Działaczom Koalicji Obywatelskiej w Warszawie w końcu się ulało. — Właśnie było u nas głosowanie w strukturach. Wśród delegatów do powiatu i regionu mnóstwo absolwentów Collegium Humanum, a listy były tak skonstruowane, że wszyscy zostali wybrani. Wcześniej odbyły się wybory w kołach, tam też nikt nikogo z niczego nie rozliczał — opowiada jeden z działaczy.

Podaje przykład: przewodniczącym koła na Bemowie został ponownie burmistrz Grzegorz Kuca, który z Collegium Humanum miał bardzo bliskie związki. Już w 2020 r. uzyskał na tej uczelni tytuł Master of Business Administration, potem został przewodniczącym prezydium Konwentu Rady Konsultacyjnej Biznesu i cieszył się na Facebooku, że może być głosem doradczym rektora tej uczelni. Często chwalił się tą współpracą, wrzucał zdjęcia z uczelnianych uroczystości. W lutym 2022 r. oficjalnie powitał jako członków Konwentu swoich "kolegów burmistrzów: Śródmieścia i Mokotowa, Aleksandra Ferensa i Rafała Miastowskiego".

— To on ich tam wciągnął, wszystkim polecał tę uczelnię — mówi działacz z Bemowa.

— W pewnym momencie dużo osób bliskich Kucy zaczęło robić na Humanum studia. Każda dzielnica ma radnych PO, którzy je skończyli — mówi była radna.

— Mnie Grzesiek wsadził na minę, bo niestety mam dyplom tej nieszczęsnej uczelni. Trwała akurat pandemia COVID-19, wymyśliłem, że zrobię MBA. Kiedyś o tym z Grześkiem rozmawiałem i podsunął mi właśnie Collegium Humanum. Za studia zapłaciłem kilkanaście tysięcy złotych, o wiele taniej niż na prestiżowych uczelniach. Odbyło się jakieś 70 proc. zajęć, z czego jakościowe było może 10 proc. Absolutnie dramatyczne były natomiast egzaminy, nie sprawdzały wiedzy — opowiada członek KO.

Kiedy kilka lat później działalnością warszawskiej uczelni zainteresowało się Centralne Biuro Antykorupcyjne, a potem także prokurator, okazało się, że Grzegorz Kuca był w Collegium Humanum jednym z tzw. rekruterów, którzy za naganianie uczelni nowych studentów dostawali prowizję.

Panika w strukturach

Ta prywatna warszawska uczelnia, której rektorowi Pawłowi C. prokurator postawił ponad 100 zarzutów, w tym m.in. kierowania zorganizowaną grupą przestępczą i fałszowania dyplomów na masową skalę, w tamtym czasie prowadziła agresywny marketing. Pod koniec stycznia 2022 r. warszawscy radni dostali od niej maila zatytułowanego "Studia podyplomowe MBA/Uprawnienia Rady Nadzorcze-dofinansowanie". W środku oferta: trwa rekrutacja na studia, tylko dwa semestry, wykłady raz w miesiącu, studia kończą się krótkim testem lub prezentacją. Wystarczy zgłoszenie online. Samorządowcy nie muszą uiszczać opłaty wpisowej i rekrutacyjnej, a co więcej, mogą skorzystać z dofinansowania z Krajowego Funduszu Szkoleniowego.

— Regularnie, co kilka miesięcy, dostawałem maile z ofertą takich programów MBA. Wprost pisali, że to studia uprawniające do zasiadania w radach nadzorczych. Korzystali z tego, że kilka lat wcześniej PiS zmieniło przepisy tak, że kandydaci do rad nie musieli już zdawać egzaminu państwowego lub mieć tytułu naukowego z ekonomii, wystarczył dyplom MBA. Jestem przekonany, że podobne maile dostawali radni w całej Polsce — mówi były warszawski radny Marek Szolc.

W Warszawie z tej oferty skorzystało wielu samorządowców. Dyplomami MBA z Collegium Humanum chwalili się w swoich mediach społecznościowych m.in.: wiceburmistrzyni warszawskiej Woli Grażyna Mikulska; Paweł Michalec, wtedy burmistrz Żoliborza, a teraz Wawra; Magdalena Roguska, wtedy wiceprzewodnicząca rady miasta, a teraz wiceminister w MSWiA; burmistrzowie Mokotowa i Śródmieścia, a także wiceburmistrz Targówka Jędrzej Kunowski. Wszyscy z Platformy Obywatelskiej.

— Kiedy wybuchła afera Collegium Humanum, w strukturach partyjnych zapanowała panika. Część ludzi bała się konsekwencji, ale inni czuli się oszukani, bali się, że ta sprawa może się na nich jakoś odbić. Ja też początkowo chwaliłem się, że mam dyplom MBA, ale potem ze wstydu skasowałem tę informację — opowiada członek KO. Nie on jeden, w tamtym czasie wiele osób usunęło ze swoich biogramów wzmianki o studiach na skompromitowanej uczelni.

Ordynarne synekury

W zeszłym roku radny stowarzyszenia Miasto Jest Nasze Jan Mencwel złożył interpelację, w której pytał, czy Urząd m.st. Warszawy opłacał studia w Collegium Humanum. Ratusz odpisał mu, że refinansował koszty nauki na tej uczelni 42 pracownikom urzędu. — Ale nie są w to wliczeni radni, a przecież to były setki osób — zwraca uwagę lokalny działacz KO.

Prezydent Rafał Trzaskowski zdecydował wtedy, że w radach nadzorczych spółek miejskich w Warszawie nie będą od tej pory zasiadały osoby, których uprawnienia potwierdza jedynie dyplom MBA z Collegium Humanum. Jak donosiła stołeczna "Gazeta Wyborcza", pracę straciło ok. 10 osób.

— Złożyłem potem drugą interpelację, zażądałem ujawnienia, kim byli urzędnicy, którym sfinansowano studia. Urząd miasta nie ujawnił mi tych danych, zasłaniając się ochroną danych osobowych. Ustawa o samorządzie gminnym nie definiuje, co zrobić w sytuacji, kiedy radnemu się odmawia ujawnienia informacji, więc nie mogę zaskarżyć urzędu. Skala procederu była olbrzymia, a wobec tych osób nie wyciągnięto żadnych konsekwencji — mówi dziś Jan Mencwel.

— Rady nadzorcze przeróżnych spółek na poziomie samorządowym są od lat paśnikiem dla działaczy. Mechanizm jest banalnie prosty: trzeba poumieszczać działaczy z jednego samorządu w spółkach w innym samorządzie. W ten sposób bonzowie PO z Warszawy lądowali w radach nadzorczych spółek w Radomiu czy Płocku — tłumaczy były warszawski radny Marek Szolc. — Klasa polityczna ma w tym potężny interes, bo można rozdać swoim działaczom stanowiska, na których zarabiają nawet po kilka tysięcy miesięcznie, a nie robią nic, bo działanie tych rad nadzorczych to fikcja. Ludzie z czysto papierowymi kompetencjami mogą więc udawać, że kontrolują działalność spółek. A z drugiej strony rozdawanie radnym takich benefitów siłą rzeczy czyniło z nich bardziej partyjnych żołnierzy niż reprezentantów mieszkanek i mieszkańców. Więc to był kolejny lewar w systemie, żeby nikt nie fikał i był lojalny — mówi Szolc.

Dodaje, że KO nie jest tu wyjątkiem. — Wszyscy grają w tę samą grę, bo można w ten sposób rozdawać frukta albo je zabierać, gdy ktoś jest nieposłuszny. Do czasu wybuchu afery Collegium Humanum ten mechanizm działał świetnie i wszystkim się opłacał: radnym, partii i uczelni. Tylko interes publiczny cierpiał — tłumaczy były radny. Pytał warszawski ratusz, czy w radach nadzorczych miejskich spółek są osoby z takimi pseudodyplomami. Nie dostał odpowiedzi na interpelację.

— Samorządowe instytucje i spółki są traktowane jako ordynarne synekury. Czołowi działacze stołecznej Platformy tkwią w tej siatce zależności z chciwości. Po co zarabiać tylko pensję burmistrza, skoro można sobie dorobić. I nikomu włos z głowy nie spadł — mówi.

Najdroższa waluta

— Dwa lata po aferze partia nie potrafi ogarnąć tematu osób, które ją kompromitują — wzdycha członek KO. Od innych działaczy słyszę, że w radach nadzorczych spółek samorządowych wciąż zasiadają m.in. burmistrzowie: Aleksander Ferens, Rafał Miastowski i Paweł Michalec.

Warszawski ratusz zaprzecza: jedynie Miastowski jest w radzie nadzorczej spółki GGKO — Zarządzanie Nieruchomościami sp. z o.o. "Tytułem uprawniającym do pełnienia tej funkcji jest dyplom potwierdzający złożenie egzaminu dla kandydatów na członków rad nadzorczych w spółkach Skarbu Państwa" — pisze Marzena Gawkowska, rzeczniczka prasowa urzędu.

Co innego wynika jednak z KRS: burmistrz Ferens jest członkiem rady nadzorczej Miejskiego Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej w Gostyninie, a jego zastępczyni Magdalena Wojciechowska zasiada w radzie nadzorczej Mazowieckiego Szpitala Wojewódzkiego Drewnica. Kiedy proszę rzeczniczkę o wyjaśnienia, odpowiada: "Jeśli wymienione osoby zasiadają w organach spółek spoza Warszawy, to nie jest to pytanie do naszego urzędu".

Z kolei Paweł Michalec stracił wprawdzie stanowisko w MPO Warszawa, za to jego żona, radna Beata Michalec, została dyrektorką Muzeum Literatury, i to mimo sprzeciwu Ministerstwa Kultury.

— Została ordynarnie wepchnięta na ten stołek przez koalicjantów z PSL na Mazowszu — mówi Jan Mencwel.

— Na Mazowszu za ten układ odpowiedzialne są dwie osoby: PSL-owski marszałek Adam Struzik oraz minister spraw wewnętrznych i administracji Marcin Kierwiński. Jak widać na przykładzie Muzeum Literatury, koalicja KO z PSL bez żadnego wstydu montuje ludzi tam, gdzie mają zostać zamontowani, w zamian za ich partyjną lojalność. I nikogo nie obchodzi, czy mają jakiekolwiek kompetencje — dodaje Marek Szolc.

— Mnóstwo ludzi nadal pracuje w samorządowych spółkach i partyjne doły są wściekłe. Ale nikt nie powie głośno: hej, Marcin, co ty odwalasz, dlaczego ci ludzie jeszcze tkwią na tych stołkach? Radni doskonale wiedzą, że w KO nie ma miejsca na konstruktywną krytykę. Jak ktoś się sprzeciwi, to nie znajdzie się na listach wyborczych albo dostanie byle jakie miejsce — tłumaczy była radna.

Pytam ministra Marcina Kierwińskiego: Ilu samorządowców KO wszystkich szczebli ukończyło studia MBA w Collegium Humanum? Czy w warszawskich strukturach KO odbyła się jakakolwiek dyskusja na temat afery? Czy wyciągnięto wnioski na przyszłość? Do chwili zamykania tego wydania "Newsweeka" szef MSWiA nie odpowiada.

— Dopóki Marcin rządzi w Warszawie i jest mocno osadzony przy Donaldzie, nic się nie zmieni. Im więcej Kierwiński robi na poziomie krajowym, tym więcej leży na barkach Jarka Szostakowskiego, który jest jego prawą ręką w mieście. Kierwiński trzyma Szostaka, bo mu ufa, wie, że nie wystąpi przeciwko niemu, a jednocześnie pilnuje podwórka, na które on sam ma coraz mniej czasu. Więc Jarek zaiwania po strukturach, rozwiązuje spory. Nic nie może się wydarzyć bez jego zgody, zwłaszcza jeśli chodzi o radnych — mówi partyjny działacz.

Uważa, że partia nie dopieszcza swoich członków. — A z drugiej strony, jak ktoś jest bardzo zaufany, wisi na nim jakaś partyjna układanka, to jest otaczany opieką, rozciąga się nad nim parasol wsparcia. Zaufanie jest w tych kręgach najdroższą walutą. To może rodzić frustrację szeregowych członków — tłumaczy.

Pajęczyna powiązań

Na Bemowie czara goryczy przelała się w lutym. — Mieliśmy zebranie Dzielnicowej Komisji Dialogu Społecznego, czyli ważnego ciała, które omawia kierunki współpracy miasta z organizacjami pozarządowymi. Przewodniczącym DKDS został Bartosz Łukaszewski, który jest bardzo umoczony w Collegium Humanum — opowiadają przedstawiciele lokalnych organizacji.

I wyliczają: Łukaszewski współpracował z uczelnią jeszcze w czasie pandemii, szefował tam Instytutowi Kapitału Społecznego, a prowadzona przez niego fundacja była wymieniona na stronie CH jako partner społeczny. — To wszystko były transakcje wiązane: my ci damy prestiż, ty nam pozór szkoleń albo praktyk. Damy komuś od ciebie stanowisko, więc będzie zarabiał, ale za to coś dla nas zrobi. To była pajęczyna powiązań — mówi jeden ze społeczników.

W kwietniu 2024 r., już po zatrzymaniu rektora Pawła C., do prezesa zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej Górczewska trafił list od mieszkańców: pisali, że są oburzeni tym, że w programach osiedlowej telewizji promowany jest dr Bartosz Łukaszewski. "Pan Łukaszewski chwali się problematycznymi dyplomami MBA i DBA z Collegium Humanum (podobnie jak jego żona). Zajmuje się prowadzeniem tzw. projektów związanych z Klubem Młodzieżowym 'Alternatywa' i Fundacją Naszym Dzieciom" — pisali autorzy listu. Zwracali uwagę, że klub miał podpisaną umowę z Collegium Humanum na odbywanie praktyk przez studentów kierunku psychologia.

List otrzymała również ówczesna burmistrz Bemowa Urszula Kierzkowska, a także m.in. przewodniczący Rady Bemowo. Mieszkańcy nie dostali odpowiedzi. Kilkanaście miesięcy później poskarżyli się więc do prezydenta Warszawy Rafała Trzaskowskiego i m.in. nowego burmistrza dzielnicy Bemowo Grzegorza Kucy. Napisali, że nikt nie zrobił nic, żeby ukrócić tę, jak to określili, haniebną współpracę.

— Ratusz przekierował pismo na Bemowo i urzędnicy mają teraz problem, bo Bartosz Łukaszewski ciągle wygrywa konkursy i dostaje dziesiątki tysięcy złotych od dzielnicy. Nikt nie wie na co, bo od lat ma problem z rozliczeniami — opowiada była radna.

Pytam Fundację Naszym Dzieciom, na czym polegała współpraca z Collegium Humanum. Ilu studentów CH skorzystało z praktyk? Kto je prowadził, kto nadzorował? Nie odpowiadają. Burmistrza Kucę pytam, czy dotarły do niego skargi mieszkańców Bemowa i urzędników. Jeśli tak, to jakie podjął działania. Prosi o przesłanie maila na służbowy adres, ale potem też nie odpowiada.

Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej "Newsweeka"

Collegium Humanum nie było wyjątkiem, to wierzchołek góry lodowej — takie wiadomości dostaję od czasu, gdy po raz pierwszy opisałam tę prywatną warszawską uczelnię, w której, jak twierdzi prokurator, na masową skalę fałszowano dyplomy.

— Niech pani napisze o uczelni w naszym mieście — proszą kolejne osoby i podają nazwy niepublicznych szkół wyższych z całej Polski. Jedni twierdzą, że to za czasów PiS powstał patologiczny system, w którym mogły funkcjonować fabryki dyplomów, ale inni są przekonani, że świetnie sobie one radzą za każdej władzy.

Odzywają się też wykładowcy, tłumacząc anonimowo, że nie chodzi o jednostkowe nadużycia, ale o model biznesowy części prywatnych uczelni, w którym dyplom jest towarem, a nie potwierdzeniem zdobytej wiedzy. Ten model jest prosty: masowy nabór studentów, minimalne wymagania i maksymalne zyski z czesnego.

Ktoś, kto przepracował wiele lat w sektorze wyższej edukacji, żartuje, że chciał kiedyś napisać książkę o tytule "Zabawa w Harvard". Jeszcze do tego pomysłu wróci, bo temat wciąż aktualny.

900 tys. za przychylność

Niepublicznych uczelni jest w Polsce ponad 200 i nie da się ich wrzucić do jednego worka. Są wśród nich takie, które cieszą się zasłużoną renomą, są przyzwoici edukacyjni średniacy, ale są też uczelnie, które zapracowały na miano drukarni albo fabryk dyplomów.

Najbardziej drastyczne przypadki zostały opisane w skierowanym do sądu pod koniec listopada 2025 r. pierwszym akcie oskarżenia w śledztwie dotyczącym działalności Collegium Humanum. Według ustaleń śledczych ta prywatna warszawska uczelnia była częścią większego systemu handlu dyplomami, korupcji i prania pieniędzy. 29 oskarżonych usłyszało w sumie 67 zarzutów, m.in. poświadczania nieprawdy w dokumentacji studiów, przyjmowania łapówek oraz udziału w zorganizowanej grupie przestępczej. Śledczy opisali działający od 2018 r. mechanizm, który polegał na wystawianiu fikcyjnych zaświadczeń o przebiegu studiów oraz dyplomów — od licencjackich i magisterskich po MBA, które otwierały drzwi do stanowisk w spółkach skarbu państwa.

Kluczową rolę w procederze odgrywał — według prokuratury — były rektor Collegium Humanum Paweł C. To od niego Artur G., wysoki rangą urzędnik Polskiej Komisji Akredytacyjnej, przyjął ponad 900 tys. zł w zamian za przychylność w przyznawaniu akredytacji dla nowych kierunków studiów. Arturowi G. płaciły także inne niepubliczne szkoły wyższe. Razem tworzyły akademicką ośmiornicę, która z wystawiania fałszywych dyplomów czerpała przez lata ogromne zyski.

W czerwcu 2024 r., czyli kilka miesięcy po aresztowaniu Pawła C., agenci CBA zatrzymali rektora Wyższej Szkoły Humanistycznej TWP w Szczecinie. Skandal był nie tylko lokalny, bo Waldemar U. pełnił funkcję pełnomocnika ds. jakości kształcenia ówczesnego ministra nauki i szkolnictwa wyższego Dariusza Wieczorka.

W tym samym czasie CBA zatrzymało również rektora Wyższej Szkoły Kadr Menedżerskich w Koninie i zarazem byłego prezydenta tego miasta. Zarzut taki sam: pieniądze dla urzędnika PKA w zamian za przychylność przy otwieraniu nowych kierunków studiów.

Takich uczelni jest w akcie oskarżenia aż 10: oprócz szczecińskiej i konińskiej to także Wyższa Szkoła Bezpieczeństwa Publicznego i Indywidualnego w Krakowie, Wyższa Szkoła Społeczno‑Ekonomiczna w Gdańsku, Akademia Nauk Stosowanych we Wrocławiu, Akademia Jagiellońska w Toruniu, Akademia Górnośląska im. Wojciecha Korfantego w Katowicach. Aż dwie w Łodzi: Uczelnia Nauk Społecznych i Wyższa Szkoła Bezpieczeństwa Wewnętrznego.

Aby odciąć się od afery, kilka z tych uczelni zmieniło nazwy. Collegium Humanum to teraz Uczelnia Biznesu i Nauk Stosowanych Varsovia, a szczecińska WSH używa nazwy Akademia Nauk Stosowanych TWP. Wszystkie nadal działają.

Co ciekawe, na wielu z nich powtarzają się te same nazwiska. Człowiek, który był dyrektorem filii Collegium Humanum w Uzbekistanie, teraz jest kanclerzem Pedagogium Wyższej Szkoły Nauk Społecznych w Warszawie, która także pojawiała się w prokuratorskim śledztwie. Z kolei były rektor Wyższej Szkoły Ekonomicznej z siedzibą w Stalowej Woli, który dostał zarzut udziału w zorganizowanej grupie przestępczej, pracował jako tzw. rekruter dla CH. Werbował nowych studentów.

Państwo patrzy bezradnie

— To jest hydra. Jak się jej ucina jeden łeb, zaraz odrastają dwa kolejne. I nie ma Heraklesa, który by raz na zawsze rozprawił się z tym potworem. Problem polega na tym, że działalność takich uczelni rzutuje na całą resztę — wzdycha kanclerz prywatnej szkoły wyższej ze wschodu Polski.

Prokuratorskie śledztwo w sprawie Collegium Humanum odsłoniło słabość nadzoru państwa nad rynkiem szkolnictwa wyższego. Po wybuchu afery ówczesny minister nauki Dariusz Wieczorek mówił w wywiadach, że uczelni, które należałoby zlikwidować, jest w Polsce co najmniej kilkanaście, a być może nawet 20. Przyznawał jednak, że jako minister nie ma narzędzi, by to zrobić. Ostrzegał więc młodych ludzi, by starannie sprawdzali, gdzie zamierzają studiować, żeby nie okazało się później, że zostali oszukani, a ich dyplomy są warte tyle, ile papier, na którym je wydrukowano. Minister zapowiadał również, że jego resort przygotuje reformę, która wzmocni nadzór nad uczelniami i zapewni odpowiednią jakość kształcenia.

Wieczorek został odwołany ze stanowiska, a jego następca Marcin Kulasek niemal dokładnie rok później oświadczył, że "nie ma zgody na taryfę ulgową tam, gdzie standardy zostały brutalnie złamane". Zapowiedział też, że zespół złożony z przedstawicieli środowiska akademickiego i naukowego wypracuje projekt nowelizacji ustawy o szkolnictwie wyższym i nauce. I chciałby, aby prace nad nowelą zakończyły się w 2026 r.

"Nie może być tak, że dyplomy są sprzedawane, a państwo patrzy bezradnie" — grzmieli politycy koalicji rządzącej i przyznawali, że państwo musi w takich sytuacjach reagować szybciej. Zapewniali, że bacznie się przyglądają działalności Varsovii i analizują działania nadzorcze wobec tej uczelni.

Kontroli nie było?

Efekty tych pohukiwań są na razie znikome. Na stronie internetowej Ministerstwa Nauki nie ma śladu po wystąpieniu pokontrolnym w sprawie Varsovii. Czy to znaczy, że żadnej kontroli do tej pory nie było? Proszę o rozmowę o drukarniach dyplomów ministra nauki Marcina Kulaska lub któregoś z wiceministrów. Na odpowiedź biura prasowego resortu czekam od połowy stycznia, bezskutecznie.

Za studentami Varsovii kilka razy ujmował się rzecznik praw obywatelskich prof. Marcin Wiącek. Po raz pierwszy jeszcze za czasów ministra Wieczorka, gdy w uczelni ustanowiono zarząd przymusowy i nie wydawano studentom dokumentów, a ostatnio w grudniu 2025 r., gdy uczelnia zaczęła masowo wpisywać do Krajowego Rejestru Długów osoby, które zrezygnowały ze studiów. Varsovia żądała od nich czesnego za okresy, w których nie odbywały się zajęcia.

Odpowiedź resortu nauki i szkolnictwa wyższego była wymijająca: ministerstwo "na bieżąco monitoruje sytuację uczelni i pozostaje w kontakcie z jej władzami", ale umowy o warunkach studiowania i odpłatności za studia "należą do sfery cywilnoprawnej". W skrócie: studenci mogą iść do sądu i tam dochodzić swoich roszczeń, bo ministerstwo nie ma takich kompetencji.

To samo ministerstwo opublikowało wczesną jesienią zeszłego roku listę najpopularniejszych uczelni i kierunków, na której jest także Varsovia. Ponad tysiąc studentów wpisało się tam na studia stacjonarne, a kolejne 2,7 tys. — na niestacjonarne.

Młodych ludzi nie zniechęciło nawet to, że w październiku na stronie Polskiej Komisji Akredytacyjnej opublikowano negatywne oceny programowe dla kierunku psychologia w Warszawie, Wrocławiu, Lublinie, Szczecinie, Rzeszowie i Poznaniu. Wcześniej negatywne oceny dostały kierunki: zarządzanie w Warszawie oraz w Poznaniu, a także rachunkowość i finanse w Warszawie. Varsovia cały czas prowadzi rekrutację. Dziś, jak wynika z danych systemu POL-on, ma prawie 16 tys. studentów.

Widocznie nie chce

— Jednym z systemowych problemów jest to, że w Polsce mogą działać na uczelniach kierunki bez oceny. Europejski obszar szkolnictwa wyższego jest zbudowany na założeniu, że wszystkie kierunki czy programy studiów są ocenione i dzięki temu widoczne w bazie o nazwie DEQAR. Prawo wgrywania ocen do tej bazy mają tylko komisje czy agencje zapewniające jakość, wpisane do EQAR, czyli Europejskiego Rejestru Instytucji Działających na rzecz Zapewnienia Jakości w Szkolnictwie Wyższym. U nas to Polska Komisja Akredytacyjna. Malta już została wykreślona z EQAR. Także Cypr jest przedmiotem troski naszych europejskich partnerów. A teraz Polska dołącza do tego grona z takimi systemowymi mechanizmami, które wskazują, że mamy kłopot — mówi ekspert ds. szkolnictwa wyższego.

Zachęcał do zaglądania na stronę PKA. — Można kliknąć zakładkę "wejdź do bazy ocen", tam wyciągnęliśmy jako oddzielną tabelkę negatywnie ocenione kierunki. Można sprawdzić, czy wybrany kierunek jest bezpieczny. A jak już studenci decyzję podjęli, to na ich miejscu nie martwiłbym się za bardzo, choć na pewno trochę tak. Mieli podstawy, by zaufać, że wszystko będzie dobrze, skoro ministerstwo wydało pozytywną decyzję o utworzeniu danego kierunku. W tej sytuacji boli mnie to, że pomimo medialnych ostrzeżeń cały czas idzie rekrutacja na te kierunki, które zostały negatywnie ocenione przez PKA. A przecież nie powinny być na nie wpuszczane nowe osoby — przekonuje ekspert.

Ustawa o szkolnictwie wyższym i nauce mówi tak: minister może cofnąć pozwolenia na prowadzenie kierunku, który nie spełnia standardów. — Ten zwrot "może" oznacza uznaniowy charakter kompetencji. Negatywna ocena jakości kształcenia wydana przez PKA stanowi podstawę do cofnięcia pozwolenia, ale to tylko jedna z przesłanek. Minister może uczelni cofnąć uprawnienia, ale widocznie nie chce — mówi kanclerz uczelni ze wschodu Polski.

Ekspert ds. szkolnictwa wyższego przypomina, że w ostatnich pięciu latach PKA oceniła negatywnie ok. 60 kierunków. Pod koniec listopada połowa z nich nadal funkcjonowała, a w sumie na tych kierunkach studiuje 35 tys. studentów. — Jeśli nie zostaną w końcu podjęte skuteczne działania ograniczające funkcjonowanie fabryk dyplomów, zostaniemy wykreśleni z europejskiego rejestru EQAR. Tym samym dyplom naszego absolwenta będzie rozpoznawany i uznawany tylko w Polsce. Ofiarami będą uczelnie, które starają się rzeczywiście kształcić, podchodzą misyjnie do swojej edukacyjnej roli. Wykreślenie z EQAR to w pewnym sensie wyjście z europejskiego obszaru szkolnictwa wyższego, w tym też np. z Erasmusów, Uniwersytetów Europejskich, dostępu do środków europejskich. Nie wiem, czy nie widzimy tych ryzyk, czy nie chcemy ich widzieć — mówi.

Każdy może zgłosić

Na razie do rejestru EQAR nie dotarła żadna skarga na Collegium Humanum, w każdym razie nie oficjalnymi kanałami. — W związku z tym wciąż uważamy, że była to jednostkowa wpadka, a nie przejaw szerszego problemu. Jeśli jednak sytuacja jest tak poważna, jak twierdzisz, to by zniszczyło podwaliny całego systemu. Sprawa zostanie przeanalizowana w najbliższym cyklicznym przeglądzie Polskiej Komisji Akredytacyjnej — mówi dyrektor EQAR Aleksandar Śuśnjar.

Regionalne agencje są poddawane audytom ENQA co pięć lat, dla PKA następna jest przewidziana w 2027 r. — Wizytację przeprowadzi międzynarodowy zespół niezależnych ekspertów i na pewno starannie sprawdzi doniesienia o fabrykach dyplomów. Kluczowe jest to, by polscy rozmówcy o wszystkim im opowiedzieli. Bez sygnału nie możemy działać — tłumaczy Aleksandar Śuśnjar.

Każdy może zgłosić nieprawidłowości. — Mamy specjalną skrzynkę, w której przyjmujemy sygnały od wykładowców, studentów, pracowników uczelnianej administracji. Wszystkie starannie zbadamy, a poza tym zlecimy wizytatorom, by zwrócili szczególną uwagę na ten aspekt, kiedy będą oceniać agencję — mówi dyrektor EQAR.

— Uważam, że jeśli badać takie uczelnie, to głównie poprzez studentów. Bo to oni mają najbardziej wiarygodne informacje: wiedzą, jak wyglądają zajęcia i egzaminy, czy zjazdy się odbywają, czy są fikcją, a cały proces kształcenia odbywa się online — podsuwa pomysł rektor prywatnej uczelni.

Bo wbrew przepisom, które mówią, że co najmniej połowa zajęć musi się odbywać stacjonarnie, wciąż istnieją w Polsce uczelnie, które działają w stu procentach online. — Zamiast wykładów na żywo studenci dostają nagrania, które mają odsłuchać. Egzamin jest dziecinnie łatwy, a jak się go nie zda, można podejść do kolejnej próby. I jeszcze kolejnej, bo wolno zdawać wiele razy. Nikt tego nie pilnuje, nie weryfikuje, czy ktoś pisze egzamin sam, czy z pomocą — opisuje osoba, która od dawna z niepokojem śledzi ten proceder. Dzieli się tą wiedzą anonimowo, nie chciałaby mieć problemów.

Temat jest wyraźnie niewygodny, bo rozmowy o fabrykach dyplomów odmawiają po kolei uznani specjaliści od szkolnictwa wyższego. "To nie mój obszar zainteresowań" — tłumaczą.

Nieczysta gra

Uczelnię, która sprzedaje papier zamiast wiedzy, dość łatwo jednak rozpoznać. Pierwsza czerwona flaga to reklamowanie studiów hasłem "bez wysiłku": mało zajęć, zaliczenia wysyłane mailem, egzaminy, które są czystą formalnością. Druga flaga to kadra widmo: profesorowie obecni w folderach reklamowych, ale już nie w salach wykładowych. Do tego dochodzi agresywny marketing: reklamy na ogromnych billboardach, współpraca z influencerami, promocje czesnego i "indywidualne ścieżki" dla każdego, kto zapłaci. Fabryki dyplomów często oferują modne kierunki — MBA, psychologię, bezpieczeństwo — choć nie mają zaplecza naukowego ani infrastruktury.

— Takie uczelnie nie tylko obniżają standardy kształcenia swoich studentów, ale też psują cały rynek wyższych uczelni. Bo żeby z nimi rywalizować, my też musimy zaniżać poziom. Jak nie, studenci pójdą tam, gdzie nie trzeba się uczyć. A sporej części młodych ludzi chodzi wyłącznie o dyplom, o papier. Idą więc tam, gdzie jest taniej i szybciej — tłumaczy kanclerz uczelni ze wschodu Polski.

