हैदराबादच्या स्थावर मालमत्ता बाजारपेठेने एक नवीन विक्रम प्रस्थापित केला आहे. रायदुर्ग आयटी कॉरिडॉरमधील एक मोक्याचा सरकारी भूखंड प्रति एकर २६४ कोटी रुपयांना विकला गेला असून, ही शहरातील आतापर्यंतची सर्वाधिक जमीन किंमत नोंदवली गेली आहे.
तेलंगणा औद्योगिक पायाभूत सुविधा महामंडळाने (टीजीआयआयसी) ई-लिलावाद्वारे ५.२५ एकर बहुपयोगी जमिनीचा लिलाव करून एकाच वेळी एकूण १,३८६ कोटी रुपये कमावले. विजयी बोलींनी, याच पट्ट्यात काही महिन्यांपूर्वीच प्रस्थापित झालेला प्रति एकर २३७ कोटी रुपयांचा पूर्वीचा विक्रम मोडला.
लिलावात काय विकले गेले – आणि कोणत्या किमतीला
ही जागा रायदुर्गमध्ये , हैदराबादच्या माहिती तंत्रज्ञान कॉरिडॉरच्या अगदी मध्यभागी, प्रमुख आयटी पार्क, कार्यालये आणि उच्चभ्रू निवासी संकुलांच्या जवळ आहे.
TGIIC च्या लिलावातील प्रमुख तपशील:
- लिलाव झालेली एकूण जमीन: ५.२५ एकर
- जमिनीचा वापर: प्रमुख बहु-उपयोगी
- राखीव किंमत: १७५ कोटी रुपये प्रति एकर
- अंतिम किंमत: प्रति एकर २६४ कोटी रुपये
- राखीव रकमेवरील प्रीमियम: सुमारे ५०.९%
- एकूण महसूल: रु. १,३८६ कोटी
अधिकाऱ्यांच्या मते, या जोरदार प्रतिसादावरून हे दिसून येते की, मुख्य आयटी कॉरिडॉरमधील दुर्मिळ जमिनीला विकासक आणि गुंतवणूकदार किती महत्त्व देतात.
हैदराबादने भूखंडांच्या लिलावांमुळे चर्चेत येण्याची ही काही पहिली वेळ नाही. कोकापेटच्या निओपोलिस लेआउटमध्ये , २०२५ साली झालेल्या एका लिलावात एका भूखंडाला प्रति एकर १५१.२५ कोटी रुपयांचा विक्रमी भाव मिळाला होता, जो केवळ दोन वर्षांपूर्वीच्या प्रति एकर ७३ कोटी रुपयांच्या सरासरीपेक्षा खूपच जास्त होता.
आता रायदुर्ग लिलावाने अपेक्षांची पातळी आणखी उंचावली आहे.
अलीकडील रेकॉर्ड लिलावांची एक संक्षिप्त तुलना:
स्थान आणि वर्ष |
प्रति एकर सर्वोच्च किंमत |
अधिकार |
नोंदी |
रायदुर्ग आयटी कॉरिडॉर, २०२६ |
२६४ कोटी रुपये |
टीजीआयआयसी |
५.२५ एकर, बहुउपयोगी, राखीव क्षेत्रापेक्षा ५०.९% अधिक |
रायदुर्ग आयटी कॉरिडॉर, मे २०२६ |
२३७ कोटी रुपये |
टीजीआयआयसी |
त्याच पट्ट्यातील पूर्वीचा विक्रम |
निओपोलिस, कोकापेट, २०२५ |
१५१.२५ कोटी रुपये |
एचएमडीए |
४.०३ एकरचा भूखंड, २०२३ चा विक्रम मोडला |
निओपोलिस, कोकापेट, २०२३ |
१०0.७५ कोटी रुपये |
एचएमडीए |
४५.३३ एकरांवर सरासरी ~७३ कोटी रुपये |
एकत्रितपणे हे लिलाव एक स्पष्ट संदेश अधोरेखित करतात: हैदराबादचे प्रमुख आयटी आणि वित्तीय कॉरिडॉर आता भारतातील सर्वात महागड्या शहरी भूखंड क्षेत्रांपैकी आहेत.
डेव्हलपर्स इतके पैसे का देत आहेत?
उद्योग निरीक्षकांच्या मते, रायदुर्ग आणि कोकापेटमध्ये बोली लावणारे इतके जास्त दर देण्यास तयार असण्यामागे अनेक कारणे आहेत.
