गृहकर्जासाठी फॉर्म १६ अनिवार्य आहे का? बँका तो का मागतात?

तुमच्या स्वप्नातील घर खरेदी करण्याच्या दिशेने गृहकर्ज घेणे हे पहिले महत्त्वाचे पाऊल आहे. या ब्लॉगमध्ये, बँका गृहकर्जासाठी फॉर्म १६ का मागतात, यावर आम्ही चर्चा केली आहे.

Published: Aug 27, 2026, 14:47 IST By: Rohan Bhalla

सामग्री सारणी

फॉर्म १६ ची व्याख्या

गृहकर्जासाठी अर्ज करताना बँका फॉर्म १६ का मागतात?

फॉर्म १६ कुठे मिळेल?

तुमच्याकडे फॉर्म १६ नसेल तर काय?

इतर कागदपत्रे विरुद्ध फॉर्म १६

निष्कर्ष - गृहकर्ज प्रक्रियेसाठी फॉर्म १६ का महत्त्वाचा आहे

प्रत्येकासाठी स्वतःचे घर घेणे हे एक मोठे स्वप्न असते. हे स्वप्न साकार करण्यासाठी, गृहकर्ज घेणे हे अनेकदा पहिले महत्त्वाचे पाऊल असते. जेव्हा तुम्ही गृहकर्जासाठी अर्ज करता , तेव्हा बँक तुमची कर्ज परतफेड करण्याची क्षमता तपासण्यासाठी अनेक कागदपत्रांची मागणी करते. एक असे कागदपत्र ज्याकडे बरेच लोक दुर्लक्ष करतात, पण जे खूप महत्त्वाची भूमिका बजावते, ते म्हणजे फॉर्म १६. जर तुम्ही पगारदार कर्मचारी असाल, तर फॉर्म १६ का महत्त्वाचा आहे हे समजून घेतल्यास संपूर्ण प्रक्रिया खूप सोपी होऊ शकते.

फॉर्म १६ ची व्याख्या

ज्यांना माहिती नाही त्यांच्यासाठी, फॉर्म १६ हे तुमच्या नियोक्त्याकडून तुम्हाला दिले जाणारे एक प्रमाणपत्र आहे. या प्रमाणपत्रात तुमच्या पगाराचा तपशील, तसेच वर्षभरात त्यातून वजा केलेल्या कराची माहिती दिलेली असते. सोप्या शब्दांत सांगायचे झाल्यास, फॉर्म १६ दोन प्रमुख गोष्टी सिद्ध करतो:

तुम्ही किती कमावता
आणि तुमचे कर योग्यरित्या भरले जात आहेत

फॉर्म १६ चे दोन भाग आहेत:

फॉर्म १६ भाग अ: या भागात स्त्रोतावर कपात केलेल्या कराबद्दल (TDS) तपशील दिलेला असतो. यामध्ये तुमच्या नियोक्त्याच्या पॅन (PAN) आणि टॅन (TAN) तपशिलांचा समावेश असतो, ज्यांचा उपयोग कर भरल्याची पडताळणी करण्यासाठी केला जातो.
फॉर्म १६ भाग ब: या भागात तुमच्या पगाराचा संपूर्ण तपशील, तसेच आयकर कायद्यांतर्गत तुम्ही दावा केलेल्या कोणत्याही कपाती आणि सवलती दर्शविल्या जातात.

गृहकर्जासाठी अर्ज करताना बँका फॉर्म १६ का मागतात?

जेव्हा तुम्ही गृहकर्जासाठी अर्ज करता तेव्हा फॉर्म १६ इतका महत्त्वाचा का असतो, याची काही सोपी कारणे आहेत.

हे तुमचे उत्पन्न सिद्ध करते - कोणत्याही बँकेसाठी सर्वात मोठी चिंता ही असते की तुम्ही कर्जाची वेळेवर परतफेड करू शकाल की नाही. फॉर्म १६ हे दर्शवतो की तुमचे उत्पन्न स्थिर आणि नियमित आहे, ज्यामुळे बँकेला तुमच्या कर्ज परतफेड करण्याच्या क्षमतेवर विश्वास बसतो.
हे सुद्धा वाचा: तुमच्या पगारातील किती रक्कम गृहकर्जाच्या हप्त्यांमध्ये (EMI) भरावी

यामुळे कर अनुपालनाची पुष्टी होते - फॉर्म १६ मध्ये किती कर कापला गेला आहे आणि आयकर विभागात जमा केला गेला आहे हे दिसत असल्यामुळे, तुम्ही कराच्या नियमांचे योग्यरित्या पालन करत आहात हे सिद्ध होते. यामुळे कर्जदार म्हणून तुमच्या विश्वासार्हतेत भर पडते.

यामुळे कर्ज प्रक्रिया अधिक जलद होते - जेव्हा तुमचा फॉर्म १६ आधीच तयार असतो, तेव्हा बँकेला तुमचे उत्पन्न सत्यापित करण्यासाठी अतिरिक्त कागदपत्रे मागण्याची गरज नसते. यामुळे कर्ज मंजुरीची प्रक्रिया लक्षणीयरीत्या वेगवान होऊ शकते. यामुळे तुम्हाला चांगला व्याजदर मिळण्यास मदत होऊ शकते . फॉर्म १६ द्वारे समर्थित उत्पन्नाचा स्थिर इतिहास बँकेला हे दाखवतो की तुम्ही कमी जोखमीचे कर्जदार आहात.