— To jest kwestia popytu i podaży. Dzisiejsi studenci w ogromnej części pracują, więc muszą sobie tak poukładać grafik, by połączyć naukę z zajęciami zarobkowymi. A te uczelnie oferują im ułatwienia: nie trzeba się zbyt często pojawiać na zajęciach, egzaminy też nie są specjalnie wymagające — dodaje rektor prywatnej uczelni. Przypomina, że nadciąga niż demograficzny, więc walka o studenta staje się coraz bardziej agresywna. — Te uczelnie chwytają się różnych metod — mówi. — Rozumiem, że to jest konkurencyjny biznes, ale to, co one robią, to już nieczysta gra.

• Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej "Newsweeka"

Po trwającym kilka lat śledztwie prokurator Śląskiego Wydziału Zamiejscowego Departamentu do Spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji Prokuratury Krajowej w Katowicach sporządził akt oskarżenia przeciwko 29 osobom w śledztwie dotyczącym nieprawidłowości w dawnym Collegium Humanum.

Akt obejmuje łącznie 67 przestępstw, w tym przede wszystkim o charakterze korupcyjnym. Są także zarzuty poświadczenia nieprawdy w dokumentacji potwierdzającej przebieg studiów w Collegium Humanum, oszustwa oraz prania brudnych pieniędzy. Wśród oskarżonych są m.in. politycy, rektorzy wyższych uczelni, profesorowie i wykładowcy, a także funkcjonariusze Państwowej Straży Pożarnej.

Prowadzący śledztwo w sprawie afery Collegium Humanum prokurator Piotr Żak dołączył do aktu oskarżenia 7 wniosków o dobrowolne poddanie się karze.

Fałszywe dyplomy

Jak informuje Prokuratura Krajowa, ustalenia śledztwa opierają się m.in. na informacjach uzyskanych przez rzeszowską delegaturę CBA. Wynika z nich, że w Collegium Humanum mogły być wystawiane fałszywe świadectwa ukończenia studiów.

Przeszukania w siedzibie uczelni potwierdziły, że dochodziło tam nie tylko do nieprawidłowości przy wydawaniu dyplomów ukończenia studiów podyplomowych MBA, ale także studiów licencjackich i magisterskich.

W śledztwie ustalono, że od sierpnia 2018 roku założyciel i rektor tej prywatnej warszawskiej uczelni Paweł Cz. wraz z innymi osobami dokonywał wielu przestępstw polegających na przyjmowaniu korzyści majątkowych i osobistych w zamian za wystawianie dokumentów poświadczających nieprawdę. Dokumentowanie fikcyjnych studiów oraz wydawanie nierzetelnych świadectw było możliwe dzięki współudziałowi pracowników uczelni oraz innych osób, w tym pełniących wysokie funkcje publiczne w instytucjach państwowych i samorządowych. Za pozyskiwanie "studentów" odpowiadali tzw. rekruterzy, ludzie dysponujący rozległymi kontaktami, o szanowanej pozycji społecznej. Było ich ok. trzydziestu.

Korupcja i oszustwo. Znany polityk oskarżony w sprawie Collegium Humanum

Najbardziej znanym oskarżonym jest wrocławski polityk Jacek S., któremu prokurator zarzuca popełnienie czterech przestępstw: trzech dotyczących oszustwa oraz jednego o charakterze korupcyjnym.

Ustalono, że na początku 2020 r. rektor Paweł Cz. poznał Mariana D. Ten z kolei wskazał mu Jacka S. jako osobę, która chce uzyskać dyplom MBA. Jacek S. dokonał elektronicznej rekrutacji na studia podyplomowe MBA w Collegium Humanum, podpisano antydatowaną umowę, a następnie Jacek S. wpłacił 9,5 tys. zł tytułem czesnego. Już kilka miesięcy później, w czerwcu 2020 r. odebrał świadectwo ukończenia studiów podyplomowych, choć w rzeczywiści ich nie ukończył. W zamian Paweł Cz. miał otrzymać funkcję w radzie programowej Wrocławskiego Parku Technologicznego.

Ze zgromadzonej w śledztwie dokumentacji wynika, że Paweł Cz., na podstawie umów zlecenia, miał wykonywać na rzecz spółki Wrocławski Park Technologiczny czynności doradcze, za które do czerwca 2022 r. otrzymał wynagrodzenie w wysokości 75 tys. zł. I to mimo że żadnych usług nie świadczył.

Prokurator przedstawił więc Jackowi S. zarzut wręczenia korzyści majątkowej Pawłowi Cz., w zamian za wystawienie poświadczającego nieprawdę świadectwa ukończenia studiów podyplomowych Executive Master of Business Administration.

Kolejne zarzuty dotyczą użycia tego fałszywego dyplomu MBA w celu wprowadzenia w błąd przedstawicieli trzech spółek samorządowych. Z tytułu pełnienia funkcji członka rady nadzorczej w spółkach samorządowych Jacek S. uzyskał nienależne wynagrodzenie, łącznie ponad 495 tys. zł.

Powoływanie się na wpływy

Kolejnym oskarżonym jest Karol K., były poseł PiS do Parlamentu Europejskiego. Zarzut to powoływanie się na wpływy w Ministerstwie Spraw Zagranicznych w celu uzyskania pozytywnych opinii na prowadzenie filii dawnej uczelni Collegium Humanum w Pradze, Bratysławie i w Uzbekistanie. Za pośredniczenie w załatwieniu tej sprawy przyjął od Pawła Cz. konkretne korzyści majątkowe: opłacenie mu raportu sondażowego oraz billboardów wyborczych w czasie kampanii do Parlamentu Europejskiego.

Ryszarda Cz., także byłego posła PiS do Parlamentu Europejskiego, prokurator oskarżył o dwa przestępstwa popełnione wspólnie z żoną Emilią H. Pierwszy zarzut dotyczy powoływania się na wpływy w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Ministerstwie Spraw Zagranicznych, a także żądania i przyjęcia od rektora Collegium Humanum korzyści majątkowej w kwocie co najmniej 92 tys. zł. Jest też zarzut uzyskania przez Emilię H. nierzetelnych dokumentów poświadczających ukończenie studiów podyplomowych Executive MBA i Master of Laws, mimo że małżonka polityka PiS studiów tych faktycznie nie odbyła. Oboje oskarżeni zażądali też, by Emilia H. została fikcyjnie zatrudniona w Collegium Humanum. Żądanie zostało spełnione, a na konto żony byłego europosła spływały regularne przelewy na łączną kwotę co najmniej 92 tys. zł.

Korzyści osobiste i majątkowe od władz Collegium Humanum

Na liście oskarżonych są też wysocy rangą oficerowie Szkoły Głównej Służby Pożarniczej w Warszawie. Mariusza F. i Wojciecha J. prokurator oskarżył o udzielenie byłemu rektorowi Collegium Humanum korzyści osobistej polegającej na realizacji wspólnych projektów ze Szkołą Główną Służby Pożarniczej w Warszawie. W zamian Paweł Cz. wystawił im poświadczające nieprawdę dokumenty ukończenia studiów podyplomowych Executive Master of Business Administration. W ramach tej "współpracy" uczelnia otrzymała 800 tys. zł dofinansowania z budżetu Komendy Głównej PSP na studia podyplomowe strażaków.

Wśród oskarżonych jest również Artur G., były dyrektor Biura Polskiej Komisji Akredytacyjnej. Prokurator zarzuca mu powoływanie się na wpływy w PKA i przyjęcie od władz Collegium Humanum korzyści majątkowej przekraczającej 900 tys. zł w zamian za uzyskanie szeregu pozytywnych decyzji, w tym zgód na nowe kierunki i filie uczelni. W latach 2016-2024 Artur G. przyjął także korzyści majątkowe od przedstawicieli innych uczelni w różnych częściach Polski w zamian za załatwianie pozytywnych decyzji akredytacyjnych. Oni także zostali oskarżeni w tej sprawie.

W śledztwie pojawiło się również nazwisko byłego doradcy prezydenta Dudy. Teraz prokurator zarzuca Błażejowi S., że uzyskał dwa nierzetelne dyplomy ukończenia studiów MBA oraz MBA Zarządzanie w Agrobiznesie. Posłużył się nimi potem w czasie starań o pracę w spółce ORLEN SA. W zamian za to poparł kandydaturę Pawła Cz. na członka Narodowej Rady Rozwoju przy Prezydencie RP oraz pomocy w uzyskaniu odznaczenia państwowego.

Jednym z oskarżonych jest znany prawicowy dziennikarz TV Republika Adrian K. i jego żona Lucyna. Oboje uzyskali dyplomy Collegium Humanum, choć nie studiowali na tej uczelni. Jak potwierdza prowadzący śledztwo prokurator Piotr Żak, Lucyna K. przedstawiła potem dyplom w jednej ze spółek skarbu państwa i na tej podstawie zarobiła około 200 tys. złotych.

To jeszcze nie koniec afery Collegium Humanum. W pozostałej części – podaje Prokuratura Krajowa – śledztwo nadal trwa. Dotychczas 78 podejrzanym przedstawiono 389 zarzutów. Tylko były rektor Collegium Humanum usłyszał blisko 100 zarzutów. Według informacji "Newsweeka" Paweł Cz. ma w śledztwie status tzw. małego świadka koronnego.

Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej "Newsweeka"

Sensacyjną informację jako pierwsi podali dziennikarze "Super Expressu" i Radia Eska: wczoraj przed południem do urzędu miejskiego w Otwocku weszli funkcjonariusze CBA i zabezpieczyli oryginalne podpisy Szymona Hołowni.

— Potwierdzam, że na moje polecenie funkcjonariusze CBA zatrzymali dokumenty zawierające oryginalne podpisy Szymona Hołowni. W informacji "Super Expressu" mylnie podano, że zostały one zatrzymane na żądanie Prokuratury Regionalnej. Śledztwo — a żądanie dotyczy sprawy Collegium Humanum — prowadzi bowiem Śląski Wydział Zamiejscowy Prokuratury Krajowej. Dokumenty te są niezbędne do sporządzenia opinii przez biegłego z zakresu pisma ręcznego — mówi prokurator Piotr Żak, który prowadzi szeroko zakrojone śledztwo w sprawie prywatnej warszawskiej uczelni, na której na masową skalę fałszowano dyplomy ukończenia studiów.

— Dokumenty zawierające oryginalne podpisy Marszałka są niezbędne w celu weryfikacji autentyczności podpisów na dokumentach zabezpieczonych w Collegium Humanum, tj. potwierdzenia lub wykluczenia przez biegłego z zakresu badania pisma ręcznego, że zostały sporządzone przez Marszałka — tłumaczy prokurator Żak. Dodaje, że ze względu na dobro śledztwa nie może podać, o jakiego rodzaju dokumenty chodzi.

Czy Szymon Hołownia "studiował" w Collegium Humanum?

O tym, że Szymon Hołownia był studentem Collegium Humanum "Newsweek" napisał już rok temu. Naszymi informatorami byli pracownicy tej prywatnej warszawskiej uczelni. Widzieli jego nazwisko na liście studentów, widzieli jego podpis pod immatrykulacją, czyli przyrzeczeniem studenckim. Słyszeli też, jak znanym studentem chwalił się ówczesny rektor Collegium Humanum. Paweł Cz., który otrzymał już od prokuratora blisko 100 zarzutów, w tym m.in. fałszowania dyplomów na masową skalę, lubił powtarzać: "mam Hołownię na liście".

Jak twierdzili moi informatorzy, wszystkie oceny, pliki i dokumenty Szymona Hołowni były wpisane do Sokratesa, czyli systemu informatycznego, który zapewniał pełną automatyzację procesu rekrutacji, ewidencjonowania studentów, rozliczania sesji egzaminacyjnych oraz kontrolę nad danymi. Dostęp do niego miało bardzo wiele osób: pracownicy rektoratu, dziekanatu, studium języków obcych, a także nauczyciele akademiccy.

Wszyscy moi informatorzy zgodnie twierdzą, że Hołownia nigdy tak naprawdę nie studiował. Miał po prostu otrzymać dyplom ukończenia studiów magisterskich. Podstawą do tego miały być zaliczenia otrzymane wcześniej podczas studiów na SWPS. A także życzliwość byłego rektora Pawła Cz., który wpisywał politykowi oceny.

Według moich źródeł całą sprawę uzgodnił z Pawłem Cz. Michał Kobosko, jeden z liderów Polski 2050. To on wynegocjował u rektora, by studia dla nich obu były bezpłatne. Bo Kobosko, były dziennikarz, także chciał studiować na Collegium Humanum.

Kiedy w 2022 roku po raz pierwszy napisaliśmy o tym, że Collegium Humanum to kuźnia PiS-owskich kadr, bo studia MBA kończą na niej politycy rządzącej wtedy partii, okazało się, że prorektorem i absolwentem MBA jest tam także polityk Polski 2050 Arkadiusz Durasiewicz. Zapytany o to Szymon Hołownia twierdził wtedy, że zbada sprawę. Zapewniał też, że sam nigdy tam nie studiował, ale przyznawał, że to rozważał.

Skomplikowana sprawa

Dwa lata później "Newsweek" napisał, że zarówno Hołownia, jak i Kobosko byli wpisani na listę studentów. Obaj politycy stanowczo zaprzeczyli. Twierdzili, że nigdy nie studiowali w Collegium Humanum. Owszem, złożyli tam dokumenty, ale nigdy nie przekroczyli progu uczelni, nie uczestniczyli w zajęciach ani nie zdawali egzaminu.

Co ciekawe, jeszcze kilka miesięcy temu zarówno Hołownia, jak i Kobosko widnieli w ogólnopolskim systemie informacji o szkolnictwie wyższym i nauce POL-on jako studenci Uczelni Biznesu i Nauk Stosowanych "Varsovii". To nowa nazwa, która miała pomóc uwolnić się od afery Collegium Humanum.

Z tych danych wynikało, że kandydat Szymon Hołownia został w 2020 r. przyjęty na studia na kierunku psychologia, uzyskał zaliczenia przedmiotów, które w sumie dały mu 270 pkt ECTS na 300 wymaganych. Z Koboską sprawa jest nieco bardziej skomplikowana, bo wprawdzie w marcu tego roku został skreślony z kierunku zarządzanie w filii w Poznaniu, ale nadal figurował jako student w Warszawie oraz w filii… w Uzbekistanie.

• Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej "Newsweeka"

To już kolejny — wzdychają byli i obecni pracownicy Uczelni Biznesu i Nauk Stosowanych "Varsovia", dawnego Collegium Humanum. Tydzień temu nagle zmarł były prorektor Paweł Dulski, bliski współpracownik byłego rektora Pawła Cz. Miał 49 lat.

— A wcześniej był Hubert Paluch — mówi były pracownik. Rzeczywiście, były pełnomocnik ds. jakości kształcenia w Collegium Humanum zmarł w kwietniu 2024 r. Miał 45 lat. Media też podawały wtedy, że śmierć była nagła.

I był jeszcze przecież ten człowiek, który pod koniec ubiegłego roku podciął sobie gardło w policyjnej furgonetce. Jego też łączono z uczelnią, choć do dziś nie wyjaśniono, jaki to był związek.

— Nikt wprost tego nie mówi, ale każdy uważa, że to jest bardzo dziwne, coś tu się dzieje. Na uczelni się o tym głośno nie mówi. Ale już w pokoju socjalnym czy w grupach, ludzie o tym szepczą — mówi pracownica "Varsovii".

Władze "Varsovii" nie wspomniały ani słowem o śmierci byłego prorektora. Jego nekrologu nie ma ani na stronie internetowej uczelni, ani w jej mediach społecznościowych. Pracownicy dowiedzieli się o wszystkim z portali informacyjnych, na których od razu zaroiło się od teorii spiskowych. Może za dużo wiedział? — zastanawiali się internauci.

Czysta sprawa? Zagadkowa śmierć byłego prorektora Collegium Humanum

Rzecznik prasowy Prokuratury Okręgowej w Warszawie Piotr Antoni Skiba wzdycha, kiedy pytam o te spiskowe teorie i czy można te wszystkie sprawy łączyć. Mówi, że nic na to nie wskazuje. W sprawie Pawła Dulskiego było tak: policja dostała zgłoszenie od członka rodziny, który znalazł ciało. Przyjechało też pogotowie ratunkowe i prokurator.

— Oględziny i sekcja zwłok nie wykazały śladów urazu mechanicznego mogącego skutkować zgonem. Dla ustalenia, co było przyczyną zgonu, konieczne jest wykonanie dalszych badań niezbędnych do wydania klarownej opinii biegłego z zakresu medycyny sądowej — mówi prokurator Skiba. Dodaje, że wstępne ustalenia wskazują, że najprawdopodobniej doszło do samobójstwa.

Wszczęto już postępowanie z artykułu 155., czyli nieumyślne spowodowanie śmierci. Gdyby jednak badania coś wykazały, możliwa jest zmiana kwalifikacji. Na tym etapie śledztwa najbardziej prawdopodobna jest jednak wersja, że nie było działania osób trzecich. Śledczy nie zamierzają też badać bliskiej znajomości zmarłego z byłym rektorem Collegium Humanum Pawłem Cz., który w lutym 2024 r. został zatrzymany przez Centralne Biuro Antykorupcyjne. Prokurator postawił mu blisko 100 zarzutów, w tym kierowanie zorganizowaną grupą przestępczą i fałszowanie dyplomów na masową skalę.

— Sprawa na pierwszy rzut oka wydaje się czysta — mówi prokurator Skiba. Nie umie powiedzieć, czy 42-latek, który odebrał sobie życie podczas przewożenia policyjną furgonetką, miał jakieś związki z Collegium Humanum. Jego sprawę prowadzi teraz prokuratura rejonowa Warszawa Śródmieście.

We wszystkich środowiskach. Powiązania z Collegium Humanum i Pawłem Cz.

Informację o jego śmierci jako jeden z pierwszych wrzucił na swoim Facebooku poseł PiS Dariusz Matecki. Marek Woch, były kandydat na prezydenta RP napisał: "Żegnaj Pawle, Niech dobry Bóg przygarnie Cię do swego serca. Wyrazy szczerego współczucia i słowa otuchy dla całej Rodziny". Znali się, bo Woch jest liderem ruchu Bezpartyjni Samorządowcy, a Dulski był koordynatorem Bezpartyjnych Samorządowców w Elblągu.

Miał — twierdzą jego znajomi — rozległe znajomości we wszystkich środowiskach politycznych i biznesowych. Kiedy w 2019 r. Piotr Liroy-Marzec zarejestrował swoją partię Skuteczni, Dulski był jednym z jej działaczy w Warszawie. Utrzymywał też kontakty z warszawskimi politykami Platformy Obywatelskiej.

Sam przedstawiał się tak: prawnik i działacz społeczno-samorządowy, wykładowca akademicki, specjalista w zakresie prawa korporacyjnego oraz międzynarodowej ochrony praw podmiotowych jednostki. Partner Zarządzający w Kancelarii Prawniczej Resolute Legal Partners PSA.

W grudniu ubiegłego roku w Akademii Ekonomiczno-Humanistycznej w Warszawie obronił doktorat w dziedzinie nauki społeczne, dyscyplinie nauki prawne. Temat: "Rozróżnienie sfery publicznej i sfery prywatnej". Wśród trojga recenzentów było dwoje znanych polityków Lewicy: prof. dr hab. Jerzy Jaskiernia i prof. dr hab. Maria Szyszkowska.

W Collegium Humanum Paweł Dulski był prorektorem ds. rozwoju i bliskim współpracownikiem byłego rektora Pawła Cz, który jest oskarżony o to, że na stworzonej przez niego w 2018 r. prywatnej uczelni wydawano fikcyjne dyplomy. Nie tylko MBA, które uprawniały do zasiadania w radach nadzorczych spółek skarbu państwa, ale także magisterskie i licencjackie. Śledztwo wykazało, że w latach 2019-2023 na uczelni wystawiono tysiące dyplomów osobom, które nie spełniły wymogów ukończenia studiów. Byłemu rektorowi grozi do 15 lat więzienia. Paweł Dulski zeznawał w sprawie afery jako świadek.

— Był powiernikiem byłego rektora, wiedział o nim i jego biznesach bardzo dużo — twierdzi osoba, która pracowała w Collegium Humanum i widziała z bliska ich relację.

— Spotykał się z nim również wtedy, kiedy Paweł Cz. został wypuszczony z aresztu tymczasowego w Katowicach, w którym spędził dziewięć miesięcy. I choć Dulski już dawno odszedł z uczelni, wciąż interesował się tym, co się w niej działo — dodaje znajomy zmarłego prorektora.

Collegium Humanum zmieniło się w "Varsovię". Teraz i ona ma kłopoty

Tyle że kilkanaście miesięcy po aresztowaniu byłego rektora, na uczelni dzieje się źle. Nie tylko nie wygrzebała się ze starych problemów, ale ma nowe. Już latem z budynku uczelni przy alejach Jerozolimskich w Warszawie zdjęto ogromny szyld z nazwą. Nikt studentom ani wykładowcom nie wytłumaczył, dlaczego, więc spekulowali, że być może nazwa uczelni jeszcze raz zostanie zmieniona.

Na razie nic takiego się nie stało. Przy głównym wejściu wciąż wisi tablica z napisem "Varsovia", a w hallu na parterze lśni wypisane dużymi złotymi literami dumne hasło: "Edukacja dla sukcesu". Ale, jak ironizują studenci, ani to edukacja, ani szansa na sukces. Wielu z nich wciąż czeka na wyznaczenie terminu egzaminu dyplomowego, uzupełnienie brakujących ocen czy wydania karty przebiegu studiów. I od ponad roku słyszą od rektorki Magdaleny Stryi, że weryfikacja, której zażądał od uczelni prowadzący śledztwo prokurator, przebiega dobrze. Oceny i zaliczenia są sprawdzane, obrony organizowane, dyplomy wydawane. Wszystko zmierza w dobrym kierunku, powtarza rektor Stryja.

Studenci czekający

Pudrowanie problemów napotyka jednak nieoczekiwane trudności. Kiedy nowa prorektor ds. studenckich Bożena Łojko zdementowała na Facebooku plotki, jakoby zamierzała odejść ze stanowiska, posypały się nie tylko gratulacje, ale także żale. Któraś ze studentek "Varsovii" napisała, że pani rektor Stryja obiecała jej, że się obroni do końca sierpnia, ale nic takiego się nie stało. "Straciłam już pracę, bo od września miałam objąć stanowisko. A od Pani nawet odpowiedzi na e-maila nie dostałam" — żaliła się.

Kiedy Bożena Łojko obiecała, że pomoże, posypały się kolejne prośby. "Moje studia podyplomowe 2 semestry trwają już 2 lata, chcę to skończyć. Ale nikt nie odbiera telefonów, nie odpowiada na maile. Byłam w Biurze Obsługi Studentów miesiąc temu, obiecali wydać dyplom do końca września i nadal nic" — skarżyła się inna studentka. Następna dodała, że od miesięcy nie dostaje odpowiedzi w sprawie wydania jej świadectwa ukończenia studiów podyplomowych. "Bardzo proszę o pomoc" — napisała.

Na każdą taką prośbę Bożena Łojko odpowiadała osobiście, obiecując załatwienie sprawy. Być może chciała zatrzeć fatalne wrażenie po wpisie sprzed kilku tygodni, gdy wrzuciła na Facebooka swoje zdjęcie w towarzystwie czterech modeli ludzkich szkieletów z podpisem: "Studenci czekający na audiencję do Prorektor ds. studenckich". Oprócz uśmieszków z żartu pojawił się też taki komentarz: "I czekający na kartę przebiegu studiów".

— Pani prorektor chciała być zabawna, ale w obliczu tego, co się na uczelni dzieje i jak długo studenci czekają na jakiekolwiek informacje, to było żenujące — mówi jedna z wykładowczyń.

Już ledwie działa. Na "Varsovii" panuje bałagan

Żart może się jednak okazać proroczy, bo — jak twierdzą moi informatorzy — prorektor Bożena Łojko będzie miała w tym semestrze nawał obowiązków. Kilkaset godzin dydaktycznych, do tego kieruje BOS-em, a także jest szefową działu praktyk i rekrutacji.

— To jest robota dla kilku osób, ale ona wzięła wszystko na siebie — dziwi się jeden z pracowników.

W "Varsovii" nie ma kto pracować: z dziesięciu planistów, którzy przygotowują harmonogram zajęć, zostało już tylko czterech. — Choć trzeba przyznać, że nie wszystkich zwolnili. Niektórzy odeszli sami, bojąc się zwolnienia. Te cztery osoby jakoś sobie radzą, ale prawda jest taka, że na uczelni znów panuje bałagan. Studenci dowiadują się w piątek wieczorem, że w sobotę o ósmej rano mają zajęcia. Teraz niby plan jest na cały semestr, ale co z tego, skoro za chwilę się zmieni, bo pani Łojko zwolniła 15 wykładowców — opowiada pracownik.

Uważa, że uczelnia za chwilę padnie, bo już teraz ledwie działa. — Światło w całym budynku jest wieczorem wyłączane. Pracownicy, wychodząc po zajęciach, świecą sobie latarką z telefonu. Nie ma już kantyny, nie ma nikogo na recepcji. Klucze do sal i karty wydaje pani z szatni. Kadr nie ma, księgowości też już praktycznie nie, dział IT nie istnieje, dział marketingu jest łączony z AMH — wylicza.

AMH to Akademia Medyczna Nauk Stosowanych i Holistycznych w Warszawie. Ta uczelnia do 2023 r. działała pod nazwą Wyższa Szkoła Rehabilitacji, a kiedy została kupiona przez Pawła Cz., zmieniła nazwę na Akademia Medyczna Humanum. Kolejna zmiana, na AMNSiH, była już dyskretna i miała zapewne na celu odcięcie się od afery Collegium Humanum. Pracownicy wciąż używają jednak dawnego skrótu. – AMH przejęło kilka pięter naszej uczelni, bo likwiduje swoją siedzibę przy ulicy Kasprzaka — opowiadają. W socjalnym krąży plotka, że chodzi o to, by Paweł Cz., który ma zakaz przychodzenia na "Varsovię", mógł legalnie bywać na AMH. Przecież to ten sam adres. Wszyscy są zgodni: były rektor już teraz zarządza uczelnią z tylnego siedzenia. Widywano go na mieście z rektorką i z nową dyrektorką generalną Dorotą Daszykowską.

Rekrutacja trwa

Tymczasem Uczelnia Biznesu i Nauk Stosowanych ma kolejny poważny problem: Polska Komisja Akredytacyjna opublikowała właśnie druzgocące oceny programowe dla kierunku psychologia. Dla wszystkich filii — we Wrocławiu, Lublinie, Szczecinie, Rzeszowie i Poznaniu — są one negatywne. Także psychologia w głównej siedzibie w Warszawie dostała ocenę negatywną. Nie pomogły odwołania uczelni, PKA uznała, że zaproponowane plany naprawcze to za mało, a dotychczasowe działania, w wielkim skrócie, nie gwarantują studentom zdobycia wykształcenia psychologicznego na odpowiednim poziomie.

Uchwały PKA trafiły do nie tylko do uczelni, ale także do ministra nauki i szkolnictwa wyższego, który — zgodnie z ustawą — musi podjąć działania administracyjne. A konkretnie cofnąć pozwolenie na prowadzenie danego kierunku studiów. Uczelnia z kolei nie może prowadzić rekrutacji na ten kierunek. Studenci już studiujący mogą dokończyć studia (to tzw. tryb wygaszania), ale nie przyjmuje się nowych roczników.

"Varsovia" się tym jednak nie przejęła. Mimo że większość uchwał PKA z ocenami została przyjęta latem tego roku, uczelnia cały czas rekrutowała nowych studentów. I wciąż to robi. "Zapisz się już dziś. Poczuj vibe wiedzy" — kusi na swojej stronie internetowej.

Pytam rektorkę Magdalenę Stryję, dlaczego "Varsovia" prowadzi rekrutację na kierunki psychologiczne, choć ocena PKA dla wszystkich filii oraz Warszawy jest negatywna. Chcę też wiedzieć, ilu studentom nie wydano jeszcze dyplomów, kart przebiegu studiów. Na ile obron czekają?

Na odpowiedź wciąż czekam.

Już nie wierzą

Zadaję pani rektor jeszcze jedno, trudne pytanie: czy docierają do niej sygnały, że pracownicy są niezadowoleni ze sposobu, w jaki ich traktuje? Bo pracownicy uczelni już od kilku miesięcy skarżą się na złe traktowanie. Opowiadają, że boją się przychodzić do pracy, uciekają na zwolnienia lekarskie, biorą leki antydepresyjne albo zwalniają się, bo nie są w stanie znieść toksycznej atmosfery.

— Jesteśmy rozczarowani, zawiedzeni i smutni. Mamy dość tego, jak pani Stryja nas traktuje. Jak śmieci po prostu — twierdzą. Mieli nadzieję, że uczelnię uda się uratować, był w niej przecież ogromny potencjał, ale już w to nie wierzą.

Od innych słyszę jednak zaskakującą rzecz: na uczelni jest całkiem spora grupa studentów, którzy marzą o powrocie dawnych porządków. — Piszą na swoich wewnętrznych grupach: Paweł, wróć! Wielu z nich nie doświadczyło na uczelni niczego złego. Teraz mówią: za czasów pana Pawła był porządek, było trochę ładniej. To są na przykład studenci z kierunku media, którzy wierzą, że będzie coraz lepiej, bo mają to obiecywane. I studenci psychologii, którym się wmawia, że wszystko idzie ku dobremu. Przecież są obrony, idziemy do przodu, nie macie się co martwić. I ci studenci w to wierzą — mówi wykładowczyni "Varsovii". Ale dodaje, że w facebookowej grupie "Pokrzywdzeni przez Collegium Humanum" bardzo często pojawiają się teraz świeżaki, pierwszoroczni studenci. Piszą, że rezygnują z uczelni, bo nie spełniła ich oczekiwań, nie dotrzymała obietnic.

• Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej "Newsweeka"

Przedstawiamy wnioski ze szczegółowego raportu na ten temat opracowanego przez zlikwidowany z niezrozumiałych względów Zespół Analiz Nieprawidłowości.

To, jak przebiegają rozliczenia z ekipą osadzoną w Grupie PZU w czasach PiS, opisaliśmy w najnowszym "Newsweeku". Choć władze giganta zapewniają, że rozliczanie przekrętów z lat 2016-2023 idzie swoim tempem, jako pierwsi opisaliśmy szczegóły likwidacji Zespołu Analiz Nieprawidłowości, który w praktyce przestał istnieć. Kierowników speczespołu zwalniała z pracy dyrektor HR, która zawierała w czasach PiS umowy z fikcyjnymi doradcami.

Do zadań speczespołu powołanego 1 sierpnia 2024 r. należało uszczegółowienie dotychczasowej wiedzy spółki w ten sposób, aby winnych naruszeń pociągnąć do odpowiedzialności, a w przyszłości odzyskać stracone przez spółkę pieniądze.

