रामनगर शहरी विकास प्राधिकरणाने (रुडा) तयार केलेला रामनगर मास्टर प्लॅन २०२५ हा शहरी विकास, क्षेत्रनियोजन (झोनिंग) आणि पायाभूत सुविधांच्या विकासासाठी मार्गदर्शक आहे. या मास्टर प्लॅनचा उद्देश शहर विकास आणि पर्यावरण संवर्धन यांच्यात संतुलन साधणे, बंगळूरुवरील ताण कमी करताना रामनगरच्या सभोवतालच्या शहरीकरणाचे व्यवस्थापन करणे हा आहे.
भूमी वापराचा उपयोग
ग्रामीण आणि शहरी
रामनगरच्या नियोजन क्षेत्राची ग्रामीण आणि शहरी भागांमध्ये विभागणी केली आहे. शहरी भागांमध्ये निवासी, व्यावसायिक, संस्थात्मक, औद्योगिक आणि वाहतूक जाळ्यांचा समावेश आहे, तर ग्रामीण भागांमध्ये शेती, जलस्रोत आणि नैसर्गिक टेकड्या जपल्या जातात. संक्षिप्त विकासावर भर दिला जातो आणि अनियोजित विस्तार टाळण्यावर लक्ष केंद्रित केले जाते.
प्रस्तावित भू-वापर (सध्याच्या तुलनेत)
सध्या, स्थानिक नियोजन क्षेत्रातील बहुतांश जमीन शेतीयोग्य किंवा मोकळी आहे. नियोजित भूवापरानुसार, टेकड्या आणि तलावांसारख्या नागरीकरण न होऊ शकणाऱ्या भागांना संरक्षित ठेवून, गृहनिर्माण, मिश्र वापर, उद्योग आणि सार्वजनिक जागा यांसारख्या क्षेत्रांचे शहरी विस्तारासाठी पुनर्वसन केले जाते. रस्ते, नागरी सुविधा आणि हरित पट्टे यांना प्राधान्य दिले जाते.
रामनगर मास्टर प्लॅन नकाशा
या नकाशात नियोजनाच्या सीमा, भविष्यातील विकासासाठीचे क्षेत्रविभागणी, वाहतूक मार्गिका आणि संवर्धन क्षेत्रे निश्चित केली आहेत. नैसर्गिक भूभागावर अतिक्रमण न करता सुसंगत शहरीकरणाची संकल्पना यात प्रतिबिंबित होते.
रामनगर मास्टर प्लॅनचे प्रमुख प्रकल्प
ग्रेटर बंगळूरु सॅटेलाइट टाउन प्रकल्प
२०२५ मध्ये मंजूर झालेल्या या प्रकल्पांतर्गत, बंगळूरुवरील ताण कमी करण्यासाठी आणि रामनगर तालुक्यात गृहनिर्माण, सेवा व पायाभूत सुविधा पुरवण्यासाठी भैरमंगला, बन्निगेरे, वडेरहल्ली आणि इतर अशा सुमारे १० गावांचे एका नियोजित उपग्रह शहरात रूपांतर केले जाईल.
कनेक्टिव्हिटी आणि रस्ते
एसएच-१७ (बंगळूर-म्हैसूर रस्ता) सह प्रमुख रस्त्यांवर सुधारणा केल्या जातील. सुधारित स्थानिक रस्ते जाळे आणि सार्वजनिक वाहतूक जोडण्यांमुळे सभोवतालच्या शहराशी आणि प्रदेशाशी उत्तम संपर्क साधला जाईल.
हरित आणि पायाभूत सुविधा उपक्रम
बफर झोनसह टेकड्या आणि जलाशयांचे संवर्धन.
नवीन नियोजित क्षेत्रांमध्ये उद्यान विकास आणि सार्वजनिक जागांचे नियोजन करणे.
सार्वजनिक सुविधा, पिण्याच्या पाण्याचा पुरवठा, निचरा, मलनिःसारण व्यवस्था, घनकचरा व्यवस्थापन व्यवस्था आणि शाळा व रुग्णालये यांसारख्या नागरी सुविधांचे आधुनिकीकरण व वृद्धी करणे.
