, κατάστιχα, πάπυροι, σιγίλλια, διπλώματα κ.ά.).
| Συλλογές | |
| Συλλογή Καταστίχων και Πρωτοκόλλων | Περιλαμβάνονται κατάστιχα και πρωτόκολλα, τα οποία χρονολογούνται κυρίως το α΄ μισό του 19ου αιώνα και σε μικρότερο βαθμό τον 20ό. Τα περισσότερα από αυτά προέρχονται από δωρεές είτε μεμονωμένων τεκμηρίων ή ευρύτερων αρχειακών συνόλων. Έχει γίνει αναλυτική καταγραφή τους με βάση τον κατάλογο του Λίνου Πολίτη. Περισσότερα… |
| Συλλογή Μαρκησίου de Queux de Saint Hilaire | Περιλαμβάνει ομόλογα, εκθέσεις και άλλα έγγραφα, σχετικά με την ανάπτυξη του φιλελληνικού κινήματος, τα γεγονότα του Αγώνα και τη συγκρότηση του ελληνικού κράτους, κατά τα πρώτα χρόνια της δημιουργίας του. Χρονικά καλύπτει την περίοδο 1829-1834. Στη συλλογή, επίσης, συγκαταλέγονται επιστολές Ολλανδών και Γάλλων φιλολόγων του 17ου και 18ου αιώνα. |
| Αρχεία | |
| Αρχείο Αγωνιστών (Επιτροπής Αγώνος) | Πρόκειται για το αρχείο της Επιτροπής Θυσιών και Εκδουλεύσεων του Ιερού Αγώνος, το οποίο συστάθηκε το 1846, προκειμένου να αμειφθούν και να αποζημιωθούν οι αγωνιστές του 1821. Η εκ νέου σύσταση της Επιτροπής, το 1865, είχε ως στόχο την επανεξέταση των αιτημάτων των αγωνιστών, προκειμένου να διορθωθούν αστοχίες του παρελθόντος. Οι αγωνιστές ή οι συγγενείς τους, σε περίπτωση θανάτου, κλήθηκαν να επανυποβάλουν τα απαραίτητα δικαιολογητικά, ώστε να διεκδικήσουν απονομές βαθμών, αποζημιώσεις για χαμένες περιουσίες, αποπληρωμή δεδουλευμένων μισθών για τα χρόνια του Αγώνα, συντάξεις για τους ανάπηρους πολέμου, βοηθήματα για τις οικογένειες των νεκρών αγωνιστών και την περίθαλψη ορφανών. |
| Αρχείο Αινιάνος | Αποτελείται από έγγραφα και επιστολές της περιόδου του Αγώνος, τετράδια, υπομνήματα και πρόχειρα συγγράμματα του Αινιάνος. |
| Αρχείο Ασωπίου | Πρόκειται για την αλληλογραφία του καθηγητή Κωνσταντίνου Ασωπίου και του υιού του, Ειρηναίου. Επιπρόσθετα, το αρχείο περιλαμβάνει χειρόγραφα φιλολογικού περιεχομένου. Καλύπτει χρονικά το μεγαλύτερο μέρος του 19ου αιώνα. |
| Αρχείο Βασιλικής Βιβλιοθήκης | Αποτελείται από κατάστιχα, ημερολόγια, μητρώα, πρωτόκολλα, καταλόγους, βιβλία δανεισμού και χειρόγραφα ιστορικού, φιλολογικού και ποικίλου περιεχομένου, τα οποία περιήλθαν στην ΕΒΕ κατόπιν αγοράς, μαζί με μεγάλο όγκο βιβλίων της βιβλιοθήκης Ανακτόρων. Για τη μελέτη του αρχειακού υλικού, οι ερευνητές μπορούν να συμβουλευτούν την αναλυτική καταγραφή του Αρχείου της Βασιλικής Βιβλιοθήκης. Περισσότερα… |
