ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑ / Μικρές αφηγήσεις

Για να ξέρεις πού ήμουν

Τα κείμενα που συγκεντρώθηκαν εδώ δεν είναι τίποτα άλλο παρά σύντομες αποτυπώσεις τόπων, ανθρώπων, στιγμών και ενίοτε συναισθημάτων μιας μακράς πορείας εβδομήντα και
πλέον χρόνων.

Συνέχεια

Ο Έντισον και ένας Έλληνας κουρέας στην Αμερική του 1893

(Αυτό το κείμενο δημοσιεύτηκε στο Short Stories τον Μάρτιο του 2025)

Ο Ροβήρος Μανθούλης έλεγε πως κάθε ταινία είναι μια ολόκληρη ιστορία. Και μπορεί να γραφτεί ένα βιβλίο γι’ αυτή. Αυτό ισχύει πολύ περισσότερο για ένα δημιουργικό ντοκιμαντέρ.

Βουνό το υλικό τεκμηρίωσης που συσσωρεύεται από μια μακροχρόνια, ενίοτε περιπετειώδη αλλά και ενδιαφέρουσα αναζήτηση. Το κείμενο που ακολουθεί θα μπορούσε να είναι η αρχή ενός βιβλίου για το ντοκιμαντέρ Για ένα κόκκινο πουκάμισο που γυρίσαμε το 2024 με τον Δημήτρη Σπύρου.

Συνέχεια

ΤΟ ΚΡΑΤΟΣ ΚΑΙ ΟΙ «ΒΛΑΒΕΡΕΣ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ» ΤΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ

[Μια εισήγηση στο συνέδριο με θέμα «Η κινηµατογραφική κριτική στην Ελλάδα: Ιστορικές και µεθοδολογικές προσεγγίσεις» που έγινε 21-23 Νοεμβρίου 2024 στο Πάντειο Πανεπιστήμιο]

Φεβρουάριος του 1900. Οι αδελφοί Ψυχούλη, οι πρωτοπόροι Έλληνες κινηματογραφιστές, που από το 1897 διασχίζουν την ελληνική επαρχία προσφέροντας ένα κινηματογραφικό θέαμα, φτάνουν στα Τρίκαλα για μερικές προβολές στο καφενείο της πόλης.

Οι πολίτες συρρέουν για να παρακολουθήσουν τη νέα εντυπωσιακή εφεύρεση. Κι αυτή είναι η μέρα που καταγράφεται η πρώτη κρατική παρέμβαση. Ο αστυνόμος Διαλέτης κρίνει ώς “άσεμνον και σκανδαλώδην” μια από τις μονόλεπτες ταινιούλες που παρουσιάζει μια λουομένη και απαγορεύει την προβολή!

Και μπορεί η απαγόρευση του Τρικαλινού αστυνόμου το 1900 να έπεσε στο κενό, δεν συμβαίνει όμως το ίδιο εφτά χρόνια αργότερα στον Πειραιά.  Εδώ δεν είναι ένας αστυνόμος αλλά “ολόκληρος κουστωδία χωροφυλάκων με δυο αστυνόμους επικεφαλής” που, παραμονές Πάσχα, φτάνουν στον κινηματογράφο και απαγορεύουν την προβολή. Σε αυτή την περίπτωση η πέτρα του σκανδάλου δεν είναι κάποια “άσεμνη” ταινία αλλά μια ταινία με τα πάθη του Χριστού! Η αστυνομία έκρινε πως το θέαμα ήταν “ανεβλαβές”! Πιθανόν καθ’ υπόδειξη της εκκλησίας!

Συνέχεια

ΤΟ ΚΟΚΟΡΑΚΙ ΠΟΥ ΔΕΝ ΗΘΕΛΕ ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΚΡΑΣΑΤΟ

ISBN9786188666955
ΣυγγραφέαςΝΙΚΟΣ ΘΕΟΔΟΣΙΟΥ
ΕκδότηςΧΑΡΤΙΝΟΙ ΗΡΩΕΣ
Ημ.Έκδοσης2024-10-22
Σελίδες25

από 5 ετών
Κεντρική διάθεση https://tsigaridasbooks.gr/to-kokoraki-pou-den-ithele-na-gini-krasato-334838 Σημεία ηλεκτρονικής πώλησης: https://www.formarket.gr/, https://www.once-upon-a-time.gr/, https://kbooks.gr/ , https://www.korkolisbookstore.gr/ , https://www.ar-shop.gr/, https://www.lexis-bookshop.gr/ , https://beeboom.gr/, https://filinda.gr/, http://iliotropioeshop.gr., https://www.booklovers.gr/, https://thebookhouse.gr/, https://jasper.gr/, https://www.buychoice.gr/, https://papirosbookstores.com/, https://xrysoftero.gr/

Ο μικρός Λειρίκος πίστευε ότι κανένα κοτόπουλο δεν γίνεται κοτόσουπα αβγολέμονο ή κρασάτο και όλα είναι ευτυχισμένα. Όμως, η πραγματικότητα ξεπερνά κάθε ρομαντική ονειροπόληση και ο Λειρίκος προσγειώνεται ανώμαλα σε αυτή: Στον κόσμο υπάρχουν ακόμη και στρατόπεδα συγκέντρωσης και εκεί τα κοτόπουλα δεν πεθαίνουν από βαθιά γεράματα… Η μόνη λύση είναι η αντίσταση, ακόμα και αν οι απλοί άνθρωποι, με τα απλά μυαλά, συνεχίζουν να τρώνε με ευχαρίστηση τα ψητά κοτόπουλα. Άλλωστε, το άδειο μυαλό τους δεν έχει την ικανότητα να διαμαρτύρεται όπως το άδειο στομάχι τους. Ο Λειρίκος, που δεν είναι σαν τα άλλα κοτόπουλα, αποφασίζει να δράσει.