फॉर्म १६ कुठे मिळेल?

फॉर्म १६ हा आर्थिक वर्ष संपल्यानंतर, साधारणपणे एप्रिल ते जून दरम्यान तुमच्या कंपनीकडून दिला जातो. तो तुम्ही खालीलप्रमाणे मिळवू शकता:

तुमच्या नियोक्त्याकडे चौकशी करा - तुमच्या एचआर किंवा पेरोल विभागाशी संपर्क साधा, कारण सामान्यतः फॉर्म १६ जारी करण्याची जबाबदारी त्यांची असते.
कर्मचारी पोर्टल शोधा - आता अनेक कंपन्यांकडे ऑनलाइन पोर्टल आहेत जिथे तुम्ही तुमच्या पगाराच्या पावत्या आणि फॉर्म १६ सहित कर कागदपत्रे स्वतःहून डाउनलोड करू शकता.
गरज भासल्यास तुमच्या पूर्वीच्या कंपनीशी संपर्क साधा - जर तुम्ही वर्षभरात नोकरी बदलली असेल, तर तुम्हाला तुमच्या पूर्वीच्या कंपनीकडूनही फॉर्म १६ ची आवश्यकता भासू शकते. त्यांच्या एचआर टीमला एक साधा ईमेल किंवा कॉल केल्यास तो मिळवण्यासाठी तुम्हाला मदत होईल.

तुमच्याकडे फॉर्म १६ नसेल तर काय?

प्रत्येकाला फॉर्म १६ उपलब्ध नसतो. जर तुम्ही स्वयंरोजगार करत असाल, किंवा तुमच्या नियोक्त्याने तो जारी केला नसेल, तरीही तुम्ही उत्पन्नाचा इतर पुरावा सादर करून गृहकर्जासाठी अर्ज करू शकता, जसे की:

मागील दोन ते तीन वर्षांचे आयकर विवरणपत्र (आयटीआर)
नियमित पगार किंवा उत्पन्न जमा झाल्याचे दर्शवणारे बँक स्टेटमेंट
पगाराच्या पावत्या
रोजगार पडताळणी पत्र, किंवा व्यवसायाच्या बाबतीत, नोंदणी कागदपत्रांसोबत भागीदार किंवा संचालकाचे पत्र.

इतर कागदपत्रे विरुद्ध फॉर्म १६

उत्पन्नाच्या पडताळणीसाठी पगाराच्या पावत्या, बँक स्टेटमेंट यांसारखी इतर कागदपत्रे देखील वापरली जाऊ शकतात. परंतु फॉर्म १६ खूपच विस्तृत असल्यामुळे गृहकर्जाच्या अर्जांसाठी त्याला प्राधान्य दिले जाते. एक नजर टाका -

दस्तऐवज प्रकार	उद्देश	मर्यादा
पगाराच्या पावत्या	मासिक उत्पन्न दाखवते	संपूर्ण वार्षिक उत्पन्न दाखवले जाणार नाही
बँक स्टेटमेंट	रोख प्रवाह दर्शवितो	कर अनुपालनाचे प्रतिबिंब नाही
आयकर विवरणपत्रे	उत्पन्नाचा पुरावा दाखल केला	पगाराचा तपशीलवार तपशील उपलब्ध नसू शकतो
फॉर्म १६	कर सारांशासह संपूर्ण उत्पन्न	हे फक्त पगारदार कर्मचाऱ्यांसाठी आहे

हे सुद्धा वाचा - २०२६ मध्ये भारतातील परवडणारी गृहकर्जे

निष्कर्ष - गृहकर्ज प्रक्रियेसाठी फॉर्म १६ का महत्त्वाचा आहे

फॉर्म १६ हा केवळ एक कागदाचा तुकडा वाटू शकतो, पण तुमच्या गृहकर्जाच्या प्रवासात त्याची मोठी भूमिका असते. तो तुमचे उत्पन्न सिद्ध करतो, तुमची कर-पूर्तता दर्शवतो आणि तुम्हाला चांगला व्याजदर मिळवून देण्यासही मदत करू शकतो. पगारदार कर्मचाऱ्यांसाठी , कर्ज प्रक्रिया अधिक जलद आणि सुलभ करण्यासाठी हा दस्तऐवज तयार ठेवणे हा सर्वात सोप्या मार्गांपैकी एक आहे.

गृह कर्जाबद्दल अधिक माहिती
नवीन घरासाठी ताबा तपासणी सूची	गृह कर्ज हस्तांतरण	महिला आणि संयुक्त मालकांसाठी गृह कर्ज
गृहकर्जासाठी नकारात्मक प्रोफाइल	सिबिल स्कोअर कमी आहे का?	गृहकर्ज मंजुरी प्रक्रियेचे स्पष्टीकरण
भूखंड कर्ज विरुद्ध गृह कर्ज	गृह कर्ज टॉप-अप विरुद्ध वैयक्तिक कर्ज	जमीनमालकाच्या वाटणीच्या फ्लॅट्ससाठी गृहकर्ज
गृहकर्जासाठी सर्वोत्तम बँका	गृहकर्ज घोटाळ्यांपासून सावध रहा	अनिवासी भारतीयांसाठी गृहकर्जाचा तपशील