Tak było również w przypadku Anny Plakwicz, która w PZU spędziła rok pomiędzy grudniem 2020 a 2021 na świetnie wynagradzanym stanowisku Dyrektora Zarządzającego ds. Marketingu, Sponsoringu i Prewencji. Żeby pokazać naszym Czytelnikom, jak rzetelnie Zespół Analiz Nieprawidłowości wykonywał swoją pracę, prezentujemy ustalenia jednego z ich raportów.

Anna Plakwicz to na prawej stronie sceny politycznej instytucja. Współzałożycielka agencji PR Solvere odpowiadała wraz z nią za niesławną kampanię "Sprawiedliwe sądy" wymierzoną w sędziów w czasie, gdy PiS prowadziło nagonkę na to środowisko. Plakwicz od lat pomaga PiS-owi w kampaniach wyborczych, niedawno — w nagrodę za zasługi — została mianowana szefową Biura Wydarzeń Krajowych w kancelarii prezydenta Karola Nawrockiego. Poza PZU zarabiała również w innych państwowych spółkach, w tym bankach: Pekao SA oraz PKO BP.

Milion do kieszeni, tysiące na szkolenia. Tak PZU wynagradzało Annę Plakwicz

Najważniejsze wnioski z raportu dotyczącego zatrudnienia Anny Plakwicz w PZU? Po pierwsze, za pieniądze PZU SA oraz PZU Życie SA zrobiła sobie kursy CIM (The Chartered Institute of Marketing) oraz studia MBA na Collegium Humanum (o tym, jak takie studia robiono, wielokrotnie pisaliśmy w "Newsweeku"). Po drugie, dokształcanie pani Plakwicz na koszt obu spółek uznano za całkowicie bezzasadne. "Pani Plakwicz realizowała jedynie osobistą potrzebę uzyskania dokumentów potwierdzających podniesienie poziomu wykształcenia". Po trzecie, Anna Plakwicz nie zadała sobie nawet trudu przedstawienia spółce dyplomów czy certyfikatów, które zrobiła za firmowe pieniądze.

To jednak nie wszystko. Według sprawdzających zachodzi uzasadnione podejrzenie, że Anna Plakwicz wręczyła korzyść majątkową rektorowi dawnej uczelni Collegium Humanum w zamian za uzyskanie dokumentu w postaci świadectwa ukończenia studiów podyplomowych bez ich faktycznego odbycia. "Zasadne jest przekazanie informacji do CBA w związku z kompleksowym śledztwem prowadzonym w sprawie nadużyć popełnianych na uczelni" — zwracają uwagę autorzy.

Koszty obu "kursów"? Specjaliści z PZU oszacowali je na 36 tys. zł. Co ciekawe, dzięki decyzji ówczesnej prezes PZU Beaty Kozłowskiej-Chyły, kiedy po roku pracy pani Plakwicz postanowiła zmienić stanowisko i udać się do banku PKO BP (zaczęła tam pracę 6 grudnia 2021 r.), PZU zwolniło ją z obowiązku zwrotu kosztów dokształcania.

— Każdy zwykły pracownik zazwyczaj zobowiązuje się do pracy na rzecz firmy, która dofinansowała jego rozwój. Jeżeli z jakiegoś powodu podejmuje decyzję o zmianie miejsca pracy, zwraca pieniądze, które zainwestował w niego pracodawca. Tutaj nie było o tym mowy. To szczególnie kuriozalne, kiedy wziąć pod uwagę, ile w PZU zarobiła pani Plakwicz. Aż zacytuję: w PZU SA 649 tys. zł, w PZU Życie SA dodatkowych 348 tys. Łącznie 997 tys. zł za rok pracy — mówi nasz rozmówca.

Anna Plakwicz zrobiła MBA na Collegium Humanum w dwa miesiące?

Co ciekawe, przy umowie Anny Plakwicz z Collegium Humanum — jak zwracają uwagę autorzy raportu — należy postawić kilka znaków zapytania, szczególnie tych związanych z terminem studiów.

Otóż jak wynika z wewnętrznych dokumentów PZU zgłoszenie miało zostać przez panią Plakwicz złożone do dnia 22 marca 2021 r. Natomiast umowę z Anną Plakwicz zawarto dopiero 8 kwietnia 2021 r., a więc po terminie złożenia wniosku.

— To nie wszystko. Zastanawiające jest to, że podpisano umowę, w której podano nierealny czas na ukończenie studiów MBA! Zadeklarowano, że ma się to odbyć pomiędzy 14 kwietnia 2021 r., a 30 czerwca 2021. Natomiast we wniosku o dofinansowanie wpisano już zupełnie inny termin: od 27 marca 2021 do 31 stycznia 2022 r. — mówi jeden z naszych informatorów.

Całkowity koszt studiów na Collegium Humanum miał wynieść dokładnie 9 tys. 900 zł. Dyplom MBA dawał Plakwicz uprawnienia do zasiadania w radach nadzorczych spółek skarbu państwa.

Autorzy raportu nie zostawiają na tych wszystkich okolicznościach suchej nitki. "Uczestnictwo Anny Plakwicz w kursie CIM oraz studiach MBA nie przyniosło dla PZU SA i PZU Życia SA żadnych korzyści. Zgoda na dokształcenia była nieuzasadniona, a przesłanki nie zabezpieczyły potrzeb biznesowych organizacji…" — czytamy.

Z rekomendacją PZU prosto do rady nadzorczej

Jak wynika z dokumentów, Anna Plakwicz szybko postanowiła skorzystać z nadanych jej uprawnień. Już 28 czerwca 2021 roku pisowska specjalistka PR została wybrana członkiem Rad Nadzorczej spółki "Sanok Rubber" (wcześniej Sanockie Zakłady Przemysłu Gumowego "Stomil"). Do Rady Nadzorczej desygnowało Plakwicz…PZU.

"W opinii Powszechnego Towarzystwa Emerytalnego PZU, które reprezentuje OFE PZU Złota Jesień, kariera zawodowa kandydatki zapewnia prawidłowe wypełnianie funkcji niezależnego członka Rady Nadzorczej Spółki" — napisał w rekomendacji Piotr Kuszewski, prezes PTE PZU. Plakwicz była jednym z ośmiu kandydatów do siedmioosobowej rady.

— I znowu, ciekawa jest koincydencja czasowa — zwracają uwagę rozmówcy "Newsweeka". — Przypominam, zgodnie z umową na dokształcanie studia MBA miały trwać do 21 czerwca. PZU zarekomendowało panią Plakwicz na członka rady nadzorczej już 22 czerwca 2021 roku, a 28 czerwca 2021 roku już została wybrana — słyszymy.

Ustalenia raportu zostały przekazane do członków zarządu PZU, biura prawnego PZU (pod kątem możliwego przestępstwa z artykułu 286 kodeksu karnego) oraz do CBA w celu przekazania informacji o dyplomie w Collegium Humanum.

Co dalej z Zespołem Analiz Nieprawidłowości w PZU, który przygotował ten szczegółowy raport?

Jak informowaliśmy w "Newsweeku", zespół został podzielony. Ci, którzy jeszcze zostali w PZU, trafili do innych jednostek. Choć PZU zapewnia, że prace nad rozliczeniami trwają, podopieczni Sławomira Śnieżko, od lutego br. dyrektora zarządzającego ds. bezpieczeństwa w Grupie PZU, nie mogą się pochwalić zbyt wielkimi osiągnięciami. Jak ustalił "Newsweek", przez ostatnie pół roku do prokuratury trafiło tylko jedno zawiadomienie i to przygotowane jeszcze w czasach działania Zespołu Analiz Nieprawidłowości. Śladów innej aktywności nie ma.

Otwarte pozostaje pytanie, co ze sprawą Biura Bezpieczeństwa, działu HR oraz tematem rozliczeń zrobi nowy prezes PZU. W środę 24 września został nim uważany za człowieka Andrzeja Klesyka Bogdan Benczak.

• Więcej ciekawych historii przeczytasz na stronie głównej "Newsweeka"

Stare wróciło po cichu, w lutym. Wkrótce po tym, jak z uczelni zniknął wyznaczony przez prokuratora zarządca przymusowy, pojawił się regulamin w sprawie służbowych strojów. Wynikało z niego, że od tej pory mężczyźni mają przychodzić do pracy w garniturach, a kobiety w sukienkach albo spódnicach, koniecznie lekko za kolano. Do tego bluzka, gładka albo w delikatne prążki. Wszystko z bawełny, w kolorze czarnym lub granatowym.

– Regulamin był szczegółowy, u kobiet określał nawet wysokość obcasa i kolor lakieru na paznokciach. Były tam też sformułowania, że włosy mamy mieć umyte i związane – opowiada osoba zatrudniona w Uczelni Biznesu i Nauk Stosowanych "Varsovia", dawnym Collegium Humanum.

Dla wszystkich, a zwłaszcza tych, którzy są zatrudnieni na uczelni od dawna, było absolutnie jasne, że pomysłodawcą zarządzenia jest były rektor Paweł Cz., który kilka miesięcy wcześniej wyszedł z aresztu tymczasowego w Katowicach. Prokurator, który prowadzi śledztwo w sprawie afery Collegium Humanum, postawił mu 95 zarzutów, w tym kierowanie zorganizowaną grupą przestępczą i fałszowanie dyplomów na masową skalę.

Z tylnego siedzenia

– Ten regulamin był napisany w doskonale nam znanym w stylu pana Pawła, wręcz jego słowami. Urzędująca pani rektor Magdalena Stryja nigdy wcześniej nie miała takich wymagań. W tym samym czasie dostaliśmy informację, że pojawił się nowy adres mailowy: dyrektor generalny, bez żadnego nazwiska. Do tej pory był nim pan Kamil, brat byłego rektora i miał imiennego maila. Domyślaliśmy się, że chodzi o to, żeby teraz pan Paweł miał dostęp do służbowej korespondencji – tłumaczy inny pracownik.

– Wrócił i zarządza uczelnią z tylnego siedzenia. Ma zakaz przychodzenia na uczelnię, więc spotyka się z pracownikami w mieście. Widywano go z panią rektor Magdaleną Stryją i z nową dyrektorką generalną Dorotą Daszykowską – opowiada kolejny pracownik. Wszyscy proszą o anonimowość. – Ten człowiek jest niebezpieczny i mściwy – tłumaczą.

Stare wróciło również w postaci nerwowej atmosfery. Pracownicy, dokładnie jak za dawnych czasów, sprzed wybuchu afery, nie wytrzymują napięcia i uciekają najpierw na L4, a potem całkiem. Niedawno odszedł młody pracownik marketingu, tuż po tym, jak został wezwany na spotkanie z byłym rektorem. Zaczęły się zwolnienia.

Mniej więcej w tym samym czasie do służbowej korespondencji zaczęto dołączać byłego kanclerza Collegium Humanum. Michał G. dostał 33 zarzuty, w tym udział w zorganizowanej grupie przestępczej. Po wyjściu z aresztu otworzył agencję marketingową Divine Pro i teraz – jak twierdzą moi informatorzy – pracuje dla uczelni. Spotyka się też z byłym rektorem, w swoich mediach społecznościowych zamieszcza wspólne zdjęcia: na jednym z nich obaj są ubrani niemal jednakowo i noszą identyczne paski Louis Vuitton.

Podczas trwającego dziewięć miesięcy aresztu byłego rektora na uczelni pojawiał się jego piesek, szary sznaucer Billy. Opiekowała się nim gosposia Pawła Cz. zatrudniona w administracji "Varsovii". Niedawno do Billy’ego dołączył biały sznaucer byłego kanclerza. – Wszyscy widzą, że "szef" kręci się w okolicy – słyszę od pracowników.

– Studenci widzieli go późnym wieczorem. Przechodzili akurat obok budynku uczelni, a on wychodził z jasno oświetlonego hallu na parking, gdzie stał jego maybach – opowiada studentka.

Będzie zamożnym człowiekiem

Ja to możliwe, skoro opuszczając areszt tymczasowy w Katowicach w listopadzie ubiegłego roku Paweł Cz. dostał nie tylko nakaz zapłaty poręczenia majątkowego w wysokości 2 mln zł, dozór policyjny z obowiązkiem meldowania się dwa razy w tygodniu na komisariacie, ale także zakaz przebywania w uczelni oraz jej filiach i kontaktowania się z pracownikami?

Pytam o to prokuratora Piotra Żaka, który prowadzi śledztwo w sprawie afery Collegium Humanum. – W ostatnim czasie uchylono podejrzanemu zakaz kontaktowania się z byłym kanclerzem Michałem G. Zakaz ten uchylono także odnośnie kilku innych osób, z którymi wykonano już stosowne czynności procesowe. Wobec byłego kanclerza Michała G. nie wydawano zakazu świadczenia usług wobec uczelni Varsovia. W czerwcu uwzględniono wniosek obrońcy i uchylono wobec Pawła Cz. zakaz opuszczania kraju – tłumaczy prokurator.

Nikt mu również nie zabronił odwiedzać należącej do niego drugiej uczelni: Akademii Medycznej Nauk Stosowanych i Holistycznych w Warszawie. Jak twierdzą moi informatorzy, Paweł Cz. bywa tam regularnie.

Ta mało znana uczelnia do 2023 roku działała pod nazwą Wyższa Szkoła Rehabilitacji, a po tym jak została kupiona przez Pawła Cz. zmieniła nazwę na Akademia Medyczna Humanum. Kolejna zmiana była dyskretna i miała zapewne na celu odcięcie się od afery. Tyle że strony internetowe obu uczelni są do siebie łudząco podobne. A dyrektorką generalną Akademii Medycznej Nauk Stosowanych i Holistycznych jest Agnieszka Mydlarz, która wcześniej pracowała w Collegium Humanum. Wciąż widnieje na stronie AMNSiH, ale równocześnie pojawia się w macierzystej uczelni.

A to jeszcze nie koniec zadziwiających informacji: według moich źródeł były rektor wynegocjował z prowadzącym śledztwo prokuratorem, że w zamian za dobrowolne poddanie się karze nie musi się obawiać właściwie żadnych konsekwencji. Na poczet przyszłego wyroku zostanie mu zaliczone dziewięć miesięcy w areszcie, a reszta kary pozbawienia wolności będzie zawieszona. Paweł Cz. straci też 2 mln zł kaucji i nie będzie mógł wykonywać funkcji wykładowcy akademickiego. Ale wciąż będzie właścicielem dwóch warszawskich uczelni i luksusowych mieszkań. Jedno z nich zostało w lutym wystawione na sprzedaż za 12,5 mln zł.

– Jego majątek można szacować na kilkadziesiąt milionów złotych. Jeśli sędzia przychyli się do wniosku prokuratora, Paweł Cz. pozostanie bardzo zamożnym człowiekiem, który nie poniósł żadnych konsekwencji za to, że w należącej do niego uczelni przez wiele lat w zamian za łapówki wystawiano fałszywe dyplomy – mówi osoba, która od początku śledzi aferę.

Nagroda dla sprawcy

O komentarz w sprawie domniemanego dealu między byłym rektorem a prokuraturą proszę prawników. Wszyscy zgodnie przyznają, że art. 60 Kodeksu karnego pozwala na zastosowanie nadzwyczajnego złagodzenia kary.

– Nie mogę powiedzieć, by ta informacja mnie oburzyła. Nie widzę w tym żadnego naruszenia przepisów. Ustawodawca dopuszcza możliwość dania nagrody sprawcy, gdy ujawnia on okoliczności przestępstw albo inne przestępstwa dotychczas nieznane prokuraturze. To rozwiązanie ma pomagać w rozbiciu struktur przestępczych, zerwaniu zmowy milczenia i często się je stosuje – tłumaczy adwokat Bartłomiej Piotrowski, specjalizujący się w prawie karnym i karnym skarbowym, szczególnie w zakresie przestępstw tzw. białych kołnierzyków.

Uważa jednak, że psychologicznie instytucja tzw. małego świadka koronnego jest bardzo szkodliwa. – Dlaczego? Dlatego, że taki sprawca, który chce skorzystać z artykułu 60 kk., czasem nie mówi tego, co było, tylko to, co by chciał usłyszeć prokurator. Na dodatek korzysta ze wszystkich uprawnień, które ma podejrzany i później przed sądem oskarżony. To oznacza, że ma prawo przed sądem odmówić odpowiedzi na pytania i składania wyjaśnień, bo już wyjaśniał u prokuratora. I nie ma możliwości zweryfikowania tego, co powiedział – tłumaczy mecenas Piotrowski.

Dodaje, że wadą tego rozwiązania jest również oczywista niesprawiedliwość dla postronnego obserwatora. – To jest instytucja, w której my świadomie nagradzamy przestępcę za to, że pomaga rozerwać jakąś strukturę przestępczą. Czy to jest moralne? Czy to jest prawe? Czy to jest sprawiedliwe dla pokrzywdzonego? Śmiem wątpić. Ale prawodawca zdecydował, że dla państwa, dla wymiaru sprawiedliwości ważniejsze jest rozbicie struktury niż ukaranie tego pojedynczego przestępcy – tłumaczy mecenas Piotrowski.

Inni prawnicy też przyznają, że taka kara będzie symbolem systemowej pobłażliwości, bo przecież Paweł Cz. przez wiele lat czerpał korzyści ze zorganizowanej przestępczości.

Pytam o moje ustalenia prokuratora Piotra Żaka. Odpowiada, że Paweł Cz. nie otrzymał obietnicy nadzwyczajnego złagodzenia kary w zamian za składanie obszernych wyjaśnień.

– Jeśli chodzi o zaliczenie na poczet kary okresu tymczasowego aresztowania podejrzanego, to jest to obowiązkiem sądu – tłumaczy prokurator Żak. Dodaje, że jeśli chodzi o wnioski co do wymiaru kary wobec Pawła Cz., to obecnie ich formułowanie jest przedwczesne.

Kryzys zażegnany?

Przypomnijmy: były rektor Collegium Humanum ma blisko 100 zarzutów, grozi mu do 15 lat więzienia. W stworzonej przez niego w 2018 roku uczelni na masową skalę wydawano fikcyjne dyplomy. Nie tylko MBA, które uprawniały do zasiadania w radach nadzorczych spółek skarbu państwa, ale także magisterskie i licencjackie. Śledztwo wykazało, że w latach 2019–2023 w uczelni wystawiono setki, a może tysiące dyplomów osobom, które nie spełniły wymogów ukończenia studiów.

Aby odciąć się od skandalu uczelnia zmieniła nazwę. Na polecenie prokuratora wkroczył do niej zarządca, który nakazał weryfikację dokumentacji. Wstrzymał wydawanie kart przebiegu studiów i dyplomów oraz przeprowadzania obron do czasu wyjaśnienia sprawy. Kontrolę działalności uczelni i jej filii rozpoczęła też Polska Komisja Akredytacyjna.

I znowu, jak za dawnych czasów, gorączkowo przygotowywano się na przyjęcie kontrolerów. Uzupełniano dokumentację, kupowano książki i czasopisma, wyposażano salę komputerową, montowano na drzwiach tabliczki z opisem, że tu laboratorium, a tam czytelnia. Po pierwszych negatywnych ocenach PKA szykowano plany naprawcze, zatrudniano nową kadrę.

Kilka tygodni temu w programie "Szczerze o pieniądzach" na YouTube rektor Magdalena Stryja chwaliła się, że "Varsovia" to wciąż jedna z największych niepublicznych uczelni w Polsce. Kształci blisko 15 tys. studentów i ma 600 wykładowców. A jeszcze na początku 2024 r. było aż 28 tys. słuchaczy i tylko 80 wykładowców. Rektor Stryja zapewniała, że kryzys wizerunkowy został zażegnany, a sytuacja uporządkowana.

Pod wywiadem posypały się komentarze: "Jak można opowiadać takie bujdy? Studiowałem na tej uczelni przez pół roku, studia wyglądają w taki sposób, że większość przedmiotów jest zaliczana przez obecność, liczba godzin poszczególnych przedmiotów nie jest realizowana nawet w 50 procentach. Kontakt przez email? Telefon? Zapomnij, możesz dzwonić, jesteś pierwszy w kolejce, nikt nie odbiera. Karty przebiegu studiów, dyplomy nie są wydawane, jedyne czego chcą to pieniądze, tylko o nie się dopominają, ta uczelnia to jedna wielka pralnia pieniędzy, nie do pojęcia jest, że to nadal działa. Nie rozumiem, jak osoby, które tam pracują, przyglądają się w lustrze, nie czując wstrętu, że uczestniczą w tej organizacji przestępczej" – napisał internauta.

"Od ponad roku czekam na obronę. Mam udokumentowane wszystkie oceny. Przesyłamy je na uczelnię w celu weryfikacji i nic. Stoimy w miejscu" – skarżył się inny.

Bez komentarza

Od pracowników słyszę, że proces weryfikacji dokumentów studentów trwa tak powoli, bo nikt go dobrze nie zaplanował. Ludzi w Biurze Obsługi Studentów, którzy się tym na początku zajmowali, było zbyt mało i nikt im nie wytłumaczył, co mają robić. Nie mieli pojęcia, jak przenosić dane ze starego uczelnianego systemu Sokrates do nowego Basusa. Nie wiedzieli też, jak wpisywać oceny, zaliczenia i praktyki, które na polecenie prokuratora i zarządcy mieli im wysyłać studenci i wykładowcy. Później powstała specjalna komisja weryfikacyjna, ale ona też pracuje wolno.

– Do chwili obecnej uczelnia wydała ponad 4 tys. kart przebiegu studiów i ponad 1100 dyplomów. Przeprowadziła ponad 1150 obron – mówi rektor "Varsovii" Magdalena Stryja.

Pytam, czy uczelnia ma zgodę ministerstwa nauki na rekrutację nowych studentów. Moi informatorzy twierdzą, że jej nie dostała, ale i tak ogłasza nabór na nowy rok akademicki. – Uczelnia posiada aktualny wpis do ewidencji uczelni niepublicznych oraz działa na podstawie obowiązujących pozwoleń. Prowadzenie rekrutacji nie jest ograniczone i odbywa się na podstawie pozwoleń na prowadzenie poszczególnych kierunków studiów. Nabór prowadzony jest zgodnie wymogami prawa i nie ma co do niego żadnych zastrzeżeń – zapewnia rektor Stryja.

Na odpowiedź MNiSW w tej sprawie wciąż czekam, ma być udzielona w najbliższym możliwym terminie. Ministerstwo obiecuje też przysłać informacje, ile skarg od studentów na różne aspekty działania uczelni wpłynęło w ciągu ostatniego roku.

Na pytanie, jakie są wyniki kontroli PKA na sprawdzanych kierunkach, rektor Magdalena Stryja odpowiada obszernie. – Uczelnia została objęta serią szeroko zakrojoną o bezprecedensowej skali w szkolnictwie wyższym kontrolą Polskiej Komisji Akredytacyjnej. Jeszcze przed rozpoczęciem działań PKA, w Uczelni przeprowadzono szereg działań naprawczych i ulepszających. Niepokojące pozostają pewne zachowania członków Komisji (PKA) oraz podnoszone przez nich stwierdzenia, które nie mają związku z działaniami kontrolnymi, są nieprofesjonalne i nie powinny mieć miejsca. W związku z wystąpieniem szeregu zastrzeżeń co do pracy komisji, Uczelnia zdecydowała się podjąć szereg kroków prawnych celem zapewnienia właściwych standardów podejmowanych działań kontrolnych.

Niemniej Uczelnia odpowiada na każde wezwanie organów nadzorczych przekazuje wymagane dokumenty i raporty. Postępowania prowadzone przez MEiN i PKA wciąż trwają, uczelnia aktywnie współpracuje z prowadzącymi je osobami zgodnie z przepisami prawa oraz zasadami dobrej praktyki akademickiej – tłumaczy rektorka.

Żąda, by jej wypowiedzi cytować w całości i bez żadnych komentarzy, które by wypaczały ich sens. Nie wspomina, że w lipcu 2024 r. PKA wydała negatywną ocenę dla kierunku "finanse i rachunkowość", ale nie został on zamknięty. Nadal działa.

– Komisja wydała też negatywne opinie dla kierunku "psychologia" we wszystkich filiach "Varsovii". Uczelnia się odwołała, więc teraz PKA rozpatruje jej wnioski – tłumaczy jedna z pracownic.

W poznańskiej filii odwoływanie się nie pomogło: program studiów z psychologii został oceniony negatywnie przez PKA m.in. z powodu nieadekwatnych metod nauczania i oceniania, słabej kadry akademickiej bez odpowiednich kwalifikacji i niestabilności organizacyjnej. Działania naprawcze uznano za niewystarczające, spóźnione lub pozorne. Ocena: negatywna.

Brak interesu publicznego?

Na pytanie, czy spotyka się z Pawłem Cz., byłym rektorem uczelni, Magdalena Stryja odpowiada tak: – Pan Paweł Cz. pozostaje właścicielem spółki założycielskiej Uczelni, w związku z czym zachodzi prawna konieczność utrzymywania z nim kontaktów w niezbędnym zakresie. Podkreślam, że z otrzymanych informacji wynika, że pan Paweł Cz. nie ma orzeczonego zakazu kontaktu z władzami Uczelni. Wszelkie kontakty z nim odbywają się w granicach wyznaczonych przez obowiązujące środki zapobiegawcze i za wiedzą właściwych organów prowadzących postępowanie karne.

Chcę się jeszcze dowiedzieć, czy to prawda, że kwestiami marketingowymi uczelni zajmuje się teraz firma Divine Pro należąca do byłego kanclerza Michała G. Rektorka zaprzecza.

– Działania marketingowe Uczelni Biznesu i Nauk Stosowanych "Varsovia" prowadzone są przez dedykowany zespół pracowników. W ramach bieżącej działalności uczelnia korzysta również z usług różnych podmiotów zewnętrznych – specjalistycznych agencji lub niezależnych wykonawców – wybieranych na podstawie kompetencji i potrzeb projektowych. Dobór wykonawców usług marketingowych stanowi część wewnętrznej organizacji pracy uczelni i nie podlega obowiązkowi ujawniania. W naszej ocenie brak jest interesu publicznego, który uzasadniałby szczegółowe informowanie o tym, z jakimi podmiotami lub osobami uczelnia zawiera doraźne umowy o świadczenie usług wspierających działania promocyjne. Są to dane objęte zasadą ochrony interesu gospodarczego uczelni oraz tajemnicą organizacyjną – mówi Magdalena Stryja.

Nie ma sprawiedliwości

Tymczasem uczelnia wciąż tonie w chaosie. – Nic nie działa tak, jak powinno – mówi pracownik.

– Opowiadamy o tym wszystkim, bo nie chcemy, by kolejni młodzi ludzie dali się zwieść. Wpłacą opłatyrekrutacyjne, a potem się okaże, że studiów jednak nie ma i stracą pieniądze – dodaje kolejny.

Tłumaczy, że w tym ogólnym zamieszaniu wszystko jest możliwe. Nawet to, że znani politycy, tacy jak Szymon Hołownia i Michał Kobosko, nigdy nie zostali skreśleni z ogólnopolskiego systemu informacji o szkolnictwie wyższym i nauce POL-on. Wciąż widnieją tam jako studenci "Varsovii".

– Z tych danych wynika, że kandydat Szymon Hołownia został w 2020 r przyjęty na studia na kierunku psychologia, uzyskał zaliczenia przedmiotów, które w sumie dały mu 270 pkt ECTS na 300 wymaganych. Brak daty skreślenia sugeruje, że nadal posiada status studenta, co jest prawdopodobne, gdyż z powodu braku mocy przerobowych dane w systemie POL-on od dawna nie były aktualizowane – tłumaczy pracownica, której pokazuję wydruk z sytemu.

Z Koboską sprawa jest nieco bardziej skomplikowana, bo wprawdzie w marcu tego roku został skreślony z kierunku zarządzanie w filii w Poznaniu, ale nadal figuruje jako student w Warszawie oraz w filii… w Uzbekistanie.

– Ten sam rozpierdziel, co zawsze. Co ciekawe, część starych roczników chce powrotu byłego rektora. Bo może i był rozpierdziel, ale gdy jakiś wykładowca nie wpisał zaliczenia albo oceny, to miał tydzień na uzupełnienie ich. Jak nie, wylatywał. Rektor potrafił każdego utemperować – mówi studentka. To jej koledzy widzieli wychodzącego z uczelni Pawła Cz. Bardzo ją to dziwi i smuci.

– Do czego to doszło? Zwykły Kowalski, który miałby sto zarzutów, poszedłby na długie lata siedzieć. A pan rektor chodzi na wolności – wzdycha. – To jest ten moment, w którym do mnie dociera, że nie ma sprawiedliwości na tym świecie.

To była zakrojona na dużą skalę akcja. W poniedziałek rano kilkudziesięciu funkcjonariuszy CBA wspieranych przez Straż Graniczną i Służbę Kontrwywiadu Wojskowego zatrzymało czterech mężczyzn i kobietę w związku z tzw. aferą Collegium Humanum. To byli rektorzy niepublicznych uczelni wyższych: "Pedagogium" Wyższa Szkoła Nauk Społecznych w Warszawie oraz Wyższej Szkoły Menedżerskiej w Legnicy, właściciel prywatnego Liceum Ogólnokształcącego dla dorosłych w Warszawie, a także dwaj pracownicy akademiccy.

W czasie śledztwa ustalono, że zatrzymani uczestniczyli w przestępczym procederze wystawiania poświadczających nieprawdę dokumentów, które potwierdzały odbycie studiów I i II stopnia, obrony prac licencjackich i magisterskich, protokołów komisji egzaminu dyplomowego oraz studiów podyplomowych w Collegium Humanum. W tym również dyplomów MBA uprawniających m.in. do zasiadania w radach nadzorczych spółek z udziałem Skarbu Państwa.

W zamian za korzyści majątkowe w wysokości od 5 do 30 tys. zł wystawiano fikcyjne dyplomy i zaświadczenia studentom i absolwentom tych uczelni. Zebrany materiał dowodowy wskazuje także, że podrabiano dokumentację związaną ze studiami w Wyższej Szkole Managerskiej w Legnicy dla ponad tysiąca studentów z Ukrainy.

Zorganizowana grupa przestępczych

Wszyscy zatrzymani zostali doprowadzeni do Śląskiego Wydziału Zamiejscowego Departamentu do Spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji Prokuratury Krajowej w Katowicach. Prokurator postawił im łącznie 30 zarzutów, w tym m.in. działania w zorganizowanej grupie przestępczej, której działalność polegała na wystawianiu poświadczających nieprawdę dokumentów oraz przyjmowaniu za to korzyści majątkowych i osobistych. Wobec trzech podejrzanych prokurator wnioskował do sądu o tymczasowy areszt. Według informacji "Newsweeka" wśród zatrzymanych są osoby, które wspierały "karierę naukową" byłego rektora Collegium Humanum Pawła Cz. i broniły go przed zarzutem splagiatowania pracy doktorskiej.

Chodzi o prof. Wojciecha S., socjologa, teologa i filozofa, który w 2014 r. jako przewodniczący Senackiej Komisji ds. Organizacji Kadry Akademickiej w Wyższej Szkole Menedżerskiej (WSM), zorganizował recenzje, które miały potwierdzić oryginalność pracy doktorskiej Pawła Cz. Z kolei dr hab. Bazyli N. był jednym z recenzentów i wydał pozytywną opinię, mimo że znał ustalenia wskazujące, że doktorat został splagiatowany.