👀Το βιβλίο του Νίκου Θεοδοσίου, με εικονογράφηση από τον Δημήτρη Κορδάλη, είναι ένα γοητευτικό και πρωτότυπο παραμύθι που αγγίζει το θέμα της ελευθερίας και της αντίστασης με τρόπο παιχνιδιάρικο και τρυφερό. Η ιστορία ακολουθεί το θαρραλέο κοκοράκι που αποφασίζει να αντισταθεί στη μοίρα που του έχει επιβληθεί, μετατρέποντας την πορεία του σε σύμβολο για την αξία της ελευθερίας και της συνειδητοποίησης.

🐔Το χιούμορ και η ευρηματική πλοκή του βιβλίου σε συνδυασμό με την εκφραστική εικονογράφηση του Κορδάλη, κάνουν το έργο προσιτό και διασκεδαστικό για τους μικρούς αναγνώστες, ενώ παράλληλα προσφέρουν ένα βαθύτερο μήνυμα για τους μεγάλους. Μέσα από τα μάτια του κοκορακιού, το βιβλίο μας καλεί να αμφισβητήσουμε τις συμβάσεις και να αναρωτηθούμε για την ευαισθησία και τη συνείδηση που κρύβεται πίσω από κάθε επιλογή μας.

🌟Πρόκειται για ένα εξαιρετικό ανάγνωσμα που συνδυάζει τη διασκέδαση με τη σκέψη και σίγουρα θα αποτελέσει μια αγαπημένη προσθήκη στη βιβλιοθήκη κάθε παιδιού (και όχι μόνο).

Πρόκειται για ένα επαναστατικό βιβλίο. Ένα βελούδινο μανιφέστο εξέγερσης. Όλα αυτά γραμμένα απλά για παιδιά ή μάλλον για ανθρώπους ανεξαρτήτως ηλικίας που έχουν παιδική ψυχή, που μπορούν ακόμα να γελούν, να ξεκαρδίζονται, να συγκινούνται, και να εξεγείρονται εναντίον της αδικίας.

Ο συγγραφέας πατάει στο εκ γενετής εκπορευόμενο αίσθημα δικαιοσύνης, που μόνο ένα παιδί μπορεί να νοιώσει, ένα παιδί, και γράφει αυτό το βιβλίο. Και υπαινικτικά, ανάμεσα στις γραμμές, εξιστορεί την περιπέτεια, τη νομοτελειακή εξέλιξη όλων των κοινωνικών επαναστάσεων αλλά, εδώ είναι η τέχνη, την κάνει παραμύθι.

(Ο Παύλος Μεθενίτης στην εκπομπή Ραδιογράφημα στο ΑΥΗΝΑ 984, Παρασκευή, 13 Δεκεμβρίου 2024. Στο βιντεο που ακολουθεί όλο το σχετικό απόσοπασμα της εκπομπής που ήταν αφιερωμένη στα παιδιά και ειδικά στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Ολυμπίας για Παιδιά και Νέους)

  • Στην εκπομπή του Πρώτου προγράμματος του ραδιοφώνου της ΕΡΤ Doc on Air στις 16 Δεκεμβρίου 2024
  • Μια παρουσίαση του βιβλίου στην εφημερίδα ¨ Προοδευτική Εύβοια» , 4 Μαρτίου 2025

ΓΙΑ ΕΝΑ ΚΟΚΚΙΝΟ ΠΟΥΚΑΜΙΣΟ

ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ

Σκηνοθέτης : Νίκος Θεοδοσίου, Δημήτρης Σπύρου

Διάρκεια: 56′, Έτος Παραγωγής: 2024

Κάμερα: Νίκος Θεοδοσίου, Δημήτρης Σπύρου

Ηχολήπτης: Βαγγέλης Φάμπας

Mοντέρ: Νίκος Θεοδοσίου

Συνθέτης Πρωτότυπης Μουσικής: Μαριλένα Τσαρσιταλίδη

Κατα μια αναπάντεχη σύμπτωση η εφεύρεση του κινηματογράφου, τέλη του 19ου αιώνα, συμπίπτει με το πρώτο μεγάλο μεταναστευτικο ρεύμα των ελληνων στην Αμερική. Έτσι, το κινητοσκόπιο του Έντισον καταγράφει, το 1893, και σώζει σε ενα σπάνιο ντοκουμέντο την εικόνα του ανώνυμου  έλληνα κουρέα μετανάστη. Αυτό το γεγονός αποτελεί την αφορμή να ξετυλίξουμε το κουβάρι της μετανάστευσης, από την εποχή εκείνη μέχρι τη μεγάλη κρίση του 21ου αιώνα, μέσα από τις κινηματογραφικές καταγραφές της.  Με άγνωστα ή σπάνια ντοκουμέντα. Η ταινία δεν είναι ένα χρονικό της μετανάστευσης αλλά ιστορίες ανθρώπων και του αγώνα τους για επιβίωση συνθέτοντας ένα παζλ μιας άλλης ιστορίας.