| Αρχείο Βικέλα | Περιλαμβάνει επιστολές Ελλήνων και ξένων προς τον Δημήτριο Βικέλα και την αλληλογραφία των μελών της οικογένειας. Υπάρχουν έγγραφα που αφορούν τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1896, σημειώσεις του Βικέλα, προσωπικές και φιλολογικές, καθώς επίσης, λογοτεχνικά έργα του ιδίου και ορισμένες μεταφράσεις ξένων λογοτεχνικών έργων. Το αρχείο αποτελεί κληροδότημα του ανιψιού του, Αλέξανδρου Οικονόμου, στην Εθνική Βιβλιοθήκη, σύμφωνα με την ιδιόγραφη διαθήκη του. |
| Αρχείο Γραμματείας Ναυτικών | Πρόκειται για έγγραφα της επί των Ναυτικών Γραμματείας, κατά τη χρονική περίοδο 1834-1835. |
| Αρχείο Θεοδωράκη Γρίβα | Περιλαμβάνει επιστολές αγωνιστών, σημειώματα, καταλόγους, λόγους επικήδειους και άλλα έγγραφα, σχετικά με τα γεγονότα της Επανάστασης και την ενθρόνιση του Όθωνα. Καλύπτει χρονικά την περίοδο 1821-1862. Δωρήθηκε στην Εθνική Βιβλιοθήκη το 1897 από την Περσεφόνη Θ. Γρίβα. |
| Αρχείο Δοκού | Το Αρχείο Γκίκα Δοκού, Γραμματέα του Οθωνείου Πανεπιστημίου και απογόνου γνωστής οικογένειας της Ύδρας, περιλαμβάνει έγγραφα, κυρίως, επιστολές, με ακραίες χρονολογίες 1839–1856. Θεματικά καλύπτει οικογενειακά ζητήματα του Δοκού, πανεπιστημιακές υποθέσεις, αιτήματα πολιτών για μεσολάβησή του, προς επίλυση καθημερινών προβλημάτων, περιγραφές της πολιτικής κατάστασης της Ύδρας. |
| Αρχείο Εργοληπτικής Α.Ε. | Πρόκειται για το αρχείο μίας από τις σημαντικότερες κατασκευαστικές εταιρίες του Μεσοπολέμου, της «Εργοληπτικής Α.Ε.», δημιούργημα του πολιτικού μηχανικού Μόσχου Α. Διαμαντόπουλου. Με την «Εργοληπτική Α.Ε.» συνεργάστηκαν γνωστοί αρχιτέκτονες και πολιτικοί μηχανικοί, οι οποίοι σχεδίασαν και επέβλεψαν ιδιωτικά και δημόσια έργα στην Αθήνα, τον Πειραιά, τη Θεσσαλονίκη και σε άλλες πόλεις. Περισσότερα… |
| Αρχείο Εφταλιώτη | Αποτελείται από χειρόγραφα έργα του λογοτέχνη. |
| Αρχείο Σταύρου Ζουμπουλάκη | Περιέχει ποικίλα τεκμήρια που αφορούν το συγγραφικό έργο του Σταύρου Ζουμπουλάκη από το 1992 ως το 2024, το αρχείο αλληλογραφίας της «Νέας Εστίας» και χειρόγραφα συνεργατών του περιοδικού κατά την περίοδο1998 – 2012 όταν ο ίδιος διετέλεσε διευθυντής του, καθώς και την προσωπική του αλληλογραφία με τον Ζήσιμο Λορεντζάτο (1915-2004), τον Στυλιανό Αλεξίου (1921-2013) και τον Ν.Δ. Τριανταφυλλόπουλο.