Plagiat byłego rektora

Sprawę szczegółowo już kilka lat temu opisał dr hab. Marek Wroński, emerytowany wykładowca akademicki i tropiciel plagiatów. W 2004 r. Paweł Cz. obronił doktorat na Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej (ChAT) w Warszawie, zatytułowany "Geneza, przebieg i skutki rozłamu w Starokatolickim Kościele Mariawitów w Polsce w roku 1935". Prof. Wroński wykazał, że praca ta zawierała znaczne fragmenty zapożyczone z wcześniejszych publikacji.

Pomimo tych zarzutów, ChAT nie unieważniła stopnia naukowego. W 2014 r. prof. Wroński złożył wniosek o wznowienie przewodu doktorskiego, argumentując, że praca była ewidentnym plagiatem. Dopiero w lutym 2025 r. Senat ChAT podjął decyzję o unieważnieniu stopnia naukowego. Były rektor utracił prawo do posługiwania się tytułami naukowymi takimi jak "prof. dr hab. MBA, DBA, LL.M, MPH". Obecnie formalnie jest magistrem.

O co chodzi w aferze?

Paweł Cz. jest głównym podejrzanym w aferze związanej z prywatną warszawską uczelnią Collegium Humanum. Prokuratura postawiła mu blisko 100 zarzutów, w tym tak poważny, jak kierowanie zorganizowaną grupą przestępczą. W lutym 2024 r. został aresztowany, dziewięć miesięcy później zwolniony za kaucją w wysokości 2 mln zł.

Collegium Humanum, które powstało w 2018 r., oferowało studia podyplomowe MBA. Były one przepustką do zasiadania w radach nadzorczych spółek skarbu państwa. Bardzo atrakcyjną, bo dyplom można było zdobyć szybciej i taniej niż na prestiżowych uczelniach takich jak SGH czy Politechnika Warszawska. Nie za kilkadziesiąt tysięcy złotych, a za niespełna dziesięć, a na dodatek krócej: nawet w trzy miesiące.

— W latach 2021-2023 łącznie pięciu pracowników UdSC zawnioskowało o podniesienie kwalifikacji zawodowych w ramach oferty oświatowej uczelni Collegium Humanum. Jako pracodawca, Urząd do Spraw Cudzoziemców przyznał pracownikom dofinansowania na łączną kwotę 41 350 złotych – informuje "Newsweeka" Jakub Dudziak, rzecznik prasowy urzędu. Jednocześnie zapewnił, że Urząd do Spraw Cudzoziemców nie współpracował z Collegium Humanum (to jest nie miał z CH umowy ramowej, chociażby takiej, jaką miała Straż Pożarna).

Collegium Humanum. Dyplomy za publiczne pieniądze

Pracownicy Urzędu do Spraw Cudzoziemców dołączają tym samym do zastępu setek urzędników, którzy kształcili się na kontrowersyjnej uczelni. Jak na razie przodują w tym pracownicy polskich magistratów – jak wielokrotnie pisaliśmy w "Newsweeku" warszawski ratusz sfinansował studia ponad czterdziestu pracownikom. We Wrocławiu studia na Collegium Humanum skończyło aż dziesięciu – w tym wiceprezydent miasta Jakub Mazur oraz dyrektor departamentu prezydenta Damian Żołędziewski (jego żona była rekruterką CH). Za publiczne pieniądze dyplomy na uczelni Pawła Cz. robili też urzędnicy z Krakowa, Trójmiasta czy Rybnika. W Gdańsku urzędnicy zasiadający w miejskich spółkach, którzy posiadali dyplom MBA Collegium Humanum, musieli potwierdzić swoją wiedzę egzaminem państwowym w Ministerstwie Aktywów Państwowych.

Urząd do Spraw Cudzoziemców mieszczący się przy ulicy Taborowej w Warszawie odpowiada za całość spraw dotyczących wjazdów cudzoziemców na terytorium RP. Wydaje pozwolenia na pobyt lub przejazd przez polskie terytorium, decyduje o udzieleniu lub nieudzieleniu cudzoziemcom azylu czy podejmuje decyzje o udzielaniu cudzoziemcom ochrony czasowej. Podlega pod Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Dyrektor biura z dyplomem Collegium Humanum

Jak informowaliśmy na początku marca w "Newsweeku" dyplom Collegium Humanum zrobiła między innymi Katarzyna Feltynowska, dyrektor biura dyrektora generalnego Urzędu do Spraw Cudzoziemców, prywatnie żona odwołanego wcześniej komendanta straży pożarnej.

— Dyrektor Feltynowska podnoszenie kwalifikacji realizowała we własnym zakresie. Urząd do Spraw Cudzoziemców nie dofinansowywał studiów pozwalających jej na uzyskanie tytułu eMBA – zastrzegał wtedy rzecznik urzędu, Jakub Dudziak.

W rozmowie z "Newsweekiem" urzędniczka doprecyzowywała, że na Collegium Humanum spędziła dwa semestry studiów podyplomowych na kierunku "Przywództwo i coaching". Studia były prowadzone w formie dziesięciu dwudniowych zjazdów zakończonych napisaniem eseju oraz egzaminem.

— Całą kwotę zapłaciłam z własnych, prywatnych środków, bez żadnych upustów i zniżek, ani dofinansowania przez miejsce zatrudnienia – wyjaśniała Katarzyna Feltynowska i na dowód pokazała nam dwa przelewy. Pierwszy za wpisowe na kwotę 190 złotych (wykonany 18 lutego 2021 r.) oraz drugi z opłatą za studia wynoszącą 11 tysięcy 790 złotych (wykonany 24 lutego 2021 roku).

Co dalej z Collegium Humanum?

Jednocześnie afera Collegium Humanum zatacza coraz szersze kręgi, a na jaw wychodzą coraz to nowe wiadomości. Pod koniec lutego umowy zawierane z kontrowersyjną uczelnią były powodem dymisji nadbrygadiera Mariusza F. ze stanowiska komendanta głównego Straży Pożarnej. Kilka dni temu dziennikarze kieleckiej "Gazety Wyborczej" ujawnili, że dyplom na uczelni zdobył też wicemarszałek województwa świętokrzyskiego, Grzegorz Socha z PiS (dyplom MBA zrobił za publiczne pieniądze jeszcze jako wiceprezes Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej). W opolskim władze spółki mieszkaniowej chcą odwołania Grzegorza Sawickiego z PSL z rady nadzorczej, bo kończył Collegium Humanum.

Jednocześnie trwa śledztwo prokuratury. Rektor kontrowersyjnej uczelni Paweł Cz. wyszedł na wolność, ale postawiono mu blisko 100 zarzutów. W sprawie postawiono też zarzuty politykom największych partii – między innymi Ryszardowi Czarneckiemu z PiS oraz Jackowi Sutrykowi, który został prezydentem Wrocławia z poparciem Platformy Obywatelskiej.

Śledztwo jest nadal rozwojowe – mówi prokurator Piotr Żak. I wylicza: do tej pory postawiono 339 zarzutów 63 podejrzanym osobom. Najwięcej, bo aż 95, byłemu rektorowi tej prywatnej warszawskiej uczelni Pawłowi C., w tym tak poważne, jak kierowanie zorganizowaną grupą przestępczą i fałszowanie dyplomów na masową skalę.

– Rektor rozdawał je jak cukierki – opowiada były pracownik Collegium Humanum.

– Mówił, że jak ktoś płaci, to dostanie dyplom. Zdarzało się, że ludzie nas ponaglali, że potrzebują dokumentów na już, bo jest konkurs samorządowy i można dostać jakieś stanowisko – dodaje kolejny.

Inni potwierdzają: rektor wydawał polecenie, by wydrukować dla kogoś dyplom, a kurier stał już na progu. Albo ponaglał SMS-ami, że mija termin składania wniosków w konkursie na posadę. Był czas, gdy graduacje urządzano co tydzień, przyjeżdżali na nie politycy, przede wszystkim ze szczebla samorządowego, ale także naukowcy, lekarze, policjanci, żołnierze, strażacy, pracownicy Poczty Polskiej oraz ZUS.

– W pewnym momencie wszyscy mieli te dyplomy, chełpili się nimi na Facebooku, zamieszczali zdjęcia. I nie chodzi wyłącznie o studia MBA, także o licencjackie i magisterskie. Było ich tak dużo, że zrobiła się masa krytyczna, więc rektor wiedział, że nikomu nie zależy na jego upadku. Dlatego był absolutnie pewny swojej bezkarności – dodaje były pracownik. – I gdyby nie "Newsweek", wszystko byłoby dalej pięknie.

Zdjęcie to kłopoty

Przestało być pięknie w czerwcu 2022 r., gdy opublikowaliśmy pierwszy tekst o tym, jak dzięki wydawanym przez Collegium Humanum dyplomom MBA partyjni nominaci, głównie z PiS, zdobywali intratne stanowiska w spółkach skarbu państwa.

Na uczelni wybuchła panika, a rektor Paweł C. postanowił ratować jej wizerunek. Wynajął specjalistów od czarnego PR i szybko doszli do wniosku, że zamiast zaprzeczać, że uczelnia jest kuźnią PiS-owskich kadr, lepiej udowadniać, że dyplomy MBA zdobywali w niej politycy wszystkich opcji.

– Wbrew temu, co próbuje zarzucić nam prasa, kształcimy poważne, z dużym dorobkiem zawodowym i często już bardzo dobrze wykształcone osoby, a nie debili – przekonywał na jednej z narad rektor. Na dowód pokazał listę znanych absolwentów i studentów, na której byli politycy od prawa do lewa, m.in.: prezydent Wrocławia Jacek Sutryk, jeden z liderów Konfederacji Krzysztof Bosak, ówczesny wiceminister zdrowia Waldemar Kraska z PiS, posłowie PO Aleksandra Gajewska, Waldemar Sługocki oraz kilku burmistrzów warszawskich dzielnic, także związanych z PO. Do tego artyści i znani sportowcy, w tym mistrzyni olimpijska Otylia Jędrzejczak, a także wielu naukowców.

Ale niepotrzebna jest rektorska lista, by wiedzieć, kto miał bliskie związki z Collegium Humanum. Wystarczy przejrzeć relacje z uczelnianych uroczystości.

– Każdy, kto ma zdjęcie z byłym rektorem, powinien się przygotować na kłopoty – żartuje były pracownik.

I rzeczywiście, dla części osób takie fotki okazały się poważnym obciążeniem. Jacek Sutryk, jeden z najbardziej znanych absolwentów studiów MBA, w połowie listopada 2024 r. został zatrzymany przez CBA i usłyszał zarzut wręczenia Pawłowi C. łapówki. W zamian miał otrzymać dyplom ukończenia studiów podyplomowych Executive Master of Business, choć w rzeczywistości nie studiował. Według prokuratury wykorzystał dyplom, by objąć stanowiska w radach nadzorczych spółek miejskich, na czym zarobił około 230 tys. zł. Prezydent Wrocławia twierdzi, że dyplom zdobył legalnie i sam za niego zapłacił.

Zarzuty korupcyjne usłyszał też były europoseł PiS Karol Karski. On z kolei miał się powoływać na wpływy w Ministerstwie Spraw Zagranicznych, by uzyskać zgodę na prowadzenie filii Collegium Humanum w Pradze, Bratysławie i uzbeckim Andiżanie. W zamian rektor miał mu opłacić sondaż i billboardy przed wyborami do Parlamentu Europejskiego. Karski nie przyznaje się do winy.

Inny były europoseł PiS Ryszard Czarnecki, który od początku wspierał założoną w 2018 r. prywatną uczelnię, miał się z kolei zobowiązać, że w zamian za 92 tys. zł łapówki pomoże Pawłowi C. otworzyć filię w Uzbekistanie. Żona Czarneckiego została fikcyjnie zatrudniona na uczelni.

Zarzuty usłyszał też były rzecznik prasowy prezydenta Dudy – Błażej Spychalski. Według prokuratora i on, i jego żona dostali dyplomy EMBA, choć nie skończyli studiów. Spychalski miał też obiecywać, że poprze kandydaturę Pawła C. na członka Narodowej Rady Rozwoju przy Prezydencie RP i pomoże mu w uzyskaniu państwowego odznaczenia.

Nie do ruszenia

Na wielu zdjęciach jest były już komendant główny Państwowej Straży Pożarnej, honorowy gość wszystkich uroczystości. Prokuratura zarzuca mu, że w czasie, gdy kierował Szkołą Główną Służby Pożarniczej w Warszawie, realizował z Collegium Humanum wspólne projekty, a w zamian za to otrzymał dyplom EMBA, choć studiów nie ukończył. Uczelnia Pawła C. zarobiła na tych projektach 800 tys. zł, a blisko stu wysokich rangą strażaków dostało dyplomy MBA.

– To były specjalne dyplomy z logo Collegium Humanum i szkoły pożarniczej. Drukowano je w dziale marketingu – mówi były pracownik uczelni. Nie ma pojęcia, po co były potrzebne strażakom. – Może liczyli na posady w firmach produkujących sprzęt BHP? – zastanawia się głośno.

I opowiada, że rektor wciąż wymyślał nowe specjalności studiów. – Jak ktoś przyszedł i poprosił, potrafił dla niego otworzyć nowy kierunek, na przykład technologie wodorowe. I taka osoba namawiała kolejne, żeby się do nas zapisywały. Mnóstwo ludzi robiło też dyplom Master of Science, choć tego tytułu nie ma w polskim prawie – opowiada.

Pokazuje kolejne fotografie. Są na nich przede wszystkim politycy Prawa i Sprawiedliwości: były rzecznik rządu Piotr Müller, posłowie Jacek Żalek, Daniel Milewski i Grzegorz Woźniak, współpracownik byłego wicepremiera Jacka Sasina.

– I oczywiście Przemysław Czarnek, który dał rektorowi jedno z najwyższych odznaczeń w edukacji. To był złoty medal "Zasłużony dla Nauki Polskiej Sapienta et Veritas", przyznany ponad rok po wybuchu afery – opowiada.

– A tu jest kardynał Kazimierz Nycz, przychodził do nas na wszystkie wydarzenia. Podobnie jak niemiecki kardynał Gerhard Ludwig Müller, były prefekt papieskiej Kongregacji Nauki Wiary – wylicza.

– Rektor uwielbiał pokazywać się z duchownymi. Modli się pod figurą, a diabła ma za skórą – śmieje się osoba, która wciąż pracuje w Collegium Humanum. Przypomina, że Paweł C. to niedoszły ksiądz wyrzucony z lubelskiego seminarium za skandal obyczajowy. A teraz prokuratura zarzuca mu molestowanie seksualne i mobbing pracowników.

Prawa ręka rektora Aleksandra Fajęcka, córka PRL-owskiego posła, była żona Tobiasa Solorza, bywalczyni warszawskich salonów, ściągała do uczelni celebrytów. Filip Chajzer studiował tam psychologię, twórca InPostu Rafał Brzoska wygłaszał inauguracyjny wykład dla studentów, Doda śpiewała, a Krzysztof Cugowski odbierał tytuł profesora honorowego.

– Wszyscy ci ludzie uświetniali nasze uroczystości, ale też uwiarygodniali to, co się działo w Collegium Humanum. Rektorowi zależało na tym, by znane osoby podkreślały jego wpływy w świecie. Panowało przeświadczenie, że rektor jest nie do ruszenia, bo za nim stoją politycy. Baliśmy się go, uważaliśmy, że to niebezpieczny człowiek – tłumaczy były pracownik.

Paweł C. lubił się też otaczać przedsiębiorcami. – Dla Mariana Dymalskiego z rady nadzorczej wrocławskiego lotniska, który został zatrzymany razem z Sutrykiem, zamawialiśmy krówki w papierkach z jego nazwiskiem, polskie flagi i gadżety reklamowe. Wszystko za pieniądze z budżetu marketingu. Takich wrzutek, które musieliśmy robić dla ludzi z zewnątrz, było mnóstwo. I mnóstwo osób wystawiało uczelni faktury za "działania marketingowe" – dodaje mój informator.

– To była pajęczyna powiązań między biznesem, polityką i Kościołem. Pajęczyna, w której ogromnie ważnym czynnikiem była nieheteronormatywna seksualność w kręgach kościelnych i części centroprawicy – uważa znawca stosunków panujących w Kościele katolickim.

Inni mówią dosadniej: sitwa, w której wszyscy nawzajem się chronią.

Nie mogę znieść

– To jest Wiesław Włodek, wiceprezes Poczty Polskiej, która miała umożliwiać naszym studentom odbywanie praktyk zawodowych – były pracownik pokazuje kolejne zdjęcia. – Tu z kolei siedzą prezes Polskiego Komitetu Olimpijskiego Andrzej Kraśnicki i prezes Pracodawców RP Rafał Baniak, a także były senator PO Tomasz Misiak. Obaj zasiadali też w konwencie uczelni, a Misiak dostał nawet od rektora "medal sukcesu". Utrzymywali też prywatne relacje, byli razem na wycieczce w Watykanie.

Na wielu zdjęciach jest prezeska Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położonych Mariola Łodzińska, która zasiadała w Biznesowej Radzie Konsultacyjnej Collegium Humanum i doprowadziła do tego, że jej organizacja objęła patronat nad studiami MBA – zarządzanie w ochronie zdrowia. W wywiadach podkreślała, że pielęgniarki powinny robić studia menedżerskie. Po co? Bo od 2022 r. dyplom umożliwia obejmowanie dyrektorskich stanowisk w publicznych instytucjach, takich jak szpitale, kliniki, oddziały NFZ czy firmy farmaceutyczne.

Łodzińska, która sama jest absolwentką Collegium Humanum, nie ukrywała podziwu dla menedżerskich talentów i kreatywności Pawła C. Na inauguracji roku akademickiego w październiku 2022 r., czyli kilka miesięcy po wybuchu afery, wygłosiła płomienne przemówienie, w którym przewidywała, że kolejna uroczystość będzie znacznie liczniejsza, odbędzie się już nie w Teatrze Polskim, ale na Stadionie Narodowym.

– Tylko wyobraźnia może ograniczać pana rektora w dalszym rozwoju uczelni – przekonywała, co sala przyjęła rzęsistymi oklaskami.

Pytam Naczelną Radę, ilu jej członków ma dyplomy MBA z Collegium Humanum i kiedy je zdobyły. Jaką część kosztów studiów pokryła Rada i z jakich funduszy? Nie dostaję odpowiedzi.

– Nie mogę znieść tego zakłamania i braku etyki u osób, które reprezentują nasz samorząd. Środowisko obdarzyło je zaufaniem, a one wykorzystują swoją pozycję – mówi pielęgniarka z wieloletnim stażem. Jej zdaniem wszyscy wiedzą o związkach prezeski Łodzińskiej ze skompromitowaną uczelnią i nikt z tym nic nie robi.

Wszyscy współpracują

– A tu jest Gertruda Uścińska, była prezeska Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która zasiadała w konwencie, czyli organie doradczym uczelni. W imieniu ZUS podpisała umowę o współpracy z uczelnią. Chodziło głównie o praktyki dla studentów – opowiada dalej mój informator.

Z tego porozumienia Paweł C. też był bardzo dumny, podkreślał, że pasuje do motta uczelni "Edukacja dla sukcesu", które jest wypisane złotymi literami w holu nowej siedziby w Alejach Jerozolimskich. I że żadna inna niepubliczna uczelnia takiej umowy jeszcze nie ma.

Rzecznik ZUS potwierdza: została ona podpisana w lipcu 2022 r. – ZUS wypowiedział tę umowę 29 lutego 2024 r. – informuje Wojciech Dąbrówka. Dodaje, że dyplomy MBA z Collegium Humanum uzyskało czterech pracowników, a ZUS zrefundował po 80 proc. kosztów nauki na łączną kwotę 31 768,00 zł.

Profesor Gertruda Uścińska nie jest już prezeską ZUS, ale w lipcu ubiegłego roku została rektorką założonej zaledwie rok wcześniej Szkoły Głównej Mikołaja Kopernika w Warszawie. Ta publiczna uczelnia również oferuje studia podyplomowe MBA.

– Te umowy z różnymi grupami zawodowymi były potrzebne po to, żeby ściągnąć jak największą liczbę osób z danej branży. Właśnie strażaków, pielęgniarek czy pocztowców. To był biznesowy cel, ale był też kolejny, marketingowo-wizerunkowy: patrzcie, wszyscy z nami współpracują. I niestety ludzie dawali się na to nabrać. Pierwszoroczniacy naprawdę mieli wrażenie, że są na Oksfordzie – tłumaczy były pracownik.

Ten mit podtrzymywał przekaz, że studia podyplomowe są akredytowane przez "prestiżowe" zagraniczne uczelnie: Apsley Business School w Londynie, Limburg Graduate School of Business w holenderskim Maastricht i Swiss School of Management w Rzymie. Tyle że, jak udało nam się udowodnić, żadna z nich nie miała prawa prowadzenia studiów na poziomie wyższym ani wydawania dyplomów.

Pawłowi C. wcale to nie przeszkadzało. Wręcz przeciwnie – rektor londyńskiej Apsley Sebastian Fuller wykładał w Collegium Humanum, a kiedy wybuchła afera, wrócił do Londynu i wciąż oferuje płatne studia licencjackie, magisterskie i podyplomowe, w tym oczywiście MBA. Można też w Apsley zrobić doktorat.

Na liście wykładowców ABS jest prof. dr Kamil Krzysztof Całek, były policjant z Komendy Stołecznej, który w 2015 r. zrzucił mundur w proteście przeciwko biurokratycznym praktykom w policji, udzielił wielu wywiadów i z dnia na dzień stał się medialnym celebrytą. A chwilę później także wykładowcą Collegium Humanum i rekruterem na Apsley. Od kilku miesięcy oferuje także za 20 tys. euro doktorat na meksykańskim uniwersytecie Azteca. – Nigdy o nim nie słyszeliśmy – mówi osoba, która obsługuje uczelniany czat.

Sam Kamil Całek nie odpowiada na pytania dotyczące współpracy z uniwersytetem Azteca. Postanowił za to zostać prezydentem RP, zarejestrował już nawet komitet wyborczy i zbiera podpisy pod swoją kandydaturą. Na rzeczniczkę wybrał Paulinę Pietrzyk-Kowalec, która przez kilka tygodni była dyrektorką Instytutu Psychologii w Collegium Humanum. Odeszła w atmosferze skandalu, gdy "Newsweek" wykazał, że ma doktorat z… Apsley.

Prokurator Piotr Żak zapewnia, że przedmiotem wielowątkowego śledztwa jest także współpraca Collegium Humanum z wieloma innymi uczelniami w Polsce i za granicą.

Po co rektorowi dyplom?

Na liście znanych absolwentów Collegium Humanum, którą rektor wręczył specjalistom od czarnego PR, są także nazwiska blisko dwudziestu naukowców, głównie z tytułami profesorskimi z wrocławskiej AWF, krakowskiej AGH i Uniwersytetu Warszawskiego. Kilkoro z nich to pracownicy wrocławskiego Uniwersytetu Przyrodniczego.

Rzeczniczka prasowa uczelni potwierdza: w latach 2019-2023 uczelnia dofinansowała studia (MBA oraz podyplomowe) na Collegium Humanum 17 pracownikom. Byli to m.in. prof. Jarosław Bosy – poprzedni rektor UPWr, obecnie dyrektor Sieci Badawczej Łukasiewicz PORT, oraz czterech prorektorów uczelni w latach 2020-2024. Uczelnia przeznaczyła na ten cel 161 124 zł. – Głównym czynnikiem wyboru Collegium Humanum była wysokość czesnego za studia – tłumaczy Małgorzata Moczulska. Kiedy dopytuję, czy na pewno chodziło jedynie o dopłaty, rzeczniczka przyznaje: to było całkowite finansowanie.

Z kolei rzecznik Politechniki Wrocławskiej informuje, że uczelnia pokryła koszt studiów EMBA jednej osobie. – Była to kwota 10 400 zł, czyli cała suma. Została ona przyznana na studia w roku akademickim 2020/2021 w ramach obowiązującej na politechnice procedury organizacji szkoleń i dofinansowania kształcenia – mówi Andrzej Charytoniuk.

Znowu proszę o doprecyzowanie: czy tą osobą jest rektor prof. Arkadiusz Wójs? Odpowiedź brzmi: tak. Przez moment chcę zapytać, po co rektorowi renomowanej politechniki dyplom MBA istniejącej wtedy zaledwie dwa lata prywatnej uczelni, ale rezygnuję. To oczywiste.

Tymczasem były rektor Collegium Humanum, które teraz nazywa się Uczelnia Biznesu i Nauk Społecznych Varsovia, został w listopadzie zwolniony z aresztu tymczasowego w Katowicach. – Uczestniczy w czynnościach procesowych, m.in. w konfrontacjach z innymi podejrzanymi i ze świadkami – mówi prokurator Żak.

Ostatnio otrzymał druzgocący cios: senat Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie odebrał mu stopień doktora, uznając, że jego praca była plagiatem.

– To go musiało zaboleć. Do tej pory używał tytułów prof. dr hab. MBA, DBA, LL.M i MPH i nie wolno było pominąć żadnego z nich, bo wpadał w szał. A teraz jest zwykłym magistrem – śmieje się były pracownik.

Ale za to z solidnym zapleczem: Paweł C. wciąż jest wspólnikiem i beneficjentem w spółce, która założyła Collegium Humanum, a także w innej wyższej uczelni: Akademii Medycznej Nauk Stosowanych i Holistycznych w Warszawie. Jej strona internetowa do złudzenia przypomina stronę dawnego Collegium Humanum, a dyrektorką generalną jest Agnieszka Mydlarz, która wcześniej tam pracowała.

Pytam prokuratora Żaka, czy szykuje kolejne zarzuty dla polityków i innych ludzi, którzy przez lata pojawiali się w otoczeniu Pawła C.

– Ze względu na dobro śledztwa nie mogę odnieść się do konkretnych osób, które pozostają w jego orbicie, a wobec których nie sformułowano jeszcze postanowień o przedstawieniu zarzutów – tłumaczy Piotr Żak. I powtarza: – Śledztwo jest nadal rozwojowe. Materiał dowodowy gęstnieje.

Feltynowska zapewnia, że jej studia nie miały niczego wspólnego z umową, którą z uczelnią podpisała Państwowa Straż Pożarna.

Przypomnijmy. W środę 26 lutego ze stanowiska komendanta głównego Straży Pożarnej został odwołany nadbrygadier Mariusz F. Powodem decyzji Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji miała być rola komendanta we współpracy, którą z Collegium Humanum nawiązała Państwowa Straż Pożarna. Jak opisywał w kwietniu 2024 r. Łukasz Maziewski z portalu o2.pl w ciągu trzech lat do Collegium założonego przez Pawła Cz. popłynęło z PSP niemal 800 tys. zł.

— Premier Donald Tusk na wniosek Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji Tomasza Siemoniaka odwołał ze stanowiska Komendanta Głównego Straży Pożarnej nadbrygadiera Mariusza F. i powołał na stanowisko Wojciecha Kruczka, dotychczasowego Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego PSP — poinformował rzecznik prasowy MSWiA, Jacek Dobrzyński. Tego samego dnia w TVN24 pojawiły się informacje o tym, że również małżonka komendanta studiowała w CH.

Jak potwierdził "Newsweek" dyplom uczelni posiada również żona odwołanego komendanta, Katarzyna Feltynowska. Urzędniczka jest obecnie dyrektorem biura dyrektora generalnego Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Informacje o jej dyplomie potwierdziły "Newsweekowi" MSWiA oraz Urząd ds. Cudzoziemców.

— Dyrektor Feltynowska podnoszenie kwalifikacji realizowała we własnym zakresie. Urząd do Spraw Cudzoziemców nie dofinansowywał studiów pozwalających jej na uzyskanie tytułu eMBA – poinformował rzecznik urzędu, Jakub Dudziak. Ze służbą cywilną urzędniczka ma być związana od kilkunastu lat.

"Nie jestem z tym w żaden sposób powiązana"

W rozmowie z "Newsweekiem" urzędniczka doprecyzowuje, że na Collegium Humanum spędziła dwa semestry studiów podyplomowych na kierunku "Przywództwo i coaching". Studia były prowadzone w formie dziesięciu dwudniowych zjazdów zakończonych napisaniem eseju oraz egzaminem.

— Całą kwotę zapłaciłam z własnych, prywatnych środków, bez żadnych upustów i zniżek, ani dofinansowania przez miejsce zatrudnienia – mówi w rozmowie z "Newsweekiem" Katarzyna Feltynowska i na dowód pokazuje nam dwa przelewy. Pierwszy za wpisowe na kwotę 190 złotych (wykonany 18 lutego 2021 r.) oraz drugi z opłatą za studia wynoszącą 11 tysięcy 790 złotych (wykonany 24 lutego 2021 r.).

Jak przekonuje, jej studia były kompletnie niezwiązane z umowami, które z Collegium Humanum w późniejszym terminie podpisała Państwowa Straż Pożarna. Zapewnia, że nikt nie pośredniczył w organizowaniu jej studiów.

— Umowę z Collegium Humanum podpisałam w lutym 2021 roku, a studia ukończyłam w listopadzie 2021 roku, natomiast Akademia Pożarnictwa podpisała umowę o współpracy z Collegium Humanum kilka miesięcy później — informuje w rozmowie z nami. — Proszę zwrócić uwagę na daty. Rozpoczęłam studia dwa semestry wcześniej niż strażacy. Moje studia nie były tematycznie i chronologicznie związane ze studiami strażaków.

Jak wyjaśnia, o możliwości skończenia studiów na Collegium miała poinformować ją koleżanka. W jej ocenie program przypominał wtedy program każdej innej podyplomówki, a część zajęć była prowadzona przez wykładowców z innych uczelni oraz mediów. Jeszcze jakiś czas temu Katarzyna Feltynowska chwaliła się dyplomem eMBA (executive MBA) na profilu w serwisie LinkedIn, ale dziś nie ma już po tym śladu.

— Szłam tam w dobrej wierze. Dyplom nie był mi do niczego potrzebny, stanowisko dyrektora w służbie cywilnej nie wymaga MBA. Nie zamierzałam wiązać swojej kariery z pracą w spółkach Skarbu Państwa. Chciałam po prostu podnieść swoje kwalifikacje – zapewnia Katarzyna Feltynowska. Na dowód urzędniczka przesyła nam też zaliczeniowy esej, plan zajęć oraz kalendarz zjazdów.

Dymisja nadbrygadiera F.

Jak pisaliśmy wyżej, latach 2021-2024 do Collegium Humanum z Państwowej Straży Pożarnej popłynęło niemal 800 tys. zł. Większość tej kwoty pokryła prawie setkę kursów MBA dla wyższej kadry oficerskiej PSP. Proces odbywał się za pośrednictwem Akademii Pożarniczej, której komendantem-rektorem był nadbrygadier F. (sam również ma dyplom Collegium Humanum).