सॅटेलाइट टाउन पिव्होट: बंगळूरूची गर्दी कमी करणे
२०२६ च्या सुरुवातीपर्यंत, ग्रेटर बंगळूरु इंटिग्रेटेड सबर्बन प्लॅनच्या शुभारंभासह रामनगर मास्टर प्लॅन केवळ कागदावर न राहता प्रत्यक्षात उतरला आहे. सुमारे ७,४८१ एकर क्षेत्रफळ असलेला हा भव्य प्रकल्प, बंगळूरुमधील वाढत्या गर्दीला आळा घालण्यासाठी उभारण्यात आला असून, स्वतःची एक स्वतंत्र शहरी परिसंस्था निर्माण करण्यावर यात विशेष भर देण्यात आला आहे.
हब आणि स्पोक शहरी मॉडेल
भैरामंगला, बन्निगेरे आणि वडेरहल्ली यांसारख्या १० स्थानिक गावांना घरे आणि व्यवसायांसाठी एका हाय-टेक पट्ट्यात रूपांतरित करण्याचे २०२६ सालासाठीचे उद्दिष्ट आहे. हे पारंपरिक उपनगरापेक्षा पूर्णपणे वेगळे असून, 'काम-राहणीमान-मनोरंजन' या संकल्पनेवर लक्ष केंद्रित करते, जिथे कारखाने आणि घरे एकमेकांच्या शेजारी वसलेली आहेत, ज्यामुळे मध्य बंगळूरला दररोज जाण्याची गरज मूलतः संपुष्टात येते.
१५-मिनिटांत शहरी एकीकरण: नियोजन प्राधिकरण एक असे प्रारूप राबवत आहे, ज्यामध्ये आरोग्यसेवा, शाळा आणि वाहतूक केंद्रे यांसारख्या अत्यावश्यक सेवा कोणत्याही निवासी भागातून १५ मिनिटांच्या चालण्याच्या किंवा सायकलच्या अंतरावर उपलब्ध असतील.
आर्थिक चालक घटक: बिदाडी आणि हारोहल्ली औद्योगिक वसाहतींच्या सान्निध्याचा फायदा घेऊन , हे नवीन उपनगर जागतिक कंपन्यांना आकर्षित करत आहे. हे विशेषतः उत्पादन आणि ई-कॉमर्स क्षेत्रांशी जोडलेले आहे, ज्यामुळे स्थानिक मालमत्तेच्या दरांमध्ये वाढ झाली आहे.
पायाभूत सुविधांचा समन्वय: बंगळूर-म्हैसूर द्रुतगती मार्गावर आणि आगामी एसटीआरआरवर असणे, हे या भागासाठी एक मोठे वैशिष्ट्य आहे. याचा अर्थ असा की, मालवाहतूक करणारे आणि लांब पल्ल्याचे प्रवासी शहराच्या मध्यभागातील भीषण वाहतूक कोंडी पूर्णपणे टाळून, त्याऐवजी महामार्गांवर सहजपणे प्रवास करू शकतात.
उपग्रह शहर विकास प्रोफाइल
वैशिष्ट्य |
तपशील |
एकूण जमिनीचे क्षेत्रफळ |
सुमारे ७,४८१ ते ८,०३२ एकर |
प्राथमिक गाव नोड्स |
भ्यरमंगला, बनिगेरे, वडेरहल्ली, होसुरू |
अंदाजित प्रकल्प खर्च |
१८,१०४ कोटी रुपये |
कनेक्टिव्हिटी स्तंभ |
एसटीआरआर, बंगळूरू-म्हैसूरू द्रुतगती मार्ग, नाईस रोड |
रामनगरला केवळ झोपण्याची जागा न ठेवता, एक स्वतंत्र ऊर्जा केंद्र म्हणून विकसित करण्याची योजना आहे. बंगळूरच्या मध्यवर्ती भागांमधून अर्थव्यवस्थेचा मोठा हिस्सा बाहेर हलवून, आधुनिक, पर्यावरणपूरक आणि सुसंघटित वातावरणात उच्च दर्जाचे जीवनमान देण्याची अधिकाऱ्यांना आशा आहे.
रामनगर मास्टर प्लॅनचा सारांश
रामनगर मास्टर प्लॅन २०२५ हा शाश्वततेवर लक्ष केंद्रित करून विकासासाठी एक व्यापक नियोजन दृष्टिकोन प्रदान करतो, उपनगराच्या विकासामुळे कनेक्टिव्हिटी सुधारेल, म्हणजेच रामनगर हे शहर विकास, भू-वापर आणि भविष्यातील विकास यांच्यात संतुलन साधणारे एक सुनियोजित शहर बनेल.