Το αρχείο συγκροτήθηκε από τον Σταύρο Ζουμπουλάκη και περιήλθε στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος κατόπιν δωρεάς του. |
| Αρχείο Ηπίτη | Αποτελείται από χειρόγραφα και έγγραφα του Πέτρου Κ. Ηπίτη που καλύπτουν χρονικά την περίοδο 1788-1861. Ένας μεγάλος αριθμός εγγράφων αναφέρεται στην περίοδο του Αγώνα. |
| Αρχείο Θεσσαλικών (Συναταιρισμού Αγιάς) | Αποτελείται από έγγραφα και κατάστιχα του συνεταιρισμού Αγιάς, τα οποία χρονολογούνται από το 1870 και μετά. |
| Αρχείο Καφαντάρη | Το αρχείο Γεωργίου Καφαντάρη περιλαμβάνει, ενδεικτικά, επιστολές, σημειώματα, τηλεγραφήματα, υπομνήματα, αιτήσεις, εκθέσεις, ποικίλα υπηρεσιακά έγγραφα, σχέδια ομιλιών, αποκόμματα εφημερίδων. Καλύπτει χρονικά την περίοδο του Μεσοπολέμου. Αναφέρεται σε σημαντικά ιστορικά γεγονότα και πτυχές της πολιτικής και κοινωνικοοικονομικής πραγματικότητας της εποχής και παρέχει πολύτιμες πληροφορίες τόσο για τον Καφαντάρη, όσο και για άλλες πολιτικές προσωπικότητες. Το αρχείο παραδόθηκε στην Εθνική Βιβλιοθήκη στις 26 Απριλίου, 1967. Προς διευκόλυνση των ερευνητών είναι διαθέσιμη μια συνοπτική καταγραφή των θεματικών ενοτήτων του αρχείου καθώς επίσης και μία αναλυτική περιγραφή των φακέλων και υποφακέλων. |
| Αρχείο Γεωργίου Π. Κρέμου | Περιλαμβάνει έργα του Γ. Π. Κρέμου, επιστολές, σημειώματα και έγγραφα ιστορικού, αρχαιολογικού, νομισματικού και γεωγραφικού περιεχομένου. Χρονικά καλύπτει το β’ μισό του 19ου αιώνα. |
| Αρχείο υιού Γ. Κοζάκη-Τυπάλδου | Αποτελείται από επιστολές, σημειώσεις και άρθρα που αναφέρονται στην ιδιωτική και δημόσια ζωή του υιού Τυπάλδου. Στο αρχείο, επίσης, περιέχονται συγγράμματα του πατέρα Τυπάλδου, πρώην διευθυντή της Εθνικής Βιβλιοθήκης. |
| Αρχείο Καχτίτση | Περιέχει τεκμήρια της αλληλογραφίας από την περίοδο 1952-1969 του συγγραφέα Νίκου Καχτίτση με τον αδελφικό του φίλο, ποιητή Γιώργη Παυλόπουλο. Περισσότερα… |
| Αρχείο Κουμανούδη | Περιέχει ημερολόγια, επιστολές, έγγραφα δημόσιων αρχών, καθιδρυμάτων, εταιρειών και συλλόγων. Στο αρχείο συγκαταλέγονται, επίσης, ομιλίες, παραδόσεις και έργα φιλολογικού, αρχαιολογικού και επιγραφικού περιεχομένου. Χρονικά καλύπτει την περίοδο 1837-1894. |
| Αρχείο Δημητρίου Λεβίδη | Περιλαμβάνει μουσικά έργα του Δ. Λεβίδη. Δωρήθηκε στην Εθνική Βιβλιοθήκη, το 1974, από τον Φ. Μπουμπουλίδη. Έχει ψηφιοποιηθεί από το Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. |
| Αρχείο Λιβόρνου | Αποτελείται από έγγραφα της ελληνικής κοινότητας του Λιβόρνου. Διατηρεί την αρχική ταξινόμηση που έγινε το 1869 από τον γραμματέα της εκκλησίας της Αγίας Τριάδας. |
| Αρχείο Στρατηγού Δημητρίου Μακρή | Περιέχει κατάστιχα, καταλόγους, πίνακες, λογαριασμούς και επιστολές οπλαρχηγών, προς τον στρατηγό Δ. Μακρή. Αφορά, κυρίως, την πολιορκία του Μεσολογγίου. Το αρχείο χρονικά καλύπτει την περίοδο 1820 – 1833. |