"Możliwość uczestniczenia kadry kierowniczej KG PSP w wyspecjalizowanych w zakresie organizacji i zarządzania studiach podyplomowych w ramach ścieżki MBA jest zasadna i z całą pewnością stanowić będzie wartość dodaną dla PSP. Studia te pozwolą na uzyskanie niezbędnych kompetencji i wiedzy, a co za tym idzie lepsze przygotowanie kadry do realizacji zadań zgodnie z wyzwaniami współczesności" – przekonywał wtedy dziennikarzy rzecznik straży pożarnej.

Komendantem głównym Straży Pożarnej nadbrygadier Mariusz F. został 10 stycznia ubiegłego roku. Nominację odebrał jeszcze z rąk ministra spraw wewnętrznych Marcina Kierwińskiego. Już wtedy podnosiły się głosy, że nominacja byłego rektora będzie obarczona piętnem współpracy PSP z Collegium Humanum, ale resort postanowił je zignorować.

26 lutego 2025 r. dziennikarze TVN24 Robert Zieliński i Piotr Świerczek poinformowali, że komendant będzie musiał pożegnać się ze stanowiskiem. Chwilę później nastąpiła jego dymisja.

— Kapituła Nagrody im. Dariusza Fikusa za dziennikarstwo najwyższej próby 2025 wyłoniła finalistów tegorocznej edycji. Zwycięskie nazwisko zostanie ogłoszone podczas gali nagród Press Club Polska. W głosowaniu kapituły wyłoniono cztery finałowe publikacje — czytamy na stronie internetowej organizatora.

Nagrody za teksty o aferze Collegium Humanum

Renata Kim wyróżniona została za cykl tekstów poświęconych aferze Collegium Humanum. Wśród nominowanych jest też dziennikarz śledczy Onetu Jacek Harłukowicz. Kapituła doceniła cykl publikacji opisujących kulisy afery w Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych.

Przypomnijmy, że Renata Kim otrzymała w zeszłym tygodniu Nagrodę Radia ZET im. Andrzeja Woyciechowskiego.

To jednak nie pierwsza i być może również nie ostatnia nagroda dla naszej autorki. Kim wcześniej została nominowana do Nagrody Mariusza Waltera i Pióra Nadziei Amnesty International. W grudniu zdobyła natomiast nagrodę Grand Press 2024 w kategorii dziennikarstwo śledcze i nagrodę Instytutu Dyskursu i Dialogu.

Przeczytaj wszystkie artykuły Renaty Kim o Collegium Humanum.

— W edycji za rok 2024 nagrodę główną otrzymała Renata Kim z tygodnika "Newsweek Polska" za cykl artykułów o działalności Collegium Humanum, w których opisywała patologie, do jakich dochodziło w tej prywatnej uczelni wyższej — podaje Radio ZET.

Honorowe wyróżnienia otrzymali Tomasz Patora i Joanna Pęcherska-Fiałek ("Uwaga!" TVN) oraz Szymon Opryszek (OKO.Press). W kategorii "Autor internetowy" zwyciężyli Aleksandra i Piotr Stanisławscy, autorzy podcastu "Crazy Nauka", a nagroda "Dziennikarz dla planety" trafiła do rąk Magdy Łucyan (TVN/TVN24). Autorem najbardziej zasięgowej publikacji 2024 roku okazał się Jacek Harłukowicz z Onetu.

Nagrody wręczono podczas uroczystej jubileuszowej gali, która odbyła się w Nowym Teatrze w Warszawie.

— W tym roku Nagroda Radia ZET im. Andrzeja Woyciechowskiego obchodzi jubileusz dwudziestu lat istnienia. Po raz pierwszy wręczono ją w 2005 roku w 10 rocznicę śmierci patrona nagrody i twórcy Radia ZET. Nagroda stała się jednym z najbardziej prestiżowych wyróżnień dziennikarskich w Polsce. Przyznawana jest autorom najważniejszych publikacji medialnych w danym roku, które zdaniem Kapituły łamią stereotypy, wykraczają poza schematy i zaglądają za kulisy otaczającej nas rzeczywistości — czytamy na stronie organizatora.

Przypomnijmy, że to nie pierwsza i być może również nie ostatnia nagroda dla naszej autorki. Renata Kim wcześniej została nominowana do Nagrody Mariusza Waltera i Pióra Nadziei Amnesty International. W grudniu zdobyła natomiast nagrodę Grand Press 2024 w kategorii dziennikarstwo śledcze i nagrodę Instytutu Dyskursu i Dialogu.

Afera Collegium Humanum

O Collegium Humanum piszemy w "Newsweeku" od 2021 r. To wtedy w tekście Renaty Kim i Jakuba Korusa ujawniliśmy, jak przy wsparciu polityków PiS uczelnia ta stała się maszynką do produkcji dyplomów MBA, niezbędnych partyjnym nominatom do objęcia posad w spółkach skarbu państwa. Szybko okazało się, że to tylko wierzchołek góry lodowej. Od tamtej pory w "Newsweeku" powstało kilkadziesiąt tekstów na temat patologii Collegium Humanum.

Renata Kim odwiedziła nieistniejące zagraniczne uczelnie, współpracujące z Collegium Humanum. Swoje ustalenia opisała w tekście "Pojechałam do Londynu, by obejrzeć »prestiżową« uczelnię".

Sprawę Collegium Humanum bada obecnie prokuratura. Handel dyplomami na masową skalę – tak prowadzący śledztwo prokurator określił to, co przez lata działo się na tej warszawskiej niepublicznej uczelni. Lista zarzutów wobec jej byłego rektora jest długa: Paweł Cz. miał m.in. przyjmować korzyści majątkowe w zamian za wystawienie poświadczających dokumentów ukończenia studiów podyplomowych.

Kilka miesięcy temu Collegium Humanum zmieniło nazwę na Uczelnia Biznesu i Nauk Stosowanych Varsovia.

Renata Kim dostała również nominację do Nagrody Radia ZET im. Andrzeja Woyciechowskiego (również za cykl o Collegium Humanum) oraz do Pióra Nadziei Amnesty International.

Artykuły Renaty Kim o Collegium Humanum można przeczytać tutaj.

Jak przekazano, "Nagroda Mariusza Waltera skierowana jest do ludzi mediów, którzy wyróżniali się w 2024 roku kreatywnością, odwagą, świetnym warsztatem dziennikarskim połączonym z intuicją i wrażliwością społeczną".

Nominacje do Nagrody Głównej za Osobowość medialną roku otrzymali:

• Karolina Lewicka z radia TOK FM
• Jakub Sobieniowski, dziennikarz Faktów TVN
• Agnieszka Szydłowska, dyrektorka Radiowej Trójki

W kategorii Wydarzenie roku w mediach nominowani zostali:

• Paweł Figurski i Patryk Słowik, dziennikarze Wirtualnej Polski, za cykl publikacji o ministrze nauki Dariuszu Wieczorku
• Renata Kim za cykl artykułów o Collegium Humanum w "Newsweek Polska"
• Piotr Świerczek za cykl reportaży i materiałów telewizyjnych Siła kłamstwa w TVN24

Nominowani w kategorii Nowy głos w mediach to:

• Sylwia Czubkowska, współtwórczyni podcastu Techstorie w Radio TOK FM
• Krzysztof Jakubowski, Agnieszka Mazuś i Krzysztof Wiejak z portalu JawnyLublin.pl
• Maciej Okraszewski, twórca podcastu Dział Zagraniczny

W kategorii Sport w mediach nominowani zostali:

• Juliusz Ćwieluch, dziennikarz tygodnika Polityka, za podcast Rowery, nie bajki
• Daria Kabała-Malarz, dziennikarka Canal+ Sport
• Mirosław Żukowski, niezależny komentator wydarzeń sportowych

Nagroda Mariusza Waltera została stworzona przez Fundację im. Bożeny i Mariusza Walterów pod koniec 2023 roku. To wyróżnienie zarówno dla tych, którzy mają duże doświadczenie medialne, ale także dla osób dopiero wchodzących na rynek mediów. Nagroda Mariusza Waltera to wskazanie kierunku, w którym polskie media powinny się rozwijać i jakie wartości reprezentować. To dostrzeżenie osób, których warto słuchać.

Laureatki i laureaci nagród zostaną ogłoszeni podczas uroczystej gali, która odbędzie się w 21 marca w Muzeum POLIN.

Organizatorem konkursu oraz fundatorem nagród jest Fundacja im. Bożeny i Mariusza Walterów.

Patronem medialnym nagrody jest TVN Warner Bros. Discovery.

— Dziś rano (w czwartek — przyp. red.) na polecenie Śląskiego Wydziału Zamiejscowego ds. Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji agenci CBA zatrzymali Błażeja S., byłego rzecznika prasowego Prezydenta RP, sekretarza stanu w Kancelarii Prezydenta RP. Zatrzymanie ma związek ze śledztwem CBA w sprawie nieprawidłowości Collegium Humanum" – napisał na platformie X rzecznik ministra koordynatora służb specjalnych i szefa MSWiA Jacek Dobrzyński.

Dodał, że po zakończeniu czynności procesowych mężczyzna zostanie przewieziony do wydziału zamiejscowego PK w Katowicach.

Według informacji "Newsweeka" chodzi o kupowanie fałszywych dyplomów tej prywatnej warszawskiej uczelni. Przesłaliśmy pytania do prokuratora prowadzącego śledztwo, ale do momentu publikacji naszego materiału nie uzyskaliśmy odpowiedzi.

Na przesłuchanie do Katowic pojechał też były rektor Collegium Humanum Paweł Cz. Towarzyszy mu jego pełnomocnik mecenas Ryszard Kalisz.

Błażej Spychalski był rzecznikiem prezydenta przez trzy lata. Pracę w kancelarii Andrzeja Dudy zakończył w 2021 r. Niedługo później został doradcą zarządu Orlenu. Z kolei w styczniu 2023 r. trafił do zarządu państwowej spółki GAZ-SYSTEM, operatora gazociągów. W komunikacie wydanym wówczas napisano, że Spychalski ukończył studia Executive MBA w Collegium Humanum.

O co chodzi w aferze Collegium Humanum?

Prowadzący śledztwo prokurator postawił już byłemu rektorowi Collegium Humanum blisko 100 zarzutów, w tym m.in. fałszowanie dyplomów na masową skalę oraz kierowanie zorganizowaną grupą przestępczą.

Collegium Humanum powstało w 2018 r., oferowało studia podyplomowe MBA. Były one przepustką do zasiadania w radach nadzorczych spółek skarbu państwa. Bardzo atrakcyjną, bo dyplom można było zdobyć szybciej i taniej niż na prestiżowych uczelniach takich jak SGH czy Politechnika Warszawska.

Początkowo wydawało się, że Collegium Humanum to kuźnia kadr PiS-owskich, bo dyplomami MBA uczelni chwaliło się wielu nominatów tej partii do rad nadzorczych: na słynnej liście "tłustych kotów" przygotowanej przez PSL było co najmniej kilkudziesięciu związanych z PiS absolwentów tej uczelni. Później okazało się jednak, że dyplomy CH są popularne także wśród polityków innych opcji.

Dziś nie wiadomo, kto naprawdę skończył te studia, a kto po prostu kupił dyplom. Na długiej liście zarzutów, jakie prokurator stawia byłemu rektorowi, jest m.in. przyjmowanie korzyści majątkowych w zamian za wystawienie poświadczających nieprawdę dokumentów ukończenia studiów podyplomowych.

– Zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że dyplomy zostały wydane, pomimo że osoby, które je otrzymały, nie odbyły studiów. W większości tych przypadków "studiowanie" ograniczało się do zapłaty za świadectwo kwoty wskazanej przez rektora lub z nim wynegocjowanej i odbioru świadectwa przez "absolwenta" – tłumaczył nam swego czasu prowadzący sprawę prokurator Piotr Żak.

Byli pracownicy Collegium Humanum potwierdzają: rektor wydawał polecenie, by wydrukować komuś dyplom, a kurier stał już na progu. Albo ponaglał SMS-ami, że mija termin składania wniosków w jakimś konkursie i dyplom jest pilnie potrzebny.

Był czas, gdy graduacje urządzano co tydzień. Na uroczystości przyjeżdżało po kilkadziesiąt osób: przede wszystkim politycy, ale także naukowcy, lekarze, policjanci, strażacy i pracownicy Poczty Polskiej oraz ZUS. Odbierali tysiące dyplomów.

Ostatnio zaskoczył były rektor Collegium Humanum, któremu prowadzący śledztwo prokurator stawia blisko 100 zarzutów, w tym tak poważne jak kierowanie zorganizowaną grupą przestępczą i handel dyplomami na masową skalę. Paweł Cz. został zatrzymany w lutym 2024 r. i spędził w areszcie tymczasowym w Katowicach dziewięć miesięcy. Wyszedł po wpłaceniu poręczenia majątkowego w wysokości 2 milionów złotych. Dostał zakaz opuszczania kraju i zatrzymano mu paszport. Ma też zakaz wstępu na uczelnię i zbliżania się do pracowników.

Ale nikt mu nie zabronił korzystania z mediów społecznościowych. Więc skorzystał w czasie medialnej wrzawy, jaka wybuchła, gdy "Newsweek" podał informację, że studentami Collegium Humanum byli marszałek sejmu Szymon Hołownia i jego polityczny druh, europoseł Michał Kobosko. Obaj politycy Trzeciej Drogi stanowczo temu zaprzeczali, ale rektor subtelnie, ale jednoznacznie dał do zrozumienia, że mijają się z prawdą. Kiedy na twitterowym profilu programu "Rozmowa Piaseckiego" w TVN24 pojawiła się wypowiedź Koboski w tej sprawie, Paweł Cz. wrzucił charakterystyczną emotkę: z długim nosem Pinokia. Bez żadnego komentarza.

Student specjalny Hołownia

Jak twierdzili moi informatorzy, nazwisko Szymona Hołowni już w 2021 roku widniało na liście studentów Collegium Humanum. Były kandydat na prezydenta RP i lider młodej partii Polska 2050, złożył też podpis pod immatrykulacją, czyli przyrzeczeniem studenckim. Na uczelni się nie pojawiał, ale miał status słuchacza.

Kiedy "Newsweek" o tym napisał, marszałek Hołownia oświadczył, że studia jedynie rozważał, a w jego imieniu dokumenty złożył kolega, czyli Michał Kobosko. Na specjalnie zwołanej konferencji prasowej Hołownia oświadczył, że nigdy nie spotkał się z rektorem Pawłem Cz., nie spędził na uczelni "ani minuty" i nie był na żadnych zajęciach.

W podobnym tonie wypowiadał się Kobosko. Przyznał się do zaniesienia dokumentów na uczelnię, ale twierdził, że ani on, ani Hołownia nie podjęli studiów, a potem zapomnieli z nich zrezygnować. A oceny, które pojawiały się w uczelnianym systemie? Zapewne rektor wpisywał je z własnej inicjatywy.

Hołownia oświadczył, że jest ofiarą Collegium Humanum. "Myślałem, że tam będzie można studiować i normalnie skończyć studia, okazało się, że ta uczelnia ma podejrzaną reputację" – mówił. Dodał, że rozważa podjęcie kroków prawnych za bezprawne posługiwanie się jego danymi osobowymi.

Co ciekawe, obaj politycy zgodnie twierdzili, że na studia zapisali się w 2020 roku, ale ostatecznie nie podjęli nauki, bo doszły do nich złe opinie na temat Collegium Humanum. Tyle że w tym czasie nie było jeszcze żadnych niepokojących informacji o tej uczelni, za to szerokim strumieniem płynęły do niej listy gratulacyjne od najwyższych, wtedy PiS-owskich władz, a na uczelniane uroczystości przychodzili politycy, przedsiębiorcy, wojskowi, strażacy i wysocy rangą duchowni. A także urzędnicy, bo CH podpisywało umowy z wieloma instytucjami. I tak np. Poczta Polska miała umożliwiać studentom realizację praktyk zawodowych, a ZUS przekazywać im wiedzę o ubezpieczeniach społecznych. Ówczesna prezeska ZUS-u Gertruda Uścińska zasiadała nawet w Konwencie, czyli organie doradczym uczelni.

Fakty są więc takie: Hołownia i Kobosko zostali wpisani na listę studentów w 2021 roku. Dziennikarz śledczy Piotr Krysiak pokazał nawet SMS-y, jakie z rektorem Pawłem Cz. wymieniał w tamtym czasie Michał Kobosko. Wynika z nich, że wszystko zostało uzgodnione, a Kobosko prosi o zwolnienie siebie i "kolegi" z opłaty za studia. "Nie ukrywam, to dla nas na tym etapie startupu, jaki budujemy, dość wysokie kwoty. Czy jesteście elastyczni, czy mam przekazać koledze, że to finał?" – pytał Kobosko. Z SMS-ów wynikało również, że dobrze zna rektora i że się wcześniej spotykali, m.in. w Karpaczu.

Według informacji, jakie Krysiak uzyskał w CBA, studia Koboski i Hołowni na Collegium Humanum miały zakończyć się w 2022 roku, tuż po pierwszym tekście "Newsweeka" o prywatnej warszawskiej uczelni, która była kuźnią partyjnych kadr. Zapytaliśmy wtedy Hołownię, czy tam studiował: odpowiedział, że rozważał to, ale się nie zdecydował. Dwa i pół roku później pamięta znacznie więcej szczegółów.

Fabryka fałszywych dyplomów

Ale to właśnie wtedy zaczęła się cała afera. Collegium Humanum, które powstało w 2018 roku, oferowało studia podyplomowe MBA. Były one przepustką do zasiadania w radach nadzorczych spółek skarbu państwa. Bardzo atrakcyjną, bo dyplom można było zdobyć szybciej i taniej niż na prestiżowych uczelniach takich jak SGH czy Politechnika Warszawska. Nie za kilkadziesiąt tysięcy złotych, a za niespełna dziesięć, a na dodatek krócej: nawet w trzy miesiące. Taką obietnicę usłyszałam wiosną 2022 r., gdy poszłam na dzień otwarty uczelni, która wtedy mieściła się jeszcze przy ulicy Moniuszki w centrum Warszawy.

Początkowo wydawało się, że Collegium Humanum to kuźnia kadr PiS-wskich, bo dyplomami MBA uczelni chwaliło się wielu nominatów tej partii do rad nadzorczych: na słynnej liście "tłustych kotów" przygotowanej przez PSL było co najmniej kilkudziesięciu związanych z PiS absolwentów tej uczelni. Później okazało się jednak, że dyplomy CH są popularne także wśród polityków innych opcji.

Dziś nie wiadomo, kto naprawdę skończył te studia, a kto je po prostu kupił. Na długiej liście zarzutów, jakie prokurator stawia byłemu rektorowi jest m.in. przyjmowanie korzyści majątkowych w zamian za wystawienie poświadczających nieprawdę dokumentów ukończenia studiów podyplomowych.

– Zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że dyplomy zostały wydane, pomimo że osoby, które je otrzymały, nie odbyły studiów. W większości tych przypadków "studiowanie" ograniczało się do zapłaty za świadectwo kwoty wskazanej przez rektora lub z nim wynegocjowanej i odbioru świadectwa przez "absolwenta" – tłumaczył prowadzący sprawę prokurator Piotr Żak.

Byli pracownicy Collegium Humanum potwierdzają: rektor wydawał polecenie, by wydrukować komuś dyplom, a kurier stał już na progu. Albo ponaglał SMS-ami, że mija termin składania wniosków w jakimś konkursie i dyplom jest pilnie potrzebny.

Był czas, gdy graduacje urządzano co tydzień. Na uroczystości przyjeżdżało po kilkadziesiąt osób: przede wszystkim politycy, ale także naukowcy, lekarze, policjanci, strażacy i pracownicy Poczty Polskiej oraz ZUS. Odbierali tysiące dyplomów.

MBA dla samorządowca

Wśród absolwentów byli też samorządowcy z całej Polski. Do podjęcia studiów namawiali ich tzw. rekruterzy, którzy za naganianie nowych studentów dostawali prowizję.

Na początku 2022 roku warszawscy radni otrzymali od Collegium Humanum maila, który już w tytule obiecywał, że na studia podyplomowe, które dają uprawnienia do rad nadzorczych, można dostać dofinansowanie z Krajowego Funduszu Szkoleniowego. Oferta była kuriozalna: "Obecnie trwa rekrutacja na studia podyplomowe Executive Master of Business Administration (MBA), które odbywają się zarówno 100% online jak i stacjonarnie w Warszawie. Studia trwają 2 semestry, kończą się krótkim testem lub prezentacją. Studia są po polsku, wykłady raz w miesiącu" – pisała Blanka Cichocka, pełnomocniczka ds. studiów podyplomowych. Jej mąż to Przemysław Cichocki, były członek zarządu starostwa powiatowego w Legionowie, a teraz doradca w Związku Miast Polskich. Jeden z rekruterów Collegium Humanum.

Na liście rekruterów byli też: burmistrz Białołęki Grzegorz Kuca i były prezes spółki PGE Energia Odnawialna Sławomir Zawada. A także profesor CH Bartosz Straszak, który miał osobiście zamawiać i odbierać dyplom MBA dla Wojciecha Kałuży, samorządowca ze Śląska. Tego samego, który po wyborach w 2018 r. porzucił klub KO i zawarł porozumienie z PiS, umożliwiając mu przejęcie władzy w regionie. Dziś Straszak jest członkiem uczelnianego senatu, został do niego wybrany przez pracowników. Jak informuje nowa rektorka uczelni, jego kandydaturę i dokumenty weryfikowała specjalna komisja i nie stwierdziła przeszkód, by wziął udział w wyborach.

Jednym z najbardziej znanych absolwentów studiów MBA w Collegium Humanum jest prezydent Wrocławia Jacek Sutryk. W połowie listopada 2024 roku został on zatrzymany przez CBA i przewieziony do prokuratury w Katowicach, gdzie usłyszał zarzut wręczenia łapówki byłemu rektorowi. W zamian miał otrzymać dyplom ukończenia studiów podyplomowych "Executive Master of Business", choć w rzeczywistości wcale nie studiował.

Według prokuratury, Sutryk wykorzystał ten dyplom do objęcia stanowisk w radach nadzorczych spółek miejskich, co przyniosło mu korzyści w wysokości około 230 tysięcy złotych. Prezydent Wrocławia twierdzi, że jest niewinny, dyplom zdobył legalnie i sam za niego zapłacił.

Dyplomy jak cukierki

Ale nieprawidłowości dotyczyły nie tylko MBA. Jak wyjaśniał prokurator Żak, w czasie śledztwa uzyskano dowody, że w Collegium Humanum wielokrotnie dochodziło do wpisywania ocen do systemu informatycznego (a także protokołów, kart przebiegu studiów i suplementów), mimo że nie było żadnych dowodów, że zostały wystawione, a egzaminy się naprawdę odbyły. W skrajnych przypadkach nie było nawet zajęć.

– Potwierdzono także przypadki osób, które zostały dopuszczone do egzaminu licencjackiego lub obrony pracy magisterskiej pomimo braku zaliczeń z poszczególnych przedmiotów. Z relacji przesłuchanych osób wynika, że dopisane w niezgodny z prawem sposób mogło zostać tysiące ocen – tłumaczył prokurator.

Zdarzały się przypadki, gdy jedynym dokumentem absolwenta była praca dyplomowa. Brakowało za to wykazu zajęć i ocen. Aż do grudnia 2023 r. rekrutacja na uczelnię trwała bez żadnej przerwy, kandydaci byli przyjmowani przez cały rok, co oznaczało, że pierwszy semestr studenta zrekrutowanego na przykład w styczniu trwał jedynie… miesiąc.

Z kolei zajęcia specjalnościowe, które zgodnie z programem studiów obejmują 600 godzin pracy studenta, realizowane były w trybie indywidualnej organizacji studiów. Prowadził je jeden nauczyciel akademicki w znacznie mniejszym wymiarze godzin, niż wynikało to z programu studiów. I nikt nie monitorował ani liczby godzin, ani pracy własnej studenta. W uczelni przez lata funkcjonował również system tzw. ocen rektorskich, co oznaczało, że rektor bez wiedzy i zgody nauczyciela wydawał polecenie dopisywania ocen do protokołów. Śledczy uważają, że część studentów bez wątpienia wiedziała o tym procederze i zupełnie świadomie z niego korzystała.

– Rektor rozdawał dyplomy jak cukierki – twierdzi były pracownik uczelni.

Jak to wszystko było możliwe? Dzięki "współpracy" z Polską Komisją Akredytacyjną. A konkretnie z byłym dyrektorem biura tej instytucji, która ma nadzorować jakość kształcenia na uczelniach. Artur G. został zatrzymany przez CBA w marcu 2024 roku i usłyszał zarzut: przyjmowanie korzyści majątkowych (co najmniej 276 tys. zł) w zamian za pozytywne decyzje akredytacyjne dla Collegium Humanum.

Jak wielki by rozmach całego procederu pokazuje sytuacja, która rozegrała się na uczelni pod koniec października 2024 roku. Wezwani przez pracowników funkcjonariusze CBA zatrzymali wtedy trzy Ukrainki, pracownice naukowe jednego z uniwersytetów w Odessie, które przyjechały do Polski, bo nie mogły się skontaktować z byłym rektorem. Nie wiedziały, że siedzi w areszcie. Kobiety przywiozły w walizce 40 tys. dolarów i domagały się wydania im dyplomów ukończenia studiów wyższych dla ponad 60 osób, które nigdy nie studiowały w Collegium Humanum. Łapówkę próbowały wręcz nowej rektorce uczelni, bo założyły, że wywiąże się ze zobowiązań poprzednika.

Makijażystka uczy na psychologii

Zarzuty korupcyjne w tej sprawie usłyszał też były europoseł PiS Karol Karski. Według prokuratury, miał się on powoływać na wpływy w ministerstwie spraw zagranicznych w celu uzyskania pozytywnych opinii na prowadzenie filii Collegium Humanum w Pradze, Bratysławie i Andiżanie. W zamian za to ówczesny rektor miał mu opłacić sondaż i billboardy przed wyborami do Parlamentu Europejskiego. Karski nie przyznał się do winy.

Inny były europoseł PiS Ryszard Czarnecki miał się z kolei zobowiązać, że wykorzysta swoje wpływy w MSZ, by umożliwić Pawłowi Cz. otwarcie filii uczelni w Uzbekistanie. Miał za to otrzymać 92 tys. zł łapówki, a jego żona została fikcyjnie zatrudniona na uczelni.

Zagraniczne filie istniały niemal od początku działalności uczelni: w Uzbekistanie, ale także w Czechach i na Słowacji. Było to o tyle zaskakujące, że zgodnie z przepisami uczelnia nie mogła uzyskać zgody MSWiA na kształcenie cudzoziemców, bo nie istniała jeszcze 5 lat.

Tropem działalności słowackiego oddziału poszedł węgierski dziennikarz Tamas Koncz z krytycznego wobec rządu Orbána portalu Magyar Hang. Odkrył, że kursy były prowadzone w wynajętych salach konferencyjnych i hotelach, a na stronie internetowej brakowało nazwisk wykładowców. Studenci narzekali na jakość nauczania, a kiedy Koncz sprawdził, kto uczy w bratysławskiej filii, okazało się, że m.in. coach i makijażystka.

Uczelnia wykupiła mnóstwo reklam w mediach bliskich węgierskiemu rządowi: promowały ją państwowe stacje Tv2 i Hír Tv, a w gazetach pojawiały się artykuły o instytucji, w której można studiować 100 procent online. Bez żadnych progów przyjęć.

Dziennikarz odkrył też, że na stronie internetowej była myląca obietnica: "Jeśli ukończysz kurs, otrzymasz dyplom akredytowany przez UE". – Nawet jeśli sama uczelnia jest rzeczywiście zarejestrowana w Polsce, to nie ma czegoś takiego jak ogólna akredytacja UE. To państwa członkowskie decydują o uznaniu dyplomów wydanych w innych państwach członkowskich. I jest tylko 7 zawodów, głównie związanych z ochroną zdrowia, w których dyplomy są automatycznie uznawane – mówił "Newsweekowi" Tamas Koncz.

Kilka miesięcy temu okazało się, że Collegium Humanum prowadzi również placówkę w Austrii. Do jednego z byłych pracowników zgłosił się mieszkaniec Wiednia, którego żona w lipcu 2024 r. obroniła pracę magisterską i zdobyła dyplom CH. Niestety, kiedy postanowiła podjąć studia doktoranckie, tym razem na prywatnej słowackiej uczelni DTI, jej kandydatura została odrzucona.

– Tamtejsza administracja stwierdziła, że dyplom jest fałszywy. Dostaliśmy pismo z wyjaśnieniami, że programy, jakie ukończyła żona, w ogóle nie odpowiadają temu, co jest opublikowane na stronie internetowej warszawskiej uczelni – żalił się mężczyzna.

Już rok temu znany austriacki specjalista od plagiatów dr Stefan Weber alarmował, że w centrum Wiednia działa polska uczelnia, które oferuje niezwykle szybką ścieżkę naukowej kariery. "Co z kontrolą jakości? Co społeczeństwo akademickie wie o tej uczelni? Nie mogę znaleźć w katalogu online żadnych prac dyplomowych. Można wręcz powiedzieć, że produkcja tytułów na tej uczelni odbywa się w tajemnicy" – pisał Weber.

Kiedy rok później pytam, czy dostał na te pytania odpowiedzi, Stefan Weber odpisuje krótko: niestety nie. Nie było żadnej reakcji ani nowych informacji.

Z informacji zebranych przez OKO Press wynika tymczasem, że za dziwną wiedeńską uczelnią stoi Peter Linnert, właściciel Centrum Studiów Hohe Warte. Jego firma oferowała doktoraty także na uczelniach w Belgradzie i Bratysławie. Na jednej z nich – nieistniejącej już bratysławskiej Slovakian Manager Academy (SMA) – pracował także Sebastian Fuller. Ten sam, który założył i prowadzi Apsley Business School w Londynie. Ta pseudo-uczelnia do dziś oferuje studia wyższe, podyplomowe i doktoraty, choć nie ma do tego żadnego prawa. Co więcej, przez lata ABS miała być gwarancją jakości Collegium Humanum i "akredytowała" wydawane przez warszawską uczelnię dyplomy MBA.

Prywatny folwark rektora

– Ale Collegium Humanum to nie był tylko biznes polegający na drukowaniu fałszywych dyplomów, to było przede wszystkim niszczenie ludzi – mówi były pracownik placówki, która przeszła rebranding i teraz nosi nazwę Uczelnia Biznesu i Nauk Społecznych "Varsovia". Chodziło o to, by odciąć się od afery i byłego rektora, któremu za wszystkie zarzuty grozi do 15 lat więzienia.

Pełnomocnik Pawła Cz. mecenas Ryszard Kalisz wielokrotnie powtarzał jednak, że część z nich nie ma potwierdzenia w materiale dowodowym. – Szczególnie te zarzuty obyczajowe – twierdził. Przypomnijmy, że chodzi o "seksualne wykorzystanie stosunku zależności i znęcanie się nad innymi osobami". Czyli o mobbing i molestowanie zatrudnionych na uczelni pracowników.