- ही जागा आयटी आणि आर्थिक जिल्ह्याच्या आत किंवा अगदी जवळ असून, जागतिक तंत्रज्ञान कंपन्या आणि कार्यालयांशी थेट संपर्क साधता येतो.
- हे भूखंड मोठे, सलग आणि स्पष्ट मालकी हक्काचे आहेत, जे जमिनीची कमतरता असलेल्या शहरी केंद्रांमध्ये दुर्मिळ आहे.
- या भूखंडांमध्ये बहु-उपयोगी क्षमता आहे: एकाच एकात्मिक प्रकल्पात कार्यालयीन इमारती, किरकोळ विक्रीची दुकाने, हॉटेल्स आणि उच्च-श्रेणीची घरे.
- हैदराबादने स्थिर धोरणे, मजबूत पायाभूत सुविधा आणि इतर काही महानगरांच्या तुलनेत तुलनेने कमी कार्यालयीन भाड्यांसाठी नावलौकिक मिळवला आहे.
या जागांवर गुंतवणूक करणारे विकासक, जमिनीची वाढलेली किंमत खालील बाबींमधून वसूल करण्याची अपेक्षा करतात:
- आयटी आणि जागतिक क्षमता केंद्रांसाठी उच्च-दर्जाच्या कार्यालयांचे भाडेकरार.
- वरिष्ठ अधिकारी आणि अनिवासी भारतीयांना लक्ष्य करून बांधलेली आलिशान आणि उच्च-मध्यम श्रेणीतील घरे.
- उच्च उत्पन्न असलेल्या परिसरात सर्वाधिक भाडे आकारू शकणाऱ्या किरकोळ विक्री आणि आतिथ्य व्यवसायाच्या जागा.
अलीकडील हा विक्रम भारतीय स्थावर मालमत्तेमधील मजबूत भांडवली स्वारस्याच्या व्यापक प्रवृत्तीचेही द्योतक आहे. सीबीआरईच्या (CBRE) अहवालानुसार, २०२६ च्या पहिल्या सहामाहीत भारतीय मालमत्ता क्षेत्रात ८.५ अब्ज डॉलर्सचा इक्विटी ओघ पोहोचला असून, त्यात कार्यालय आणि जमिनीच्या व्यवहारांचा सर्वात मोठा वाटा आहे. हैदराबाद हे या लाटेचा फायदा घेणाऱ्या प्रमुख कार्यालयीन बाजारपेठांपैकी एक आहे.
हैदराबादच्या वायदे बाजारासाठी याचा अर्थ काय आहे
नवीन किंमत पातळीमध्ये हैदराबादसाठी सकारात्मक आणि सावधगिरीचे असे दोन्ही संकेत आहेत.
सकारात्मक बाजू:
- यामुळे शहराच्या दीर्घकालीन विकासाच्या वाटचालीवर गुंतवणूकदारांचा असलेला दृढ विश्वास सिद्ध होतो.
- यामुळे राज्याला मोठा गैर-कर महसूल मिळतो, ज्याचा उपयोग पायाभूत सुविधा आणि सामाजिक खर्चासाठी केला जाऊ शकतो.
- हे हैदराबादच्या जागतिक तंत्रज्ञान आणि सेवा केंद्र म्हणून असलेल्या प्रतिमेला समर्थन देते, ज्यामुळे ते उच्च मूल्याच्या स्थावर मालमत्तेवर ताबा मिळवू शकते.
परंतु काही चिंताही आहेत:
जमिनीच्या प्रचंड वाढलेल्या किमतींमुळे कार्यालय आणि घरांच्या किमती वाढू शकतात, ज्यामुळे काही प्रकल्प लहान कंपन्या आणि मध्यम-उत्पन्न असलेल्या खरेदीदारांना परवडणे कठीण होते.
जर किमती प्रत्यक्ष मागणीपेक्षा खूप जास्त वाढल्या, तर काही सूक्ष्म-बाजारांमध्ये भविष्यात घसरण होण्याचा धोका वाढू शकतो.
सध्या तरी, रायदुर्ग लिलावातून एक संदेश स्पष्ट आहे. हैदराबादच्या सर्वोत्तम कनेक्टिव्हिटी असलेल्या आयटी झोनमध्ये जमिनीला जवळपास मर्यादित काळासाठी उपलब्ध असलेल्या मालमत्तेप्रमाणे वागणूक दिली जात आहे, आणि श्रीमंत गुंतवणूकदार ती मिळवण्यासाठी विक्रमी किंमत मोजायला तयार आहेत.