| Αρχείο Μελετόπουλου | Αποτελείται από κατάστιχα αλληλογραφίας και λογαριασμών, επίσημα έγγραφα των ελληνικών αρχών, ιδιωτικές επιστολές και έγγραφα δοσοληψιών. Καλύπτει τη χρονική περίοδο 1822-1860. |
| Αρχείο Μνήμονος Ναυπλίας | Αποτελείται από λυτά έγγραφα και κατάστιχα που περιέχουν συμβολαιογραφικές πράξεις. Καλύπτει τη χρονική περίοδο 1831-1846. |
| Αρχείο Μονάχου | Αποτελείται από τετράδια και αποδεικτικά του ελληνικού λυκείου του Μονάχου. Καλύπτει τη χρονική περίοδο 1831-1836. |
| Αρχείο Νάξου | Περιέχει ομόλογα, κατάστιχα και έγγραφα νοταριακού, εκκλησιαστικού και ιδιωτικού περιεχομένου, από τα νησιά της Πάρου και της Νάξου. Χρονικά εκτείνεται από τον 17ο έως τον 19ο αιώνα. |
| Αρχείο Νερούτσου | Αποτελείται από τετράδια και σημειώματα, σχετικά με τις αρχαιολογικές εργασίες του αρχαιολόγου και λόγιου Τ. Νερούτσου. Καλύπτει χρονικά τα τέλη του 19ου αιώνα. |
| Αρχείο Ορφανοτροφείου Αιγίνης | Αποτελείται από πρωτόκολλα συνεδριάσεων, έγγραφα αλληλογραφίας, καταλόγους της Δημόσιας Βιβλιοθήκης, κατάστιχα του τυπογραφείου και άλλα βιβλία του ταμείου του Ορφανοτροφείου Αιγίνης. Χρονικά καλύπτει την περίοδο 1833-1844. |
| Αρχείο Κατίνας Παπά | Περιλαμβάνει επιστολές προς την Κατίνα Παππά και την αδερφή της, σημειώματα, ποιήματα, διηγήματα, μελέτες, μεταφράσεις, ομιλίες και άρθρα της ίδιας, φωτογραφίες, επισκεπτήρια, εργασίες μαθητριών της και εκθέσεις. Χρονικά καλύπτει το α΄ μισό του 20ου αιώνα. Προς διευκόλυνση των ερευνητών είναι διαθέσιμη μια συνοπτική καταγραφή των θεματικών ενοτήτων του αρχείου καθώς επίσης και μία αναλυτική περιγραφή των τεκμηρίων. |
| Αρχείο Παπαδιαμάντη | Περιέχει αυτόγραφα σχεδιάσματα και αποσπάσματα έργων του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη: Ιστορικό Μυθιστόρημα [Το Λάβαρον], Η Γυφτοπούλα, Η Μετανάστις, Στο Χριστό στο Κάστρο, Η Νοσταλγός, [Ο Αυτοκτόνος], Παιδική Πασχαλιά, μαθητικά τετράδια με τα νεανικά του σχέδια, οικογενειακή αλληλογραφία (1869-1897) του συγγραφέα αλλά και του αδελφού του Γεώργιου, κειμήλια της οικογένειας όπως το κατάστιχο του εφημέριου πατέρα (1886-1894), το ναυτικό βιβλιάριο (1820) του εκ πατρός πάππου και φωτογραφίες, αγγελίες δημοσίευσης έργων του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη καθώς και φιλολογικά κατάλοιπα του Γ. Βαλέτα και άλλων. Περισσότερα… |
| Αρχείο Γεωργίου Ν. Πολίτη | Στο αρχείο Γ. Ν. Πολίτη περιλαμβάνονται τεκμήρια που εκτείνονται χρονικά από το 1900 έως το 1973. Μεταξύ αυτών μπορεί κανείς να εντοπίσει αδημοσίευτα και δημοσιευμένα κείμενα του ίδιου, αποκόμματα εφημερίδων, επιστολές, φωτογραφίες, σχέδια, εικόνες, σημειώματα, προγράμματα και προσκλήσεις για θεατρικές παραστάσεις. Περισσότερα… |