Schemat był stały: każdy, kto zaczynał pracę w Collegium Humanum, musiał podpisać lojalkę, że nie będzie wynosić z uczelni żadnych informacji. Ale poza tym było miło, rektor przez kilka dni komplementował nowego pracownika, dawał mu niewielką premię lub podwyżkę, obiecywał kolejną.

Etap uprzejmości nie trwał jednak długo, zaczynały się krzyki, przekleństwa i wyzwiska. Kiedy Jego Magnificencja Rektor, jak kazał się nazywać, wchodził do pomieszczenia, należało wstać i na baczność słuchać, co ma do powiedzenia. Byli tacy, którzy ze stresu przestawali jeść, inni mdleli i trafiali do szpitala. Niektórzy wytrzymywali kilka miesięcy, inni miesiąc, ale byli i tacy, którzy składali wypowiedzenie już dwa dni po rozpoczęciu pracy. Inni uciekali na zwolnienie lekarskie, żeby nie słuchać, jak rektor upokarza kolegów. Na przykład mówi, że któraś z pracownic sypie mu łupież do kanapek, a inną nazywa publicznie cycatą. Standardem było również to, że odchodzącym pracownikom zatrudnione przez uczelnię kancelarie adwokackie wysyłały pisma z groźbą nałożenia milionowych kar.

– Panowało przeświadczenie, że rektor jest nienaruszalny, że za nim stoją politycy, więc wszyscy się go bali. W podświadomości nam siedziało, że to jest człowiek niebezpieczny – mówi były pracownik. Inny dodaje, że jego nastroje zmieniały się z minuty na minutę, potrafił być miły, a za chwilę krzyczeć.

Ataki furii rektora widywali też studenci. – Nigdy nie zapomnę przygotowań do Wigilii w 2023 r. Studenci i wykładowcy przyszli uśmiechnięci, odświętnie ubrani, a pan rektor wszedł na scenę i zdenerwowany tym, że ktoś nie rozdał kalendarzy, zaczął krzyczeć do mikrofonu: "Gdzie są, kur**, organizatorzy tej Wigilii? Rozdawać mi, kurwa, je*** kalendarze! Pierdolę was wszystkich". Wcześniej wiedzieliśmy, że pan rektor zachowuje się różnie i że organizacja pracy na uczelni nie działa tak, jak powinna, ale dopiero to wydarzenie otworzyło nam oczy. Nagle zdaliśmy sobie sprawę, że to prywatny folwark pana rektora – opowiada były student poznańskiego oddziału CH.

Paweł Cz., teolog po studiach na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego, chętnie zatrudniał na uczelni młodych przystojnych mężczyzn. Nie ukrywał, że na rozmowy rekrutacyjne zapraszał tych kandydatów, którzy mieli w CV ładne zdjęcia. Roztaczał przed nimi wizję ciekawej pracy i ogromnych możliwości rozwoju. Niektórym dawał dyrektorskie stanowiska i wysokie pensje, choć nie mieli wymaganych kwalifikacji.

Na początku obsypywał ich komplementami, obiecywał szybki awans, był miły i uprzejmy. Szybko zaczynał jednak przekraczać granice. Proponował wspólne wyjazdy, jeśli "pracownik będzie grzeczny". Wyszukiwał jego profil na Instagramie, lajkował i komentował. Potem zaczepiał na portalach randkowych, a w pracy korzystał z każdej okazji, by go dotknąć, pogłaskać po głowie, poklepać po pośladkach czy złapać za genitalia. Wieczorami pisał SMS-y, wysyłał swoje zdjęcia. Na przykład takie: szampan Dom Perignon trzymany na kroczu. W tle rektorski gabinet z charakterystycznymi meblami i wykładziną.

Zaczepiał też studentów. – Ciężko się o tym mówi, ale byłem ofiarą końskich zalotów pana rektora. Telefony, wiadomości na Instagramie i Messengerze, komentarze dotyczące mojego wyglądu. Znam studentów, którzy panu rektorowi wpadli w oko i dostawali od niego różne dziwne zdjęcia. Takich osób jest dużo, ale siedzą cicho. Po pierwsze się boją, ale też nie chcą do tego wracać – opowiada były student z Poznania.

Żyje dawnym życiem

Problemy, choć zupełnie inne, mają także obecni studenci "Varsovii". Od wielu miesięcy nie dostają kart przebiegu studiów ani dyplomów, nie mogą bronić prac licencjackich i magisterskich. Wszystko dlatego, że prokurator prowadzący śledztwo w sprawie afery Collegium Humanum ustanowił zarząd przymusowy nad uczelnią i wydał jej obecnym władzom polecenie, by sprawdziły egzaminy, zaliczenia, a nawet obecności na wykładach.

Studenci pisali w tej sprawie skargi do ministerstwa nauki i Rzecznika Praw Obywatelskich, ale sytuacja niewiele się poprawiła. Uczelnia od miesięcy nieustannie zapewnia, że weryfikuje dokumenty, ale nadal otrzymali je jedynie nieliczni. Wiele osób straciło przez to pracę albo możliwość zawodowego awansu, inni nie mogli się przenieść na inne uczelnie.

Swoje żale wylewają teraz na facebookowej grupie "Pokrzywdzeni przez Collegium Humanum". Na początku grudnia ktoś wrzucił świeżą fotkę byłego rektora ściągniętą z jednego z portali randkowych. Paweł Cz. stoi nonszalancko, jedną rękę ma zaczepioną o kieszeń, w drugiej trzyma telefon i robi selfie.

"Zloty zegarek na pierwszym planie, sweterek podniesiony za pasek Louis Vuitton. Patrzcie, jaki jestem herszt i co mi zrobicie" – napisał któryś ze studentów.

– Żyje dawnym życiem – mówi były pracownik.

W zalewie doniesień o aferze zginęła tymczasem informacja, że były rektor jest właścicielem innej wyższej uczelni w Warszawie. Do 2023 roku uczelnia działała pod nazwą Wyższa Szkoła Rehabilitacji, po tym jak została kupiona przez Pawła Cz. zmieniła nazwę na Akademia Medyczna Humanum. Teraz to już Akademia Medyczna Nauk Stosowanych i Holistycznych, a jej dyrektorką generalną jest Agnieszka Mydlarz, która wcześniej pracowała… w Collegium Humanum.

— Władysław Kosiniak-Kamysz zdaje sobie sprawę, że Szymon Hołownia prowadzi całą Trzecią Drogę na górę lodową. Wie, że wynik Hołowni będzie zły i że on sam wewnątrz partii również za to zapłaci — mówi Andrzej Stankiewicz. — Jest nerwówka, jest napięcie. Ja nie mówię, że oni się rozpadną, ale ewidentnie jest tak, że w koalicji trzeszczy na samej górze.

Kamil Dziubka dodaje, że Kosiniak-Kamysz i Hołownia rzadko ze sobą rozmawiają. — Był między nimi moment chłodu, dziś deklarują przyjaźń, natomiast w PSL-u słychać, że wybory prezydenckie to ich ostatni wspólny projekt — mówi Kamil Dziubka i zastanawia się, czy dołożą się do finansowania kampanii Szymona Hołowni.

— Coś dołożą, ale nie będą się cieszyć — mówi Andrzej Stankiewicz.

Natomiast to, co wydarzy się po wyborach, to duża zagadka. — Władysław Kosiniak-Kamysz dwa razy pomógł PSL-owi uciec spod topora. W 2019 r., kiedy wszedł w koalicję z Pawłem Kukizem, teraz mamy koalicję z ruchem Hołowni. Samodzielny start dla PSL-u to byłby duży problem, mogą mieć ok. 3 proc. poparcia — mówi Kamil Dziubka. Według dziennikarza Onetu najbardziej naturalny byłby sojusz z Platformą Obywatelską, z którą PSL jest razem w ramach Europejskiej Partii Ludowej w Parlamencie Europejskim. — Taki sojusz jest zawsze z tyłu głowy — puentuje Dziubka.

Michał Kobosko do Pawła Cz.

Problemem w koalicji są też doniesienia o powiązaniach Szymona Hołowni i Michała Kobosko z dawną uczelnią Collegium Humanum, która zasłynęła ze sprzedaży dyplomów.

O tym, że marszałek Sejmu miał tam "studiować", Renata Kim napisała w "Newsweeku" pod koniec listopada. W ubiegłym tygodniu światło dziennie ujrzały wiadomości, które mieli wymieniać między sobą Kobosko i były rektor skompromitowanej uczelni Paweł Cz. Opublikował je na swoim kanale na platformie YouTube dziennikarz Piotr Krysiak.

Wymiana wiadomości demaskuje wersję zdarzeń, którą przyjął Szymon Hołownia, mówiąc, że jego przygoda z Collegium zakończyła się na złożeniu podania o przyjęcie na studia. Początkowo marszałek nie mógł sobie przypomnieć, kto pomagał mu w tych formalnościach, żeby potem przyznać, że był to jeden z liderów Polski 2050 Michał Kobosko. To on miał wynegocjować u rektora, by studia dla nich obu były bezpłatne.

— Znam Michała i zawsze uważałem, że był ostrożny. Naprawdę sądziłem, że nawet jeżeli doszło do jego relacji z rektorem Pawłem Cz., to nie przesadził... — mówi Andrzej Stankiewicz. — Michał Kobosko milczy we wszystkich możliwych językach w tej sprawie. A ja pytam w koalicji, na najwyższym szczeblu i słyszę "niestety, tak to wyglądało", "mamy problem".

Prowadzący "Stan Wyjątkowy" cytują wiadomości upublicznione przez Krysiaka.

— Kobosko pisze do rektora Pawła Cz. "dzięki za krótkie spotkanie w Karpaczu", czyli na Forum Ekonomicznym. — "Jeszcze pytanie prośba, dostaliśmy od pani Iwony naliczenia czesnego, ja i kolega". My wiemy co to za pani Iwona, prawa ręka rektora Pawła Cz., ale co to za kolega? — ironizuje Stankiewicz. — "Nie ukrywam, że to dla nas, na tym etapie startupu, który budujemy dość wysokie kwoty..." — czyta Stankiewicz i dodaje: — Jaki to mógł być start up? Czyżby chodziło o czesne? Ale przecież oni nie płacili, bo ich tam w ogóle nie było, więc dlaczego rozmawiają o czesnym? — zastanawia się Andrzej Stankiewicz, odwołując do oświadczenia Hołowni i Kobosko, którzy utrzymywali, że nie mieli nic wspólnego ani z rektorem Paweł Cz. ani z jego uczelnią.

Stankiewicz czyta dalej: — "Czy mam przekazać koledze, że to finał?". Na co Paweł Cz. odpowiada: — "Mike, to jest w ogóle śmieszna kwota do normalnej ceny. Ale Tomek mówił, że to ogarnie Wam". Kim jest Tomek? To Tomasz Misiak — były senator PO, który współpracował m.in. z Markiem Falentą podczas słynnych nagrań w restauracji. I to on opowiedział Mateuszowi Morawieckiemu o tym, że był nagrywany — mówi Andrzej Stankiewicz. I cytuje dalej: — Kobosko: "Mnie Tomek tego nie mówił, jakby mi to powiedział, to bym ci głowy nie zawracał". Czyli Misiak miał im opłacić czesne za studia, których nie podjęli, bo mieli tam tylko papiery zanieść!

Jak mówią prowadzący "Stan Wyjątkowy", Szymon Hołownia uważa, że ujawnione przez Krysiaka informacje mają być elementem nacisku.

— Jest taka plotka, teoria, że jak się wystarczająco na Szymona naciśnie, to on zrezygnuje ze startu w wyborach prezydenckich. I według tej teorii, gdyby zrezygnował przed pierwszą turą i poparł kandydata KO, a Lewica zrobiłaby to samo, to pierwsza tura dla Trzaskowskiego jest realna — mówi Stankiewicz.

— To nie pierwszy raz, kiedy marszałek Hołownia zarzuca, że wyciek informacji o jego związku z Collegium Humanum ma być elementem politycznej gry — dodaje Kamil Dziubka.

Co jeszcze w najnowszym "Stanie Wyjątkowym"?

• Romanowski tworzy legiony PiS na Węgrzech
• Prokuratura idzie po Obajtka
• Syn Jacka Kurskiego chce pozwać Donalda Tuska
• Co dalej z pieniędzmi dla PiS?
• Konflikt w koalicji rządzącej

Czym jest "Stan Wyjątkowy"?

"Stan wyjątkowy" to program, w którym Andrzej Stankiewicz, Dominika Długosz, Kamil Dziubka i Beata Lubecka dyskutują o najważniejszych politycznych wydarzeniach tygodnia. Czołowi dziennikarze Onetu i "Newsweeka" zapewniają słuchaczom i widzom nieszablonową, często żartobliwą, ale zawsze merytoryczną rozmowę, a ich ogromne doświadczenie dziennikarskie i znajomość kulis polskiej sceny politycznej, gwarantują potężną dawkę informacji.

Poniżej lista wszystkich dotychczasowych odcinków podcastu:

O Collegium Humanum piszemy od 2021 r. To wtedy w tekście Renaty Kim i Jakuba Korusa ujawniliśmy, jak przy wsparciu polityków PiS uczelnia ta stała się maszynką do produkcji dyplomów MBA, niezbędnych partyjnym nominatom do objęcia posad w spółkach skarbu państwa. Szybko okazało się, że to tylko wierzchołek góry lodowej. Od tamtej pory w "Newsweeku" powstało kilkadziesiąt tekstów na temat patologii Collegium Humanum.

Renata Kim odwiedziła nieistniejące zagraniczne uczelnie, współpracujące z Collegium Humanum. Swoje ustalenia opisała w tekście "Pojechałam do Londynu, by obejrzeć »prestiżową« uczelnię".

Sprawę Collegium Humanum bada obecnie prokuratura. Handel dyplomami na masową skalę – tak prowadzący śledztwo prokurator określił to, co przez lata działo się na tej warszawskiej niepublicznej uczelni. Lista zarzutów wobec jej byłego rektora jest długa: Paweł Cz. miał m.in. przyjmować korzyści majątkowe w zamian za wystawienie poświadczających dokumentów ukończenia studiów podyplomowych. Chodzi m.in. o dyplomy MBA, które uprawniają do zasiadania w radach nadzorczych spółek skarbu państwa.

Były rektor – przyjaciel duchownych, polityków i przedsiębiorców – został także oskarżony o psychiczne znęcanie się nad pracownikami i zmuszanie ich do seksu. A także nakłanianie świadków do składania fałszywych zeznań i grożenie im. O atmosferze panującej w Collegium Humanum oraz nadużyciach rektora Renata Kim pisała wielokrotnie m.in. w tekście Collegium Humanum. "Rektor mówił, że woli zatrudniać mężczyzn, bo nie mają okresu".

W sprawie Collegium Humanum CBA zatrzymało około 30 osób, którym przedstawiono łącznie 150 zarzutów (najwięcej Pawłowi Cz.). Zarzuty usłyszeli też politycy, m.in. były europoseł PiS Karol Karski. Jak podała prokuratura, chodzi o powoływanie się na wpływy w Ministerstwie Spraw Zagranicznych w celu uzyskania pozytywnych opinii na prowadzenie filii Collegium Humanum w Pradze, Bratysławie i Andiżanie.

Zarzuty ma także inny były europoseł PiS Ryszard Czarnecki. On z kolei – według prokuratury – zobowiązał się wykorzystać swoje wpływy m.in. w MSZ, aby umożliwić Pawłowi C. otwarcie filii uczelni w Uzbekistanie. W zamian miał otrzymać 92 tys. zł złotych łapówki. Jego żona Emilia H. usłyszała takie same zarzuty.

Kilka miesięcy temu Collegium Humanum zmieniło nazwę na Uczelnia Biznesu i Nauk Stosowanych Varsovia. Wszystkie teksty "Newsweeka" na temat Collegium Humanum znajdziesz TUTAJ.

Grand Press

Konkurs Grand Press organizowany jest od 1997 r. przez magazyn „Press". Składa się z dwóch głównych części: rywalizacji w kategoriach tematycznych, np. news, dziennikarstwo śledcze, publicystyka, reportaż, wywiad, dziennikarstwo specjalistyczne (tu materiały zgłaszają redakcje lub sami dziennikarze), dziennikarstwo lokalne oraz konkursu na dziennikarza roku.

Polityczna rozgrywka wokół Collegium Humanum jak w soczewce skupia metody Prawa i Sprawiedliwości. Sprawa jest prosta. Wydawałoby się, że PiS nie będzie w stanie obrócić jej na swoją korzyć. W końcu to PiS zmieniło prawo tak, że zdanie niełatwego państwowego egzaminu przestało być warunkiem wejścia do rady nadzorczej spółki Skarbu Państwa. Teraz miał wystarczyć dyplom MBA. Kiedyś takich studiów nie było łatwo skończyć. No to pojawił się Paweł Cz. ze swoją uczelnią. Miał drukarkę do dyplomów i dużo kontaktów. W towarzystwie rektora pojawiał się ówczesny europoseł PiS Ryszard Czarnecki, a z czasem także minister edukacji i (co ważne) nauki Przemysław Czarnek. Na liście osób związanych z PiS w spółkach SP jest ponad 100 osób z dyplomami Collegium Humanum.

Wydawałoby się więc, że PiS będzie omijało sprawę Collegium Humanum z daleka. I co się stało? Coś dokładnie odwrotnego. Wystarczyły tylko sprzyjające warunki.

PiS nagle dużo mówi o Collegium Humanum. Zbiegło się to dziwnie z zatrzymaniami i zarzutami wobec osób związanych z koalicją 15 października. Zaczęło się od zatrzymania Jacka Sutryka. (Swoją drogą to ciekawe, że katowicka prokuratura uznała za konieczne zatrzymanie prezydenta Wrocławia, a byłego europosła PiS Karola Karskiego już tylko zaprosiła z chęcią przedstawienia mu zarzutów). Tymczasem media związane z PiS nagle zaczęły nawet w programach satyrycznych mówić o Collegium Humanum. Duża zmiana. Do niedawna – chociaż Renata Kim i Jakub Korus opisali sprawę ponad dwa lata temu i od tego czasu nieraz było o niej głośno – TV Republika nie widziała powodu, żeby wspominać o CH. A już tym bardziej dostrzegała w tej sprawie tematu do żartów.

Nie tylko Collegium Humanum. Jak PiS "odwraca kota ogonem"

Co zaskakujące, PiS-owi udaje się doskonale odwrócić całą historię i sprawić wrażenie, że ta afera została wymyślona przez Tuska. Skąd ta skuteczność? Nie pierwszy raz PiS odwraca pojęcia i narracje. Wystarczy popatrzeć na ostatni rok. Nagle Prawo i Sprawiedliwość zaczęło używać wszystkich haseł, którymi posługiwała się opozycja przez osiem lat rządów PiS. Nagle zaczęli bronić wolnych mediów (określając tak TVP najbardziej upartyjnioną w swojej historii). Nagle PiS zaczęło mówić o obronie państwa prawa (broniąc Trybunału Julii Przyłębskiej i upolitycznionej przez Ziobrę prokuratury). Nagle zaczęli podnosić krzyk w obronie przepisów i procedur, chociaż zaledwie chwilę wcześniej to PiS przyjmowało ustawy (a prezydent je podpisywał), które miały jeden cel – uniemożliwić zwycięzcom wyborów uporządkowanie wymiaru sprawiedliwości. Nagle PiS zaczęło alarmować, że Państwowa Komisja Wyborcza jest wybierana z klucza politycznego. Byłby to może protest słuszny, gdyby to nie PiS zmieniło zasady wyboru członków PKW. Tak, żeby wstawić do komisji swoich ludzi.

Inny przykład. Zobaczmy, co się wydarzyło w sprawie Centralnego Portu Komunikacyjnego. Donald Tusk właściwie nie zmienił projektu PiS. Urealnił daty jego realizacji, które ludzie Prawa i Sprawiedliwości wpisywali według politycznych potrzeb. Ale CPK jest dalej budowane. Co PiS robi po deklaracji Tuska? Ustami swojego kandydata na prezydenta alarmuje, że... CPK nie będzie budowane i że trzeba projekt ratować.

PiS umie “odwracać kota ogonem” i nie ma najmniejszego problemu z używaniem półprawd, kłamstw i manipulacji. To sprawdzona metoda, która ma trafić do elektoratu. I trafia, bo i fani i bojownicy partii w mediach społecznościowych są przyzwyczajeni, że im głośniej ich politycy krzyczą, tym mocniej trzeba podbijać te krzyki. Tak, aż w końcu trafią do wyborców także poza siecią.

– Chciałem tylko zapytać, jak mogę odzyskać kilkanaście tysięcy, jakie zapłaciłem za studia, których nie mogę skończyć – mówi Andrzej Narajewski, 58-letni student prawa na Uczelni Biznesu i Nauk Stosowanych Varsovia, dawnym Collegium Humanum. Miał w maju bronić pracę magisterską, złożył też wniosek o zaliczenie mu praktyk na podstawie wielu lat pracy w Służbie Celnej, ale sprawy wciąż nie ruszyły z miejsca.

To było już po zatrzymaniu rektora Pawła Cz., którego oskarżono o fałszowanie dyplomów na masową skalę i kierowanie zorganizowaną grupą przestępczą. Uczelnia przestała odpowiadać na maile, nikt też nie odbierał telefonów.

W środę Andrzej Narajewski przyjechał z Przemyśla do warszawskiej siedziby uczelni, by dowiedzieć, się, co dalej: zwrócą mu pieniądze i zaliczą praktyki? Czy będzie mógł dokończyć pracę magisterską? Tyle że nie było z kim rozmawiać. Biuro Obsługi Studenta było jeszcze zamknięte, kazano im pobrać numerek i czekać.

– Prosiłem, żeby pozwolono mi porozmawiać z kimś kompetentnym, ale ochroniarze mnie uciszali. Chodzili za mną, a w końcu wezwali policję – opowiada Narajewski.

Funkcjonariusze przyjechali szybko i zażądali od niego danych albo dokumentu tożsamości. Poprosił, by to oni najpierw się wylegitymowali, ale nie chcieli, więc on też nie dał im swojego dowodu. Kiedy w końcu sięgnął po niego do torby, kazali mu ją odłożyć, a potem odwrócili go twarzą do ściany. Szarpnął się, a wtedy rzucili go na ziemię i skuli kajdankami.

– Przydusili go, nie mógł oddychać, a ma nadciśnienie. Krzyczałam, żeby go puścili, ale zabrali go do radiowozu i zawieźli na komendę na ulicy Opaczewskiej – opowiada jego żona Beata Narajewska, która wszystko filmowała. Na jej prośbę zadzwoniłam do oficera dyżurnego komendy, ale odmówił udzielenia informacji, co się dzieje z zatrzymanym.

Po kilku godzinach Andrzej Narajewski został wypuszczony z zarzutem naruszenia nietykalności cielesnej policjanta. Twierdzi, że to on został pobity, złożył skargę na brutalność policji.

Jest jeszcze gorzej

Rektorka „Varsovii” twierdzi, że dowiedziała się o całej sytuacji od pracowników, bo od kilku dni siedzi w filii uczelni w Lublinie, gdzie zaczyna się akurat wizytacja Polskiej Komisji Akredytacyjnej. – Medialny szum wokół uczelni powoduje napięcie, co niestety potęguje incydenty związane z koniecznością zapewnienia studentom i pracownikom bezpieczeństwa – mówi Magdalena Stryja.

Przypomnijmy: studenci „Varsovii” od wielu miesięcy nie dostają kart przebiegu studiów ani dyplomów, wstrzymane zostały także obrony prac licencjackich i magisterskich. Wszystko dlatego, że prokurator prowadzący śledztwo w sprawie afery Collegium Humanum ustanowił zarząd przymusowy nad uczelnią i wydał jej obecnym władzom polecenie, by sprawdziły wszystkie egzaminy, zaliczenia, a nawet obecności na wykładach. Z ustaleń śledztwa wynika, że dochodziło tam do wielu nieprawidłowości, w tym tak poważnych jak wpisywanie ocen studentom, którzy nie uczestniczyli w zajęciach i nie przystąpili do zaliczenia, dopuszczanie do obron osób, które nie napisały pracy, a nawet do zwykłego sprzedawania dyplomów.

Studenci pisali w tej sprawie skargi do ministerstwa nauki i szkolnictwa wyższego, a także Rzecznika Praw Obywatelskich, ale sytuacja się nie poprawiła. Uczelnia Biznesu i Nauk Stosowanych od miesięcy nieustannie zapewniała tylko, że weryfikuje dokumenty.

Pytam Magdalenę Stryję, ile osób otrzymało do tej pory karty przebiegu studiów? Ile obroniło dyplomy? Ile zweryfikowano ocen, zaliczeń, egzaminów i praktyk? I wreszcie najważniejsze: kiedy zakończy się weryfikacja?

Rektorka odpowiada, że w ostatnich dwóch tygodniach wprowadzono do systemu blisko 30 tys. legalnych, zweryfikowanych i sprawdzonych ocen. – Proces weryfikacji trwa nadal, oceny uzupełniane są sukcesywnie. O zakończeniu tego procesu powiadomimy komunikatem, który zamieścimy na stronie internetowej uczelni. Pamiętajmy, że kompletność zweryfikowanych ocen to niezbędny warunek dopuszczenia kolejnych studentów do obron. Pierwsze obrony już za nami. Wyznaczane są kolejne terminy dla kilkudziesięciu studentów dopuszczonych do obron po wnikliwej pozytywnej weryfikacji – mówi Magdalena Stryja.

Ubolewa, że konsekwencje zamieszania wokół uczelni ponoszą niesłusznie ci, którzy kształcą się czy kształcili się tam w sposób rzetelny, legalny i zaangażowany. – Jest mi bardzo przykro z tego powodu. Uczelnia musi sprawdzić legalność każdego dokumentu, a to trwa – powtarza rektorka Uczelni Biznesu i Nauk Stosowanych „Varsovia”. Nazwa została zmieniona kilka miesięcy temu, by odciąć się od głośnej afery, jaka wybuchła, gdy w lutym tego roku zatrzymany został były rektor Paweł Cz. Prokurator postawił mu do tej pory blisko 100 zarzutów.

Zajęcia w piwnicy

Z perspektywy studentów postępy weryfikacji są jednak mizerne. Owszem, widzą, że w uczelnianym systemie stopniowo pojawiają się ich oceny z egzaminów i zaliczeń, ale to kropla w morzu, wciąż sporej części brakuje. Dwa tygodnie temu protestowali przed siedzibą uczelni w Warszawie przypominając, że dla wielu z nich brak dyplomów oznaczał utratę pracy albo możliwości awansu. Kolejni nie mogli się przenieść na inne uczelnie, więc stracą co najmniej semestr nauki.

Rektor Stryja przyznała wtedy, że w związku z problemami uczelni ok. 2 tys. osób złożyło wnioski o kartę przebiegu studiów, w których są m.in. oceny uzyskane w czasie studiów. Dodała jednak, że to nie znaczy, że wszystkie one chciały odejść z uczelni, część dalej studiuje. Jak podaje, w siedmiu filiach uczelni w całym kraju, w tym nowo otwartej w Gdańsku, studiuje teraz 17 tysięcy osób.

Tymczasem już po pierwszym w tym roku akademickim październikowym zjeździe posypały się skargi od studentów i wykładowców. Pisali do rektoratu, że warunki, w jakich się odbył, były po prostu skandaliczne. Zamiast w głównym budynku uczelni, zajęcia dla kilku kierunków zorganizowano w nieogrzewanym budynku przy alei Prymasa Tysiąclecia 38. W salach było zimno, a na korytarzach wręcz lodowato, w powietrzu wisiał gęsty kurz.

Studenci psychologii siedzieli w piwnicy, bo nie zmieścili się w wynajętej bibliotece. Nic dziwnego, skoro było w niej 12 miejsc, a grupa składa się z 40 osób. Podczas zajęć z dwóch różnych specjalności grupy oddzielone były cienką zasłoną z materiału. Jedna z wykładowczyń zatrzasnęła się w rozsypującej się windzie i spędziła w niej kilka godzin.

Na dodatek informację o miejscu zjazdu studenci dostali w piątek wieczorem, kilkanaście godzin przed rozpoczęciem zajęć. Część nie zdążyła kupić biletów ani znaleźć na szybko noclegu w Warszawie. „To tylko jedne z wielu przykładów dysfunkcjonalności zarządczo-organizacyjnej naszej uczelni i tym samym lekceważenia studentów oraz wykładowców” – żalił się któryś ze studentów.

Rektor Magdalena Stryja zapewnia, że uczelnia bardzo dba o zapewnienie studentom wysokich standardów lokalowych, do których są przyzwyczajeni. Owszem, wynajmuje sale wykładowe, bo prowadzi zajęcia zgodnie z przepisami: „z zachowaniem podziału 50 proc. punktów ECTS w kontakcie, a 50 proc. punktów ECTS przy wykorzystaniu metod i technik kształcenia na odległość” – wyjaśnia.

Dla niewtajemniczonych: wcześniej Collegium Humanum wbrew przepisom organizowało studia w 100 procentach online i dopiero po wybuchu afery zmieniło zasady, by w końcu dostosować je do obowiązującego prawa.

A co do październikowego zjazdu – twierdzi rektorka – to uczelnia została wprowadzona w błąd. Była zapewniana, że sale wykładowe mają dobry standard, ale już na miejscu okazało się, że jest inaczej. – Uczelnia już nigdy więcej nie skorzysta z tej lokalizacji. I przeprosiła studentów za zaistniałe niedogodności – mówi Magdalena Stryja.

– To, co się teraz dzieje, to jeszcze większy skandal niż wcześniej. Boga ducha winni studenci płacą za studia, a dostają dno. Błazenada w pełni. Także w wykonaniu ministerstwa, które dla dobra studentów powinno zamknąć tę szkołę, ale z jakchś przyczyn tego nie robi – mówi pracownik „Varsovii”.

Rekruter w senacie

W październiku Państwowa Komisja Akredytacyjna ogłosiła wyniki kontroli na kierunkach finanse i rachunkowość oraz zarządzanie w Warszawie, a także zarządzanie w filii w Poznaniu. Dla wszystkich trzech kierunków oceny były negatywne. Kiedy napisała o tym „Gazeta Wyborcza”, ministerstwo nauki stwierdziło, że „wszystkie kierunki studiów, które uzyskały negatywną, prawomocną opinię PKA zostaną zamknięte”.

Półtora miesiąca później wszystkie nadal działają. O komentarz w tej sprawie poprosiłam rzeczniczkę ministra Dariusz Wieczorka. Bo to on – według moich informatorów – wydał zgodę na dalsze prowadzenie zajęć na tych kierunkach. Odpowiedzi jednak nie dostałam.

– Od kilku miesięcy nieustająco trwa proces akredytacyjny w uczelni. Obecnie odbywają się wizytacje Zespołów Oceniających Polskiej Komisji Akredytacyjnej w każdy kolejny weekend od połowy października. Uczelnia jest obecnie jedną z najbardziej skrupulatnie weryfikowanych uczelni w kraju – mówi wymijająco rektor Stryja.

PKA przeprowadziła też kontrolę na kierunku psychologia, ale ocena ma zostać wydana dopiero na początku przyszłego roku. Jak wynika z informacji od studentów, sytuacja na psychologii była wręcz katastrofalna. W ostatnim roku akademickim zajęcia często było odwoływane, panował chaos informacyjny, zdarzało się nawet, że wykładowcy nie mieli pojęcia, z jaką grupą prowadzą wykłady czy ćwiczenia. W całej Polsce uczy się na tym kierunku około 3,5 tys. studentów.

Tymczasem do „Varsovii” płyną ministerialne dotacje. 7 listopada 2024 roku minister Wieczorek wydał komunikat o przyznaniu jej dotacji na świadczenia dla studentów w 2024 roku. Uczelnia, która od kilku miesięcy ma wyznaczonego przez prokuratora zarządcę przymusowego, dostała ponad 14 mln zł na te świadczenia.

Co ciekawe, minister poinformował o tym w specjalnym komunikacie, który dotyczył tylko tej jednej uczelni. Wszystkie inne zostały ujęte razem, w obwieszczeniu opublikowanym zaledwie dwa tygodnie wcześniej, 23 października. Dlaczego? W tej sprawie także nie dostałam odpowiedzi resortu.

Na oficjalnym profilu uczelni na Instagramie sielanka. Kilka dni temu pojawiły się tam zdjęcia z pierwszego posiedzenia nowo wybranego senatu uczelni. Na jednym z nich widać Bartosza Straszaka, który – według informacji „Newsweeka” – był jednym z rekruterów działających na zlecenie byłego rektora Pawła Cz., którzy zdobywali studentów dla Collegium Humanum. To on miał osobiście zamawiać i odebrać dyplom MBA dla Wojciecha Kałuży, samorządowca ze Śląska, który po wyborach w 2018 r. porzucił klub Koalicji Obywatelskiej i zawarł porozumienie z PiS, umożliwiając mu przejęcie władzy w regionie.

Pytam rektor Stryję, jakie funkcje pełni na uczelni Bartosz Straszak? Jak to się stało, że kandydował do senatu? I czy rektorka wie, że był jednym z rekruterów załatwiających dyplomy?

Magdalena Stryja odpowiada, że „została powołana pięcioosobowa Komisja, która dokonała szczegółowej weryfikacji czynnego i biernego prawa wyborczego oraz wszystkich składanych przez kandydatów dokumentów i oświadczeń. Komisja ta nie stwierdziła przeszkód co do kandydatury pana Bartosza Straszaka, który został wybrany przez pracowników Uczelni do Senatu”. I załącza link z oficjalnymi wynikami wyborów do uczelnianego senatu.

Jest na niej rzeczywiście 34-letni Bartosz Straszak, prawnik po Uniwersytecie Jagiellońskim i profesor Collegium Humanum, posiadacz wielu tytułów, w tym MBA i LL.M. – Wszystkie zostały zrobione na Collegium Humanum. Straszak był prawą ręką byłego rektora, trząsł rekruterami. To po prostu żenada, że wciąż ma tam coś do powiedzenia – mówi były pracownik CH.

Straszak zasiadał w Radzie Narodowego Centrum Badań i Rozwoju, a teraz pracuje jako dyrektor ds. inwestycji i rozwoju Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego nr 5 im. Św. Barbary w Sosnowcu. Jego mama Agnieszka Kacprzyk-Straszak w wyborach samorządowych w 2018 roku startowała z list Prawa i Sprawiedliwości na radną Dąbrowy Górniczej. Mandatu nie zdobyła.

Zrobiła za to dyplom EMBA na Apsley Business School w Londynie. Tej samej, która jak wielokrotnie opisywaliśmy, nie ma uprawnień do prowadzenia studiów na poziomie wyższym ani wydawania dyplomów. Co ciekawe, założyciel tej pseudo-uczelni Sebastian Fuller wciąż widnieje w systemie Rad-on jako pracownik Uczelni Biznesu i Nauk Stosowanych „Varsovia”.

— Z wielką przyjemnością przedstawiamy zwycięzców tegorocznej edycji prestiżowego konkursu obywatelskiego "Dobry Dziennikarz 2024". Laureaci swoimi wyjątkowymi materiałami udowodnili, że dziennikarstwo to nie tylko zawód, ale przede wszystkim sztuka, misja oraz ogromna odpowiedzialność wobec społeczeństwa. Podczas uroczystej gali Dobrego Dziennikarza 2024, która zgromadziła przedstawicieli mediów, ekspertów oraz zaproszonych gości, wręczyliśmy nagrody w pięciu kategoriach. Każda z nich wyróżniała inne aspekty dziennikarskiego kunszt — czytamy na stronie internetowej Instytutu Dyskursu i Dialogu.

Renata Kim była nominowana w kategorii dziennikarstwo śledcze za tekst pt. "Luksusowy apartament rektora za miliony od Collegium Humanum". To jeden z materiałów poświęconych aferze w prywatnej, warszawskiej uczelni. Nagrodzona dziennikarka razem z Jakubem Korusem, innym dziennikarzem śledczym "Newsweeka", nagłośniła sprawę i systematycznie opisuje postępy w śledztwie.

— Jestem bardzo wdzięczna i szczęśliwa, że dostałam tę nagrodę. Dedykuję ją wszystkim odważnym osobom, dzięki którym napisanie tych tekstów było możliwe. To oni, mimo strachu przed utratą pracy albo innymi konsekwencjami, opowiadali mi, co się dzieje na Collegium Humanum, pomagali odkrywać kolejne wątki afery. Byli dzielni, choć sami przeżyli na tej uczelni ekstremalnie trudne sytuacje. Jestem też niezwykle wdzięczna mojej redakcji za nieustające wsparcie. Dziękuję — mówi Renata Kim.

Nagrodę główną otrzymał Piotr Łodej, dziennikarz radiowej Trójki za podcast dementujący dezinformację: "News albo Fake News".

O co chodzi w aferze Collegium Humanum?

Afera Collegium Humanum jest nie tylko opowieścią o fałszywych dyplomach MBA i nieistniejących zagranicznych uczelniach, o rektorze z koneksjami i mocnymi plecami. To przede wszystkim historia o krzywdzie ludzkiej, której nie da się naprawić.

Studia w trzy miesiące otwierające drzwi do spółek skarbu państwa, listy gratulacyjne od Jarosława Kaczyńskiego, wsparcie arcybiskupa Nycza i apartament kupiony przez rektora Pawła Cz. za 9 mln zł.

WSZYSTKIE TEKSTY O COLLEGIUM HUMANUM PRZECZYTASZ TUTAJ.

Dla porządku: Renata przez dwa lata sprawdzała, czy Hołownia faktycznie był studentem osławionego Collegium Humanum. Pierwsze pytania usłyszał od nas w 2022 r. Ostatnie w zeszłym tygodniu: w którym roku rozpoczął studia na CH, czy podpisał immatrykulację dla nowo przyjętych studentów, w jakim trybie studiował: online czy stacjonarnie? Ile wyniosła opłata za studia i czy odebrał dyplom ich ukończenia? E-mail poszedł rano na sejmowy adres marszałka, a po południu także na jego prywatny. Odpowiedzi nie było ani teraz, ani dwa lata temu.

Szymon Hołownia i "studia" na Collegium Humanum

Renata ustaliła, że, owszem, Hołownia był na liście studentów, lecz nie przychodził na zajęcia. Według jej informatorów z uczelni miał po prostu otrzymać dyplom. Kto czytał opublikowany na Newsweek.pl tekst dotyczący "studiowania" (cudzysłów jest niezbędny) Hołowni na uczelni kierowanej przez rektora Pawła C., a potem wsłuchał się w tłumaczenia marszałka, ten nie może mieć wątpliwości. Sytuacja jest jasna. Ktoś dobrze wykonał robotę, ktoś brzydko się chwyta.

Potem już tak zabawnie nie było, bo Hołownia zaczął strzelać na oślep. Informacja o jego "studiach" miała nadszarpnąć zaufanie obywateli i obywatelek do państwa. Oskarżył bowiem o udział w wycieku informacji służby i prokuraturę, zapowiadał "poważny kryzys w koalicji", bo "to nie jest to, na co się umawialiśmy, przychodząc i zmieniając państwo, żeby nie wyglądało tak, jak wyglądało za PiS".

Szymon Hołownia akapit po akapicie potwierdzał kolejne ustalenia Renaty Kim, ochoczo zmagał się z zarzutami, których nikt mu nie stawiał

Mówiąc prościej: urzędnik państwowy, druga osoba w państwie, oskarża innych urzędników, funkcjonariuszy i koalicjantów o łamanie prawa w celach politycznych. I nie ma na to żadnych, absolutnie żadnych dowodów. Mowa o człowieku z zewnątrz, celebrycie, który chciał być nową jakością w polityce, wprowadzić inne standardy. Wyższe od tych proponowanych przez PO, PiS i wszystkich innych uczestników politycznej młócki.

Kryzys w koalicji?

Hołownia budował popularność na niezależności i bezpartyjności, odróżnianiu się od dwóch hegemonów polskiej polityki. Nie wiem, czy właśnie to okazało się decydujące, ale fakty są takie, że zapracował na niezły wynik w wyborach prezydenckich oraz wprowadził – już z trudnościami i wsparciem PSL – partię do Sejmu.

Dziś, po czterech latach, próbuje ten manewr powtórzyć, choć okoliczności są zupełnie inne. Trochę, jakby nie miał innego pomysłu na siebie. To nie jest publicystyczna brawura, kto czytał "Nie dajmy się podzielić", czyli najnowszą książkę marszałka (wywiad rzekę, który przeprowadził z nim Michał Kolanko), wie, że pozycja ta, poza historyjkami, jak wielki jest marszałkowy gabinet, co znajduje się za tymi sejmowymi drzwiami, a co za innymi, pełna jest właśnie zapewnień, jak bardzo Hołownia nie jest ani z PiS, ani z PO.

– Komuś bardzo przeszkadza to, że zgłosiłem swoją kandydaturę, że jest w tej grze kandydat niezależny – mówił w czwartek Hołownia, kreśląc wizję, jak rozumiem, spisku, który ma go wyeliminować z wyścigu o prezydenturę. Nie jestem w stanie zrozumieć tego intelektualnego fikołka (przypominam, zaczęliśmy pytać marszałka o jego "studia" dwa lata temu).

Bardzo chciałbym natomiast zobaczyć Szymona Hołownię, jako się rzekło, kandydata niezależnego, konkurującego z kandydatem partyjnym, wystawionym przez Polskę 2050 Szymona Hołowni oraz partyjną kandydatką Trzeciej Drogi, której współliderem jest Szymon Hołownia. Sczezłbym wtedy z ciekawości, próbując się dowiedzieć, na kogo głos odda obywatel Szymon Hołownia.

Nie chcę rozstrzygać, czy niezależność i bezpartyjność są wartościami samymi w sobie, bo to temat na zupełnie inny tekst. Ale jestem przekonany – mam wrażenie, że to banał – że niezależnie od oceny Hołownia nie jest dobrym reprezentantem tych wartości.

Kilka miesięcy temu pisałem w tym miejscu, że przedstawiający się jako lek na polaryzację Hołownia tak naprawdę jest gorszy niż choroba, którą chce leczyć. Że, owszem, trudno być fanem rywalizacji PO i PiS (bez stawiania znaku równości między nimi, rzecz jasna), ale lider Polski 2050 nie proponuje niczego w zamian. Nie da się nazwać nową jakością kogoś, kto "studiował" (cudzysłów niezbędny) w Collegium Humanum.

Choć kiedyś Aleksandra Fajęcka jeździła razem z rektorem luksusowym mercedesem, śpiewając piosenki Dody, dziś zdecydowanie odcina się od Collegium i Pawła C. Większość jej powiązań z uczelnią – przekonuje – miała charakter koleżeński, a nie zawodowy. A tak w ogóle to Collegium jest jej jeszcze winne pieniądze za jedną z kampanii. I zapowiada rychły pozew w tej sprawie.

Paweł C. wyszedł właśnie po kilku miesiącach z aresztu. Ma blisko 100 prokuratorskich zarzutów związanych z działalnością w Collegium Humanum. Także znani politycy zostali zatrzymani w tej sprawie i mają zarzuty: prezydent Wrocławia Jacek Sutryk oraz byli europosłowie PiS – Ryszard C. i Karol K.

– Odkąd służby wzięły uczelnię w obroty, była pani rzecznik poszła na współpracę. Dziś spokorniała, bo nie ma pewności, że to, co zeznała, wystarczy, aby ocalić głowę – opowiada "Newsweekowi" osoba związana ze śledztwem.

Zawsze świeci słońce

Początek jej kariery to przełom lat dziewięćdziesiątych i dwutysięcznych. Jeszcze w liceum późniejsza prezenterka gra wtedy epizody w popularnych serialach "Klan", "Adam i Ewa", "Na dobre i na złe". W "Złotopolskich" wciela się w "bywalczynię pubu Kowalskich".

Gdy studiuje dziennikarstwo na Uniwersytecie Warszawskim, wygrywa casting na prezenterkę programu "Muzyczna winda" w Polsacie. Fomat przypominał nieco program "Twoja twarz brzmi znajomo", ale nie zyskał wielkiej sympatii widzów. Fajęcka jest też prowadzącą "Discostacji".

Z Tobiasem Solorzem, synem właściciela Polsatu, znać mają się – donoszą wtedy brukowce – od lat, ale uczucie wybucha, kiedy ona jest na studiach, a Tobias na dobre wraca do Polski. W 2005 r. "Super Express" donosi, że mają zamiar zamieszkać razem, planują wspólną przyszłość. – Poważnie traktujemy nasz związek, ale jestem jeszcze za młoda na małżeństwo. Na razie wyprowadziłam się od rodziców na swoje. Nie było mi łatwo, bo mama długo nie chciała mnie wypuścić z domu – zwierza się wtedy dziennikowi i zdradza, jakie są jej marzenia: własna hiphopowa wytwórnia muzyczna i sportowe kawasaki.

Biorą jednak ślub. Małżeństwo przetrwa pięć lat, ale złośliwi z branży marketingowej, w której działa dziś Fajęcka, twierdzą, że zbuduje całą jej zawodową przyszłość. – Wszystkie te biznesy, agencja mobilnego marketingu, kampanie SMS czy MMS to pokłosie kontaktów nawiązanych w Polkomtelu. A ten nieprzypadkowo jest częścią imperium Solorzów – mówi specjalista z branży.

Od "CKM" po komandofoki

Mocno promuje się w mediach. W sierpniu 2008 roku bierze nawet udział w odważnej rozbieranej sesji do magazynu "CKM".

– Nie ukrywam – zdradza w zrobionym z okazji sesji wywiadzie – cenię sobie mężczyzn domytych i ogólnie zadbanych, bo to podstawa. Lubię też smaczne jedzenie, szybkie samochody, dobre gatunkowo ubrania i innowacyjne gadżety. Ale podkreślam, że dla mnie klasa faceta to nie tyle jego wygląd i zasobność portfela, co charyzma, maniery, intelekt i charakter. Taki mężczyzna to ideał. Także w sypialni! – opowiada.

W 2008 r. Fajęcka zostaje dyrektorką ds. programowych i marketingu telewizji ITV, dwa lata później prezeską spółki Telestar. W roku 2015 – dyrektorką Polonii 1. Stawia na pasma rozrywkowe, muzyczne i ezoteryczne ("Magiczna.tv", "Różowa noc", "Top Shop"). Do ramówek wprowadza programy z gwiazdami show-biznesu – w 2009 r. próbuje ściągnąć do telewizji kontrowersyjną gwiazdę "Big Brothera" Jolę Rutowicz.

W 2018 r. z byłą członkinią zarządu Telestar Wiolettą Nowak zakłada agencję AFA Media. Realizują głównie kampanie za pomocą wysyłanych wiadomości SMS, MMS lub powiadomień push. Przy agencji Fajęcka powołuje też Międzynarodowy Instytut Marketingu Mobilnego Mobile z siedzibą w tym samym budynku co biuro firmy.

Wszystko to pozwala przez lata budować Fajęckiej wizerunek doświadczonej, efektywnej bizneswoman. W wywiadzie dla portalu Sukces Jest Kobietą mówiła o tym tak: – Zespół, z którym pracuję, musi być przygotowany na wszystko (…). Kryzysy, spadki przychodów, zmiany rynkowe… team musi być trochę jak NavySeals – komandofoki, czyli wyszkolenie, skuteczność, mobilność, umożliwiające odpowiedź na potrzeby odbiorcy, które jak wiadomo, zmieniają się bardzo szybko, zwłaszcza teraz [pisownia oryginalna – red.].

Jak dają, to bierz

6 marca 2020 r., gala w warszawskim hotelu Bristol. Garnitury, muchy pod szyją, wieczorowe suknie.

Wśród nagrodzonych statuetką Top Polish Brands Aleksandra Fajęcka, jej wspólniczka oraz ich agencja AFA Media. Na zdjęciach z gali można razem znaleźć późniejszą rzeczniczkę uczelni oraz Ryszarda Czarneckiego, który uświetnia wtedy wieczór jako prezydent Konwentu Collegium Humanum.

– Polska już szósty kwartał z rzędu jest wśród unijnych krajów liderem wzrostu PKB. To zasługa polskich przedsiębiorstw, polskiego biznesu – peroruje europoseł i dodaje, że polskie firmy powinny zwrócić się ku Bałkanom: Serbii, Czarnogórze, Macedonii Północnej. Nieoficjalnie udaje nam się ustalić, że polityk pojawia się w zastępstwie rektora uczelni, który tego wieczoru nie mógł się pojawić.

W trakcie wieczoru premierę ma też książka "Zwykli, niezwykli. Historie biznesowe ludzi sukcesu i polskich marek". Publikacja jest do dziś dostępna w sieci, listę wywiadowanych otwiera tam… rektor Collegium Humanum Paweł C. Poza długim zachwalaniem studiów MBA odpowiada na 21 prostych pytań. Życiowe motto? Jak biją, to uciekaj, a jak dają, to bierz. I drugie: nie rób drugiemu, co tobie niemiłe. Autorytet? Juliusz Cezar. Zaraz po nim zamieszczony jest wywiad z Fajęcką i Nowak.

W taki sposób Collegium Humanum uwiarygadnia się w kręgach biznesowych wielokrotnie. Rektor oraz jego otoczenie regularnie będą na przykład odwiedzać Forum Ekonomiczne w Karpaczu, udzielać tam wywiadów, brylować wśród przedsiębiorców. W listopadzie 2023 r. z wykładem inauguracyjnym przyjedzie na uczelnię prezes Grupy InPost Rafał Brzoska.

Już kilka miesięcy wcześniej, w kwietniu, Renata Kim – w ślad za swoimi rozmówcami – zwraca uwagę w "Newsweeku", że ich zdaniem to pierwsza żona Tobiasa Solorza wprowadziła rektora na biznesowe salony.

Chodzenie na całość

Za sprawą Fajęckiej w orbitę Collegium Humanum trafia też rodzina Chajzerów. Młodszy z prezenterów, Filip, po odejściu z "Dzień dobry TVN" z pompą ogłaszał rozpoczęcie studiów na psychologii i namawiał do zapisów "na studia z Filipem w całej Polsce". Dziś zaprzecza, że za reklamowanie uczelni brał pieniądze, ale jeszcze jesienią ubiegłego roku CH organizowało z nim w warszawskim centrum Zielna dzień otwarty, a w styczniu tego roku namawiał do studiowania tam dziennikarstwa. Na wspomnianym dniu otwartym influencer miał też zaplanowane wystąpienie pod tytułem "Czy warto studiować MBA".

Starszy z rodu Chajzerów, Zygmunt, był częstym konferansjerem na organizowanych z pompą uroczystościach uczelni. To on prowadził chociażby wielką galę graduacji studentów w czerwcu 2022 r., na której dyplom odebrała z wszelkimi honorami Doda. – Idźcie na szczyt. Idźcie po swoje – namawiała absolwentów piosenkarka, kiedy Chajzer oddał jej głos. Kilka miesięcy później słynny prezenter był też konferansjerem na inauguracji roku akademickiego Collegium w Teatrze Polskim, gdzie zebranych błogosławił osobiście metropolita warszawski kardynał Kazimierz Nycz.

Magnificencja i robot honoris causa

Kiedy "Newsweek" bada po raz pierwszy sprawę Collegium Humanum, Aleksandra Fajęcka pełni obowiązki rzecznik prasowej uczelni, ale też nieoficjalnie doradza w zakresie mediów i marketingu. To ona sprowadza na uczelnię wielu wykładowców, często znajomych z mediów, w przeważającej części z grupy Polsat. Podczas gali w Teatrze Muzycznym Roma rektor Paweł C. uroczyście powołuje ją do Konwentu Rady Konsultacyjnej Biznesu Collegium Humanum (m.in. z Aleksandrem Ferensem, burmistrzem dzielnicy Śródmieście z PO). Od tego momentu Fajęcka ma być współodpowiedzialna za wspieranie rozwoju dydaktycznego, naukowego i organizacyjnego uczelni. Kiedy Collegium otwiera filię w Rzeszowie i mocno promuje się w lokalnych mediach, wywiad z rektorem (tytułowanym magnificencją) przeprowadza właśnie rzeczniczka.

To Fajęcka bierze na siebie część komunikacji z "Newsweekiem", ale też obsługę PR-ową kryzysu, kiedy tekst "Szkoła główna spółek skarbu państwa" zostaje opublikowany. W dzień po artykule na należącym do Fajęckiej portalu PolandGo ukazuje się tekst "Co się stało z rzetelnym dziennikarstwem", w którym Fajęcka – podpisana jako EMBA oraz DBA Collegium Humanum – załamuje ręce nad kondycją współczesnych mediów. Przekaz ma być jasny: dziennikarze napisali tekst nierzetelny, działali na szybko, niepotrzebnie szukali skandalu. Dziś mówi, że była to lektura dla rodziny i znajomych. Dziś taki artykuł – przekonuje – by nie powstał.

Prowadzony przez nią portal PolandGo był zresztą tubą propagandową sławiącą sukcesy uczelni zbudowanej przez Pawła C. To tam po raz pierwszy nazwano Collegium Humanum "polskim Harvardem", to tam sławiono współpracę polsko-uzbecką zainicjowaną za sprawą uczelni, to tam informowano, że tytułem honoris causa uczelni został uhonorowany… robot.

Kancelarie prawne i czarny PR

Jak ustalił "Newsweek", kiedy działalności rektora Pawła C. oraz całemu systemowi wydawania fałszywych dyplomów na Collegium Humanum zaczynają przyglądać się służby, to Fajęcka pośredniczy w poszukiwaniu dla rektora-biznesmena pomocy prawnej. Wraz z nim pojawia się w biurze jednej z renomowanych warszawskich kancelarii, z której usług sama wcześniej korzystała. Była rzeczniczka uczelni potwierdza te informacje.

– To prawda. W mojej opinii lojalność koleżeńska jest ważną wartością, szczególnie w dzisiejszych czasach. Uznałam, że skoro mieliśmy koleżeńskie relacje, powinnam pomóc w znalezieniu odpowiedniej kancelarii prawnej, która zapewniłaby profesjonalne wsparcie w tej trudnej sytuacji – odpowiada "Newsweekowi".

Fajęcka odżegnuje się jednak od bliskiej współpracy z agencją FiveRand Przemysława Wiplera oraz Michała Krzymowskiego, której działalność – w tym akcje z zakresu czarnego PR – na rzecz Collegium obszernie opisała niedawno w "Newsweeku" Renata Kim.

– Zostałam zaproszona na jedno spotkanie z panami Wiplerem i Krzymowskim, podczas którego miałam okazję poznać ich i ocenić ich kompetencje. Było to jednorazowe spotkanie i nie uczestniczyłam w żadnych dalszych działaniach związanych ze strategią PR. Jeśli mówimy o okazjonalnych rozmowach podczas wydarzeń takich jak gale czy bale, można to nazwać jedynie small talkiem – informuje.

Bez względu na to Aleksandra Fajęcka trzyma rękę na pulsie. Regularnie dzwoni do znajomych dziennikarzy z pytaniem, czy szykują coś nowego na temat Collegium Humanum.

— Chciałabym na koniec jeszcze zapytać o sprawę Collegium Humanum. Wiesz coś na temat tej szkoły? — zapytała Beata Tadla, ówczesna prowadząca poranny program Onetu.

— Czekaj, pokaż mi, co to jest — odpowiedział Szymon Hołownia.

— To jest szkoła, która jest kuźnią kadr PiS-u, bo wiesz, trzeba było zrobić taką uczelnię, w której MBA dostajesz w ciągu trzech miesięcy albo nawet i krócej, po to, żeby potem zasiadać w spółkach Skarbu Państwa — kontynuowała Tadla.

— A to ciekawy pomysł. Jeszcze na to nie wpadłem, że można tak robić. Natomiast jest tu na zdjęciu mój ulubiony Ryszard Czarnecki — komentował Hołownia.

Wtedy do samochodu podszedł Jakub Korus, dziennikarz śledczy "Newsweeka", który miał opowiedzieć w Onet Rano o tekście poświęconym kontrowersjom związanym z warszawską prywatną uczelnią Collegium Humanum. Przekazał politykowi informację, że na uczelni zatrudniona jest osoba związana z Polską 2050. Hołownia jako przewodniczący tego ugrupowania powiedział, że z chęcią zapozna się z artykułem.

— Rozumiem panie przewodniczący, że pan sam tam nie studiuje? — zapytał w końcu Jakub Korus. Już wtedy mieliśmy informacje od naszych źródeł, że Szymon Hołownia miał pojawiać się na liście studentów uczelni.

— Collegium Humanum to jest szkoła, którą rozważałem na pewnym etapie wśród wielu szkół. Chciałem dopiąć mój proces edukacji. Dlatego, że ja studiowałem bardzo długo, namiętnie na SWPS w Warszawie i ostatecznie tak mnie wciągnęło i dziennikarstwo, i książki, że nie zrobiłem magistra i brakowało mi chyba pół roku, więc zastanawiałem się, gdzie to można skończyć. Przyglądałem się tej szkole, ktoś przyszedł do mnie z tą informacją — odpowiedział Szymon Hołownia.

Polityk nie był w stanie przypomnieć sobie, kto przekazał mu informacje na temat możliwości studiowania w Collegium Humanum.

Afera Collegium Humanum: Hołownia zaprzecza

Przypomnijmy, że program był nagrywany w połowie 2022 r. Szymon Hołownia, obecnie marszałek Sejmu, sugeruje natomiast, że temat jego związków z uczelnią wypływa teraz, bo rozpoczęła się kampania prezydencka, a on jest jednym z kandydatów.

— Zastanawia mnie, dlaczego ta kwestia, o którą wiele razy byłem pytany, bo i rok temu, kiedy po raz pierwszy pisał o tym "Newsweek" i w bardzo wielu innych okolicznościach, wypływa właśnie teraz, na progu kampanii wyborczej, każe zadać sobie pytania o koincydencję — mówił podczas czwartkowej konferencji prasowej Hołownia. Przez jednego z obecnych na niej dziennikarzy został zapytany o swoją wypowiedź w Onet Rano z 2022 r. Tym razem marszałek pamiętał więcej szczegółów, m.in. to, że odpowiedzialny za dostarczenie dokumentów do rzeczonej uczelni miał być Michał Kobosko. Podczas konferencji prasowej Hołownia zasłaniał się też niepamięcią, jak dokładnie nazywała się uczelnia, na którą dokumenty złożył. Sugerował, że mogła nazywać się "Varsovia", co jest niemożliwe, bo tę nazwę uczelnia przyjęła w czerwcu 2024 r., o czym pisaliśmy TUTAJ. W programie z 2022 r. sprawiał wrażenie, jakby doskonale wiedział, że chodziło właśnie o Collegium Humanum.

Biuro prasowe Polski 2050 wydało też oświadczenie: "Szymon Hołownia nie studiuje i nigdy nie studiował na Collegium Humanum. Nigdy też nie spotykał się z jej władzami w oficjalny czy nieoficjalny sposób. Każdy, kto twierdzi inaczej — kłamie. Jedyne co łączy go z tą uczelnią to podanie, które wysłał kilka lat temu, kiedy to rozważał studia z psychologii. Nie podjął ich jednak z uwagi na pozyskane w międzyczasie informacje o podejrzanej reputacji uczelni oraz zmianę planów życiowych."

Na te wątpliwości szybko odpowiedziała Renata Kim, dziennikarka "Newsweeka" i autorka tekstu o sprawie Hołowni w Collegium Humanum.

— To nie jest, jak twierdzi teraz marszałek Hołownia, spisek służb, które wyciągają kompromitujące go materiały na starcie kampanii prezydenckiej. Przez te 2,5 roku odbyłam dziesiątki, jeśli nie setki rozmów z osobami z Collegium Humanum. I to one mi opowiadały o tym, że Paweł Cz. (były rektor tej uczelni — przyp. red.) opowiadał o znanym studencie: celebrycie i byłym kandydacie na prezydenta RP. I to one widziały profil Szymona Hołowni w uczelnianym systemie informatycznym Sokrates. To one widziały jego immatrykulację, czyli ślubowanie studenta. I to one tłumaczyły mi, że taki dokument kandydat na studenta podpisywał razem z umową na dostarczenie usługi edukacyjnej przez Collegium Humanum. Czyli: nie można było złożyć przyrzeczenia bez podpisania umowy i na odwrót — pisze w oświadczeniu Renata Kim.

Dodaje: — Kilka miesięcy temu otrzymałam informację, która tylko doprecyzowała to, co już wcześniej z różnych źródeł wiedziałam: w 2021 r. Szymon Hołownia formalnie został studentem Collegium Humanum. Według mojego źródła jeden z liderów Polski 2050 Szymona Hołowni Michał Kobosko negocjował z byłym rektorem, by studia na kierunku psychologia były bezpłatne. Dla nich obu, bo Kobosko też chciał być studentem.

O co chodzi w sprawie Hołowni i Collegium Humanum?

W środę opublikowaliśmy materiał o tym, że byli pracownicy Collegium Humanum, twierdzą, że Szymon Hołownia był na liście studentów, ale nie przychodził na zajęcia. Marszałek nie odpowiedział od razu na pytania "Newsweeka" przesłane mailem. Jego rzeczniczka zaprzecza informacjom, a partia Polska 2050 wysłała wieczorem oświadczenie.

Przeczytaj wszystko, co musisz wiedzieć o Collegium Humanum. Dziennikarze "Newsweeka" piszą o aferze regularnie.

Zajmuję się sprawą Collegium Humanum od ponad dwóch lat. I od ponad dwóch lat słyszę od byłych i obecnych pracowników tej prywatnej warszawskiej uczelni, że jednym ze studentów był tam Szymon Hołownia. Dokładnie tak: był studentem, co nie znaczy, że studiował.

Wszyscy moi informatorzy twierdzili, że była to jedna z licznych umów byłego rektora Pawła Cz.: umożliwiał różnym ludziom zdobycie dyplomu. Nie tylko osławione już MBA, które było przepustką do rad nadzorczych spółek skarbu państwa, ale także licencjatu czy magisterski. Przypomnę tylko, że to jest jeden z zarzutów, jakie prokurator stawia byłemu rektorowi: "podrabianie, w celu użycia za autentyczne, dokumentów dotyczących przebiegu studiów oraz obrony prac magisterskich w postaci m.in. kart okresowych osiągnięć studenta i protokołów komisji egzaminu dyplomowego i wystawianie na tej podstawie dokumentów poświadczających ukończenie studiów dyplomowych w zamian za korzyści majątkowe". Jeden z blisko stu zarzutów, z których najważniejszy brzmi: fałszowanie dyplomów na masową skalę.