| Αρχείο Μιχαήλ Ροδά | Περιέχει τηλεγραφήματα, επιστολές, ανακοινώσεις, αποκόμματα, εκθέσεις, ημερολόγια, που αφορούν, κυρίως, τη Μικρασιατική Εκστρατεία, καθότι ο Ροδάς ήταν διευθυντής του γραφείου τύπου της Ύπατης Αρμοστείας της Σμύρνης. Χρονικά καλύπτει την περίοδο 1903-1951. |
| Αρχείο Άγγελου Σικελιανού | Περιλαμβάνει επιστολές, ημερολόγια, σημειώματα και σχέδια έργων του Σικελιανού. |
| Αρχείο Γεωργίου Σκούρτη | Περιλαμβάνει σχεδόν ολόκληρο το αρχειακό υλικό του θεατρικού συγγραφέα Γιώργου Σκούρτη. Διακρίνουμε το προσωπικό αρχείο του δημιουργού με τα ιδιωτικά του έγγραφα (π.χ. προσωπική αλληλογραφία, συμβόλαια, συμφωνητικά), καθώς και υλικό που αφορά την πολύπλευρη συγγραφική του δραστηριότητα Περισσότερα… |
| Αρχείο Σταύρου | Το Ηπειρωτικό Αρχείο Σταύρου Ιωάννου περιλαμβάνει κατάστιχα και λυτά έγγραφα των Ιωάννη και Γεωργίου Σταύρου, σχετικά με τα Ιωάννινα. Χρονικά εκτείνεται από το 1785 έως το 1837. Το αρχείο έχει ψηφιοποιηθεί από το Ιστορικό Αρχείο της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος. |
| Αρχείο Τζέτζη | Αποτελείται από χειρόγραφα και έγγραφα έργα του Ι. Δ. Τζέτζη, τα οποία χρονολογούνται κατά την περίοδο 1870-1900. |
| Αρχείο Τυρνάβου | Περιέχει έγγραφα που προέρχονται από τα υποαρχεία των οικογενειών των διδασκάλων Τυρνάβου, Οικονόμου-Πέζαρος και Κωνσταντίνου Δημητριάδου και αποτυπώνουν την κοινωνική και οικονομική ζωή στον Τύρναβο, από το β’ μισό του 18ου έως το α’ μισό του 19ου αιώνα. |
| Αρχείο Θεόκλητου Φαρμακίδου | Περιέχει επιστολές προς τον Θ. Φαρμακίδη και έγγραφα, σχετικά με το Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως. |
| Αρχείο Φιλελληνικού Κομιτάτου Λονδίνου | Αφορά τη δράση του Κομιτάτου, από το 1822 έως το 1825, και αποτελεί δωρεά του Sir V. Bowring Hansbury, προς την Ελληνική Κυβέρνηση, δια της Πρεσβείας του Λονδίνου και του Υπουργείου Εξωτερικών. |
| Αρχείο Φιλήμονος | Αποτελείται από ποικίλα έγγραφα, τα οποία αξιοποίησε ο Ι. Φιλήμων, κατά τη συγγραφή της Ιστορίας της Επαναστάσεως. Περιέχονται διάφορες εκθέσεις και έγγραφα ποικίλου περιεχομένου με ακραίες χρονολογίες 1770-1884, έγγραφα, σχετικά με τη δράση των αδερφών Υψηλάντη, του Διονυσίου Ρώμα και του Συνοικισμού των Χίων στον Πειραιά. Ανάμεσά τους, συγκαταλέγονται και έγγραφα μεταγενέστερα της Επαναστάσεως του υιού Φιλήμονος. |
| Αρχείο Δημητρίου Χρηστίδη | Περιλαμβάνει έγγραφα, εκθέσεις και επιστολές του Δ. Χρηστίδου. Στο αρχείο εντοπίζονται πολλά έγγραφα του Ι. Κωλέττη. Χρονικά καλύπτει την περίοδο 1821-1870. |
| Αρχείο Χότζη | Αποτελείται από τακρίρια των Πατριαρχών Κωνσταντινουπόλεως και Ιεροσολύμων. Χρονικά εκτείνεται από τον 17ο έως τον 19ο αιώνα. |