To nie jest, jak twierdzi teraz marszałek Hołownia, spisek służb, które wyciągają kompromitujące go materiały na starcie kampanii prezydenckiej. Przez te 2,5 roku odbyłam dziesiątki, jeśli nie setki rozmów z osobami z Collegium Humanum. I to one mi opowiadały o tym, że Paweł Cz. opowiadał o znanym studencie: celebrycie i byłym kandydacie na prezydenta RP. I to one widziały profil Szymona Hołowni w uczelnianym systemie informatycznym Sokrates. To one widziały jego immatrykulację, czyli ślubowanie studenta. I to one tłumaczyły mi, że taki dokument kandydat na studenta podpisywał razem z umową na dostarczenie usługi edukacyjnej przez Collegium Humanum. Czyli: nie można było złożyć przyrzeczenia bez podpisania umowy i na odwrót.

Kilka miesięcy temu otrzymałam informację, która tylko doprecyzowała to, co już wcześniej z różnych źródeł wiedziałam: w 2021 r. Szymon Hołownia formalnie został studentem Collegium Humanum. Według mojego źródła jeden z liderów Polski 2050 Szymona Hołowni Michał Kobosko negocjował z byłym rektorem, by studia na kierunku psychologia były bezpłatne. Dla nich obu, bo Kobosko też chciał być studentem.

Nie mam informacji, jak zakończyła się studencka kariera dzisiejszego europosła Trzeciej Drogi Michała Koboski. Wiem natomiast, że marszałek sejmu został oficjalnie wpisany na listę studentów Collegium Humanum. Mimo że – zgodnie z tym, co teraz deklaruje – za studia nie zapłacił. Nie wiem, czy jest gdzieś na świecie uczelnia, która daje za darmo taki przywilej. Oceńcie państwo sami.

Przypomnę jeszcze tylko jedno: kiedy w 2022 r., tuż po pierwszym tekście "Newsweeka" o Collegium Humanum jako kuźni partyjnych kadr, zapytaliśmy Szymona Hołownię, czy tam studiował, powiedział, że rozważał to, ale nigdy się nie zdecydował. Według moich informacji rozmowy o bezpłatnych studiach toczyły się w 2021 r., czyli zaledwie rok wcześniej. I w czasie, gdy nie było jeszcze żadnych niepokojących informacji o tej uczelni, za to szerokim strumieniem płynęły do niej listy gratulacyjne od najwyższych, wtedy PiS-wskich władz, a na uczelniane uroczystości przychodzili politycy, przedsiębiorcy, wojskowi, strażacy i duchowni. Bo Collegium Humanum w tamtym czasie reklamowało się jako niezwykle dynamiczne i nowoczesne centrum studiów wyższych.

Dwa i pół roku później marszałek Hołownia pamięta znacznie więcej szczegółów dotyczących Collegium Humanum. — Bardzo jasno, stanowczo i po raz kolejny chcę poinformować, że nie studiowałem w uczelni Collegium Humanum, nie jestem absolwentem uczelni Collegium Humanum, nie posiadam jej dyplomu, nie podjąłem studiów na tej uczelni, nigdy nie dokonałem żadnej wpłaty na konto tej uczelni związanej z opłatą za studia, nie uczestniczyłem w żadnych zajęciach prowadzonych przez tę uczelnię, nie uczestniczyłem w żadnych uroczystościach, ja nawet nie wiem, gdzie się ta uczelnia znajduje — wyjaśniał dziś Szymon Hołownia.

W żadnym miejscu nie napisałam, że marszałek jest absolwentem Collegium Humanum, uczestniczył w zajęciach, a już tym bardziej że wie, gdzie ta uczelnia się znajduje. Problem leży zupełnie gdzie indziej, marszałek doskonale wie, gdzie.

O tym, że Marszałek Sejmu Szymon Hołownia był studentem Collegium Humanum mówią wszyscy byli pracownicy tej prywatnej, warszawskiej uczelni. Widzieli jego nazwisko na liście studentów, widzieli jego podpis pod immatrykulacją, czyli przyrzeczeniem studenckim. Słyszeli też, jak słynnym studentem, wtedy byłym kandydatem na prezydenta i liderem powstającego ruchu Polska 2050, chwalił się ówczesny rektor Collegium Humanum, który otrzymał już blisko 100 zarzutów, w tym m.in. fałszowania dyplomów na masową skalę i kierowania zorganizowaną grupą przestępczą. Paweł Cz. lubił powtarzać: mam Hołownię na liście.

Jak twierdzą moi informatorzy, wszystkie oceny, pliki i dokumenty Szymona Hołowni były wpisane do Sokratesa, czyli systemu informatycznego obsługującego dydaktykę na wyższej uczelni. System Sokrates zapewnia pełną automatyzację procesu rekrutacji, ewidencjonowania studentów, rozliczania sesji egzaminacyjnych oraz kontrolę nad danymi. Dostęp do niego miało bardzo wiele osób: pracownicy rektoratu, dziekanatu, studium języków obcych, a także nauczyciele akademiccy.

Szymon Hołownia był gościem Beaty Tadli w Onet Rano w czerwcu 2022 r. To wtedy Jakub Korus, dziennikarz śledczy "Newsweeka", który był kolejnym gościem programu, zapytał po raz pierwszy przewodniczącego Polski 2050 o to, czy studiował na kontrowersyjnej uczelni.

Tyle że – dodają zgodnie moi informatorzy – Hołownia nigdy tak naprawdę nie studiował. Miał po prostu otrzymać dyplom ukończenia studiów magisterskich. Podstawą do tego miały być zaliczenia i oceny otrzymane wcześniej podczas studiów na SWPS. A także życzliwość byłego rektora Pawła Cz., który na własną odpowiedzialność wpisywał oceny i zaliczenia. – Mówił, że robi to na podstawie doświadczenia życiowo-zawodowego studenta – twierdzi jeden z moich rozmówców.

Kiedy w 2022 r. po raz pierwszy napisaliśmy o tym, że Collegium Humanum to kuźnia PiS-owskich kadr, bo studia MBA kończą na niej politycy rządzącej wtedy partii, okazało się, że prorektorem i absolwentem MBA jest tam także polityk Polski 2050 Arkadiusz Durasiewicz. Zapytany o to przez Jakuba Korusa, dziennikarza śledczego "Newsweeka", Szymon Hołownia twierdził, że nie zna sprawy, ale ją zbada. Zapewniał też, że sam nigdy tam nie studiował, ale przyznawał, że to rozważał.

Collegium Humanum. "Byłem zachęcany"

Według moich źródeł całą sprawę uzgodnił z Pawłem Cz. Michał Kobosko, jeden z liderów Polski 2050. To on miał wynegocjować u rektora, by studia dla nich obu były bezpłatne. Bo Kobosko także chciał studiować na Collegium Humanum.

Pytam Koboskę, teraz europosła z ramienia Trzeciej Drogi, czy zna byłego rektora Collegium Humanum Pawła Cz.? Czy utrzymywał z nim prywatne relacje? Czy podjął na tej uczelni studia, ukończył je i odebrał dyplom? Odpowiada szybko.

– Byłego rektora tej uczelni spotkałem w sumie dwa lub trzy razy w sytuacjach służbowych. Nie utrzymywałem z nim prywatnych relacji. Byłem zachęcany i zapraszany do aktywnego podjęcia płatnych studiów na CH. Nabrałem jednak dużych wątpliwości co do jakości tych studiów, na podstawie własnych obserwacji oraz na podstawie informacji, które otrzymałem ze środowisk akademickich i politycznych. Dlatego nie rozpocząłem studiów ani nie wniosłem żadnych opłat z tytułu czesnego. W związku z powyższym tym bardziej nie ukończyłem żadnych studiów ani nie odebrałem żadnego dyplomu CH – pisze europoseł.

Do marszałka Szymona Hołowni też wysłałam maila z pytaniami. Chcę wiedzieć, w którym roku rozpoczął studia na Collegium Humanum, czy wziął udział w immatrykulacji dla nowo przyjętych studentów, w jakim trybie studiował: online czy stacjonarnie? Ile wyniosła opłata za studia? Pytam także, czy odebrał dyplom ukończenia studiów?

Odpowiedź przysyła późnym wieczorem biuro prasowe partii Polska 2050:

"Szymon Hołownia nie studiuje i nigdy nie studiował na Collegium Humanum. Nigdy też nie spotykał się z jej władzami w oficjalny czy nieoficjalny sposób. Każdy, kto twierdzi inaczej - kłamie. Jedyne co łączy go z tą uczelnią to podanie, które wysłał kilka lat temu, kiedy to rozważał studia z psychologii. Nie podjął ich jednak z uwagi na pozyskane w międzyczasie informacje o podejrzanej reputacji uczelni oraz zmianę planów życiowych.

Oszczerczych ataków na niezależną kandydaturę Szymona Hołowni można się było spodziewać. Marszałek jest na nie przygotowany i jedynie wzmacniają one jego zdecydowanie, by właśnie taką brudną, opartą na fake newsach politykę zmieniać – napisano w oświadczeniu.

Afera Collegium Humanum. Taka była umowa

Podobne informacje podał w środę dziennikarz śledczy Piotr Krysiak na swoim kanale na portalu YouTube. Twierdzi m.in., że w aktach śledztwa w sprawie Collegium leży dokument immatrykulacyjny podpisany przez Szymona Hołownię. Kiedy poprosił o wyjaśnienia sekretariat Marszałka Sejmu, otrzymał odpowiedź od Katarzyny Karpy-Świderek.

"Marszałek Sejmu Szymon Hołownia nigdy nie studiował na Collegium Humanum, nigdy nie wniósł żadnych opłat na rzecz tej uczeni i nigdy nie uczestniczył w żadnych organizowanych przez nią zajęciach" – napisała dyrektorka Biura Obsługi Medialnej. Taką samą odpowiedź zamieściła później na platformie X.

– Oczywiście, że nie chodził, bo właśnie taka była umowa. Nie chodzi na zajęcia, nic nie robi, a będzie miał magistra psychologii – zwraca uwagę jeden z moich rozmówców. On też jest przekonany, że wszystkie dokumenty marszałka Hołowni są w prokuraturze w Katowicach. Dodaje, że to, co zrobił marszałek Hołownia, to nie jest przestępstwo. – Póki nie odebrał dyplomu i się nim nie posługuje, przestępstwa nie ma. Jest skandal na cały kraj, ale nie ma przestępstwa – twierdzi.

O to, czy w śledztwie dotyczącym afery Collegium Humanum pojawiły się nazwiska Hołowni i Koboski, pytałam już kilka miesięcy temu prowadzącego śledztwo prokuratora. – Z uwagi na dobro prowadzonego postępowania przygotowawczego, jak i konieczność poczynienia prawidłowych ustaleń faktycznych, aktualnie brak jest możliwości odpowiedzi na pytania o jakiekolwiek osoby, którym nie przedstawiono zarzutów – odpowiedział wtedy prokurator Piotr Żak z Prokuratury Krajowej w Katowicach.

Jestem wielkim fanem tej historii. Czytam i czekam na kolejne odcinki, wracam do materiałów archiwalnych. Gdyby istniała "Wielka gra", zgłosiłbym się do eliminacji z tematu "Afera Collegium Humanum", odpowiedziałbym na pytanie typu: "Kto pierwszy i w jakich okolicznościach użył publicznie sformułowania »Collegium Tumanum«?", i nie byłbym bez szans.

Śledzę tę historię, bo jest ponadpartyjna i ponadklasowa, opowiada o państwie, które nie działa, i o wybujałych oraz niczym nieuzasadnionych aspiracjach, które są zaspokajane drogami na skróty. O Polsce ona opowiada, słowem. I to – to już naprawdę rzadkość – nie tylko o Polsce widzianej z perspektywy Warszawy. Przecież przed wyborami samorządowymi kandydaci i kandydatki z miast i miasteczek nagle zaczęli usuwać z życiorysów stopnie naukowe uzyskane w CH.

Dość oczywiste, że Jacek Sutryk nie będzie ostatnim zatrzymanym w tej sprawie politykiem, jeszcze bardziej oczywiste, że w różnych miejscach kraju, wliczając budynek Sejmu, wciąż są ludzie, którzy z niepokojem reagują na kolejne odcinki tej historii. Ci, którzy najchętniej chcieliby wziąć neuralizer z "Facetów w czerni" i błysnąć nim w oczy byłemu rektorowi Pawłowi C., żeby zapomniał, jak sprzedawał im dyplom. A rektor się podobno ostatnio bardzo rozgadał.

Jednocześnie nie ma we mnie wielkiej nadziei, że ta afera coś zmieni, i to nie tylko dlatego, że polska nauka wyjątkowo nie ma szczęścia do ministrów. Gowin, Murdzek, Czarnek, Wieczorek – wiem, są resorty, które w ostatniej dekadzie zostały potraktowane jeszcze gorzej, ale przyznajcie, że to wyjątkowo szkodliwy kwartet.

Big techom będzie lepiej bez prawdziwych mediów. Politykom też. Każdemu, kto ma coś do ukrycia, będzie lepiej bez prawdziwych, niezależnych mediów

Nie zanosi się zatem na rozbicie układu, którego część zobaczyliśmy dzięki Collegium Humanum. Za bardzo jest to wygodne, zbyt wiele ważnych osób nie widzi problemu w zdobywaniu tytułów naukowych – tak to nazwijmy – alternatywnymi sposobami.

Jednym z najważniejszych powodów, dla których śledzę ten serial, jest jednak obawa, że kolejnych takich afer może nie być. A dokładniej: że się o nich nie dowiemy, bo nie będzie miał kto o nich powiedzieć.

Żeby było jasne: tak, kolejne akapity będą nie tylko o moich koleżankach i kolegach, ale także o moim pracodawcy. Trudno, kto zrozumie tylko "łubudubu", prawdopodobnie nic nie rozumie.

Po publikacji pierwszego tekstu Renaty Kim i Kuby Korusa ruszyła napędzana wówczas przez państwowe pieniądze machina, która miała, najoględniej rzecz ujmując, zniechęcić nas do pisania kolejnych odcinków. Kontynuująca potem miesiącami temat Renata naczytała się w sprzyjających poprzedniej władzy mediach o kolejnych przegranych przez "Newsweek" procesach z Collegium Humanum. Świetnie się te teksty cytowały, świetnie zostały wypozycjonowane w wyszukiwarkach. Do dziś można je przeczytać, choć "Newsweek" żadnego procesu z CH nie przegrał i już nie przegra.

Mam taką obawę, że gdybyśmy byli mniejsi, gdyby nie stała za nami potężna firma, Collegium Humanum dalej handlowałoby dyplomami na prawo i lewo.

To oczywistość: jeśli zgadzamy się, że potrzebujemy – jako społeczeństwo – mediów, by odkrywały prawdę o Collegium Humanum, aferę wizową, inwigilację Pegasusem itd., to te media muszą być silne. A nie mam poczucia, że jest to powszechna wiedza. Przeciwnie. W odbiorze społecznym media są równie potrzebne jak Komisja ds. Odznaczeń i Zasobów Archiwalnych PZPN, a dziennikarze – na to są już badania – szorują dno rankingów zaufania społecznego. I biorąc pod uwagę, że do worka z "dziennikarzami" są wrzucani także bracia Karnowscy i Danuta Holecka, to nie ma się nawet co odpowiadającym dziwić.

Tak czy inaczej, X, Facebook, TikTok ani nawet Bluesky nie przeprowadzą dziennikarskiego śledztwa, influencerzy co najwyżej nakręcą "demaskatorski" filmik o innych celebrytach, media publiczne pozostaną publiczne z nazwy. A niezależnym wydawcom będzie coraz trudniej. Pisałem niedawno o Facebooku, który ogranicza polskim wydawcom ruch, teraz Google wycina artykuły newsowe z wyników wyszukiwania. Big techom będzie lepiej bez prawdziwych mediów. Politykom będzie lepiej bez prawdziwych, niezależnych mediów. Każdemu, kto ma coś do ukrycia, będzie lepiej bez prawdziwych mediów. Sama ta lista powinna prowadzić do wniosku, że lepiej, by media przetrwały.

Studenci wdarli się do hallu budynku. Zeszła do nich rektor Magdalena Stryja i ogłosiła, że pod koniec miesiąca będą pierwsze obrony. Nie uspokoiło to nastojów, doszło do ostrej wymiany zdań, więc Stryja wycofała się, obiecując, że za kwadrans zejdzie do auli. Protestujący czekają tam na nią.

Studenci domagają się wydania im dokumentów – kart przebiegu studiów i dyplomów. Chcą także, by w końcu odbyły się obrony prac licencjackich i magisterskich. Wydawanie dokumentów zostało wstrzymane, bo prokurator wydał polecenie, by sprawdzić wszystkie egzaminy, zaliczenia, a nawet wykłady. Zdaniem śledczych w czasie studiów na Collegium Humanum dochodziło do licznych nieprawidłowości, a nawet sprzedawania dyplomów.

O problemach studentów uczelni pisaliśmy we wrześniu. Nasi rozmówcy mówili, że są "zestresowani i zdesperowani", "czują się jak w horrorze. – Jesteśmy zakładnikami tej uczelni – powiedział jeden z nich.

Wszyscy od wielu miesięcy czekają na dokumenty i wciąż nie wiedzą, kiedy je dostaną. Gdy pytali o to na sierpniowym spotkaniu z władzami uczelni, usłyszeli tylko, że weryfikacja potrwa jeszcze co najmniej dwa tygodnie. Nikt jednak nie był w stanie podać im żadnego konkretnego terminu.

— Mam wszystkie oceny wpisane do systemu, zaliczone semestry i praktyki. Napisałem pracę magisterską z prawa medycznego – mówił we wrześniu Grzegorz, student prawa, który nadal czeka na kartę przebiegu studiów. Chce się dalej uczyć, zrobić podyplomówkę, ale bez dokumentów poświadczających ukończenie studiów nie przyjmie go żadna uczelnia.

– Jestem załamany. Nie ja jeden, w podobnej sytuacji są tysiące osób, psychicznie wymordowane. Na moim roku jest student ze stwardnieniem rozsianym, on też rozpacza. Innym ta sprawa śni się po nocach. Collegium Humanum nas oszukało, z premedytacją. Wszystkie marzenia i plany legły w gruzach – podsumował Grzegorz.

W podobnej sytuacji są dziesiątki jego kolegów i koleżanek. 350 studentów poprosiło o pomoc w uzyskaniu od uczelni dokumentów Kancelarię dla Nauki oraz kancelarię Jabłoński Koźmiński i Wspólnicy. Pisali też prośby o interwencję do Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, do prezydenta Dudy, do Parlamentu Studentów Rzeczypospolitej Polskiej, Rzecznika Praw Obywatelskich i innych instytucji. Nic to nie dało.

– Dla naszych klientów bardzo istotny jest czas. Gdyby od początku dostali informację, ile zajmie weryfikacja ocen, zaliczeń i praktyk, a także wydanie dyplomów czy kart przebiegu studiów, byłoby im pewnie troszkę łatwiej. Niestety, nikt im nie jest w stanie zagwarantować, że dostaną swoje dokumenty za dwa tygodnie albo za miesiąc – mówił we wrześniu radca prawny Wojciech Kiełbasiński.

Magdalena Stryja nie była wówczas w stanie odpowiedzieć na pytania "Newsweeka" o to, kiedy można spodziewać się rozwiązania sprawy.

– Niestety musimy potwierdzić, że skala nieprawidłowości, powstałych podczas zarządzania uczelnią przez poprzednie władze jest bardzo duża. Bez ich usunięcia i wdrożenia procedur naprawczych nie będzie możliwe wydawanie dokumentów, którymi student będzie mógł się legalnie posługiwać. Dlatego nie sposób precyzyjnie wskazać terminu zakończenia weryfikacji – tłumaczyła.

Jak potwierdza mecenas Ryszard Kalisz, który reprezentuje Pawła Cz., wczoraj późnym popołudniem były rektor Collegium Humanum opuścił areszt tymczasowy w Katowicach i wrócił do domu w Warszawie.

– Prokuratura uchyliła tymczasowe aresztowanie, w związku z tym pan Paweł Cz. jest na wolności. W tej chwili czynności wobec niego toczą się w ten sposób, że będzie zawiadamiany o terminie przesłuchania i musi się stawić w prokuraturze. Prokuratura jest teraz na etapie postępowania przygotowawczego i w każdej chwili może zmienić środki zapobiegawcze – mówi mecenas Kalisz.

Przypomnijmy, Paweł Cz. jest oskarżony m.in. o fałszowanie dyplomów na masową skalę i kierowanie zorganizowaną grupą przestępczą. Prokurator postawił mu do tej pory 75 zarzutów. Byłemu rektorowi Collegium Humanum grozi do 15 lat więzienia.

– Część z tych zarzutów moim zdaniem w materiale dowodowym się nie potwierdza. Szczególnie te zarzuty obyczajowe – twierdzi mecenas Kalisz.

Chodzi o mobbing i molestowanie seksualne zatrudnionych na uczelni pracowników.

Jak wynika z moich informacji, w tym tygodniu kilku z nich będzie ponownie przesłuchiwanych. Możliwe, że Paweł Cz. zostanie też z nimi skonfrontowany.

Konfrontacje w prokuraturze

W tym tygodniu w Katowicach odbyły się natomiast konfrontacje m.in. z prezydentem Wrocławia Jackiem Sutrykiem, który został w czwartek zatrzymany przez CBA w swoim domu i przewieziony do Katowic. Usłyszał zarzut dotyczący wręczenia korzyści majątkowej b. rektorowi Collegium Humanum Pawłowi C. za uzyskanie dyplomu tej uczelni, a także posługiwania się tym nielegalnie uzyskanym dokumentem i wyłudzenie w ten sposób 230 tys. zł.

– Była to łapówka wręczona w zamian za to, aby Jacek S. otrzymał dyplom ukończenia studiów podyplomowych MBA, mimo że tych studiów nie ukończył – powiedział dziennikarzom naczelnik śląskiego wydziału PK Tomasz Tadla, po przesłuchaniach i konfrontacjach, w których uczestniczył m.in. Sutryk. Dodał, że po uzyskaniu tego dyplomu prezydent Wrocławia posłużył się nim w kilku jednostkach samorządowych.

– Wiedząc, że jest to dokument niezbędny, aby zasiadać w radach nadzorczych, wyłudził łącznie ponad 230 tys. złotych – mówił prokurator Tadla.

– Nie wręczyłem żadnej łapówki – oświadczył prezydent, wychodząc z prokuratury po trwającym kilkanaście godzin przesłuchaniu. Prokuratura zastosowała wobec niego wolnościowe środki zapobiegawcze: 200 tys. zł poręczenia majątkowego i dozór policji, połączony z zakazem kontaktowania się z innymi uczestnikami postępowania.

Prokurator Tadla poinformował również, że w ostatnich dniach w sprawie Collegium Humanum zatrzymano w sumie cztery osoby. Poza prezydentem Wrocławia był wśród nich szef rady nadzorczej wrocławskiego lotniska Marian D. oraz b. prorektor Collegium Humanum i jego żona. Wobec ostatniej dwójki prokuratura skierowała do sądu wnioski o aresztowanie. W przypadku Mariana D. kwota poręczenia to 100 tys. zł.

Korupcja i łapówki

Z kolei wczoraj zarzuty korupcyjne usłyszał były europoseł PiS Karol Karski. Jak podała prokuratura, chodzi o powoływanie się na wpływy w Ministerstwie Spraw Zagranicznych w celu uzyskania pozytywnych opinii na prowadzenie filii Collegium Humanum w Pradze, Bratysławie i Andiżanie.

Zarzuty ma także inny były europoseł PiS Ryszard Czarnecki. On z kolei – według prokuratury – zobowiązał się wykorzystać swoje wpływy m.in. w MSZ, aby umożliwić Pawłowi C. otwarcie filii uczelni w Uzbekistanie. W zamian miał otrzymać 92 tys. zł złotych łapówki. Jego żona Emilia H. usłyszała takie same zarzuty.

Sprawa Collegium Humanum dotyczy nieprawidłowości na tej uczelni niepublicznej i dotychczas CBA zatrzymało około 30 osób, którym przedstawiono łącznie 150 zarzutów (najwięcej Pawłowi Cz.).

Kilka miesięcy temu Collegium Humanum zmieniło nazwę na Uczelnia Biznesu i Nauk Stosowanych Varsovia. Ta prywatna uczelnia powstała w 2018 r. w Warszawie i niemal od początku oferowała szybsze i tańsze niż konkurencja studia podyplomowe MBA. Takie dyplomy pozwalają m.in. na ubieganie się o posady w radach nadzorczych spółek Skarbu Państwa.

Pytanie, które najczęściej słyszę od wczoraj, brzmi: czy spodziewałam się zatrzymania przez CBA prezydenta Wrocławia Jacka Sutryka? Tak.

A czy czekałam na to, że zatrzymany zostanie były europoseł PiS Karol Karski? A wcześniej inny były europoseł Ryszard Czarnecki? Odpowiedź niezmiennie brzmi: tak.

Powiązania polityków z Collegium Humanum

Spodziewałam się, a wręcz czekałam, kiedy w końcu to nastąpi, bo przecież od wielu miesięcy pokazywałam powiązania wszystkich tych polityków z byłym rektorem Collegium Humanum. Paweł C. od wielu miesięcy siedzi w areszcie, a prokurator stawia mu aż 75 zarzutów, w tym tak poważne, jak kierowanie zorganizowaną grupą przestępczą.

Teraz ten sam prokurator postawił Jackowi Sutrykowi zarzut wręczenia korzyści majątkowej byłemu rektorowi Collegium Humanum w zamian za uzyskanie dyplomu tej uczelni. Prezydent Wrocławia miał się potem posługiwać tym nielegalnie uzyskanym dokumentem po to, by zasiadać w radach nadzorczych kilku spółek samorządowych. Miał wyłudzić w ten sposób 230 tys. zł.

Z kolei Karol Karski, jak podała prokuratura, usłyszał zarzut powoływania się na wpływy w Ministerstwie Spraw Zagranicznych w celu uzyskania pozytywnych opinii na prowadzenie filii Collegium Humanum w Pradze, Bratysławie i Andiżanie.

Ryszard Czarnecki z kolei zobowiązał się wykorzystać swoje wpływy m.in. w MSZ, aby umożliwić Pawłowi C. otwarcie filii uczelni w Uzbekistanie. W zamian miał otrzymać 92 tys. zł łapówki. Jego żona usłyszała takie same zarzuty.

Wszyscy mieli dyplomy MBA

O takich sytuacjach opowiadali wiele razy moi informatorzy, głównie byli pracownicy tej prywatnej warszawskiej uczelni, która powstała w 2018 r. i błyskawicznie podbiła edukacyjny rynek. W ofercie miała nie tylko studia licencjackie i magisterskie, ale także tanie studia podyplomowe, dzięki którym można było zdobyć dyplom MBA uprawniające do zasiadania w radach nadzorczych spółek skarbu państwa. Wśród absolwentów CH byli m.in. politycy wszystkich opcji, samorządowcy, prezesi i członkowie zarządów spółek Skarbu Państwa, oficerowie służb specjalnych i dowódcy wojskowi.

I niemal od początku te studia MBA były fikcją. O ile jeszcze w pierwszym roku zajęcia się odbywały, a studenci mogli mieć poczucie, że otrzymują solidną porcję wiedzy, która przygotuje ich do zarządzania dużymi spółkami, to szybko studia MBA zmieniły się w kilkumiesięczne kursy, które można było zaliczyć, siedząc w domu albo w pracy, a potem zakończyć je prymitywnie prostym kursem. I już, można było pochwalić się w mediach społecznościowych zdjęciem z uroczystej graduacji i dyplomem MBA.

Chwaliło się wiele osób, nie tylko te kojarzone z PiS. Absolwentami byli politycy Koalicji Obywatelskiej i Trzeciej Drogi, prawnicy, żołnierze, pracownicy Poczty Polskiej i ZUS.

Po ujawnieniu afery większość szybko usuwała zdjęcia i wzmianki o dyplomie MBA ze swoich sociali. Zaczęły być obciążeniem, bo już było wiadomo, że spora część, wydawanych przez Collegium Humanum dokumentów, to nie tylko poświadczenie ukończenia studiów nieco na skróty, ale zwykłe poświadczenie nieprawdy.

To też opowiadali moi informatorzy: dyplomy MBA można było po prostu zamówić i kupić. A potem poprosić o przysłanie go kurierem. Albo przyjechać osobiście do Warszawy, by odebrać świeżutki dyplom.

Do dziś przechowuję takie SMS-y do byłych pracowników uczelni: "Czekam pod bramą CH, jest zamknięta. A przecież umówiliśmy się na odbiór!". Kilka takich wiadomości dotyczy osób z Wrocławia. Mam też listę wrocławskich absolwentów Collegium Humanum, jest wyjątkowo długa. Są na niej pracownicy uczelni wyższych, a nawet rektorzy i prorektorzy. I teraz już nie wiadomo: zdobyli MBA na skróty czy jeszcze szybciej kupili?

A Jacek Sutryk? Prokurator uważa, że nie studiował. Dostał dyplom za łapówkę. To oczywiście tylko zarzut, dopóki prezydent Wrocławia nie usłyszy wyroku, jest niewinny. Tyle tylko, że wszystko, co wiem w tej sprawie, prowadzi mnie do wniosku, że prokurator ma rację.

Kto ma zdjęcie z byłym rektorem

Powiem więcej, w najbliższych tygodniach i miesiącach możemy się spodziewać kolejnych spektakularnych zatrzymań, przesłuchań i konfrontacji. Bo znanych nazwisk, jakie przewijają się w aferze Collegium Humanum, jest bardzo wiele. Z każdej opcji politycznej, z każdego środowiska, z każdego miejsca w Polsce. Bo, jak wiele razy mówił prokurator prowadzący śledztwo, skala oszustwa jest gigantyczna, a fałszywych dyplomów tysiące.

To samo mówią byli pracownicy uczelni, wymieniają nawet konkretne nazwiska. Śmieją się teraz, że właściwie każdy, kto ma zdjęcie z byłym rektorem, powinien się przygotować na kłopoty.

Prezydent Sutryk ma takich zdjęć sporo, podobnie jak były minister nauki Przemysław Czarnek i wielu polityków PiS, na przykład były rzecznik rządu Piotr Müller i posłowie Jacek Żalek i Grzegorz Woźniak. Ale także poseł Konfederacji Przemysław Wipler, była prezeska ZUS Gertruda Uścińska, prezes Polskiego Komitetu Olimpijskiego Andrzej Kraśnicki i prezes Pracodawców RP Rafał Baniak.

Wszyscy oni uświetniali uczelniane uroczystości, ale też uwiarygodniali wszystko to, co się działo w Collegium Humanum. A ze wszystkich dotychczasowych ustaleń wynika, że działo się bardzo źle.