ΠΡΩΤΗ ΠΡΟΒΟΛΗ

18ο Φεστιβάλ Ελληνικού Ντοκιμαντέρ, Χαλκίδα, 19-24 Νοεμβρίου 2024.

BRABEIO

Η ταινία κέρδισε το βραβείο Πρεμιέρας (ταινίες που κάνουν την πρώτη τους προβολή στο Φεστιβάλ Ελληνικού Ντοκιμαντέρ – Φεστιβάλ Ελληνικού Ντοκιμαντέρ Χαλκίδας – DocFest «Για τη δημιουργική χρήση σημαντικών ιστορικών αρχείων και τον κινηματογραφικό ρυθμό αφήγησης, για την ανάδειξη του θέματος της μετανάστευσης.»

To βραβείο συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 1.000 ευρώ που προσφέρει η ΕΡΤ.

BINTEO

Ο κ. Κινεμας, ο ανθρωπος πισω απο τη μηχανη προβολης

(Αυτό το κείμενο δημοσιεύτηκε στο https://shortstories.gr/)

Ηταν το απόλυτο σκοτάδι. Φως από πουθενά. Αναγκάστηκα να ανάψω τον φακό του κινητού για να μη σκοντάψω. Η μικρή δέσμη άρχισε σταδιακά να αποκαλύπτει κάποιες μηχανές προβολής. Άλλες όρθιες, άλλες στο ξύλινο πάτωμα, κάποιες μπομπίνες από δω κι από κει, κομμάτια από φιλμ, υπολείμματα από «καρβουνάκια» των μηχανών, σημάδια από τους ενισχυτές που έλειπαν. Μια εικόνα διάλυσης…

Αυτή ήταν η πρώτη εικόνα από την καμπίνα προβολής του κινηματογράφου, του μοναδικού στην πόλη, στο Πολιτιστικό Κέντρο της Δερβιτσάνης του Δήμου Δρόπολης – Πωγωνίου στην Αλβανία. Εγκαταλειμμένη και έρημη εδώ και χρόνια, εμφανώς λεηλατημένη.

Ανασκαλεύοντας όσα δεν «σήκωσαν» (μηχανές, χαρτιά, μπλοκ εισιτηρίων κ.λπ.), άρχισα να ξαναστήνω την καμπίνα, την ιστορία της και μαζί την ιστορία του κινηματογράφου στην Αλβανία σε συνδυασμό με τις πολιτικές επιλογές της ηγεσίας. Ειδικά οι δυο σταθερές μηχανές προβολής των 35 χιλιοστών «μίλησαν» περισσότερο. Η μία μηχανή προβολής από τη Ρωσία, η άλλη μηχανή προβολής από την Κίνα.

Για να ολοκληρωθεί όμως η εικόνα του κινηματογράφου έπρεπε να βρεθεί ο άνθρωπος που τις δούλευε. Ο κύριος Κίνεμας! Έτσι τον ξέρουν όλοι. Και δεν είναι άλλος από τον Χρήστο Κονόμι«Οικονόμου είναι το ελληνικό μου όνομα» μου λέει.

Τον συνάντησα φέτος στη Δερβιτσάνη στη διάρκεια του 4ου Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Δρόπολης. Πλησιάζει τα 90 (γεννήθηκε το 1935) και κουβαλάει στην πλάτη του σχεδόν 40 χρόνια σινεμά! Ξεκίνησε το 1956 και σταμάτησε το 1995.

Μετά το τέλος της στρατιωτικής του θητείας βρήκε δουλειά ως οδηγός στο Kinostudio. To Kinostudio ιδρύθηκε το 1952 από το καθεστώς Χότζα και ήταν ο βασικός φορέας παραγωγής και διανομής κινηματογραφικών ταινιών.

Ο Χρήστος Οικονόμου γρήγορα εκπαιδεύτηκε στον χειρισμό των κινηματογραφικών μηχανών. Από τότε άρχισε να τρέχει σε όλη τη χώρα οργανώνοντας προβολές στα πιο απομακρυσμένα σημεία. Στα χωριά που μπορούσε να φτάσει με το αυτοκίνητο έκανε τις προβολές με φορητές μηχανές των 35 χιλιοστών.

Στη μνημη του κουβαλαει απιθανες εικονες απο τις κινηματογραφικες περιπλανησεις του. «Αυτος ειναι ο σινεμας ο Παραδεισος» σχολιαζει καποιος κυριος.

Στα χωριά όμως που αυτό δεν ήταν δυνατόν επιστρατεύονταν τα ζώα. Σε αυτή την περίπτωση χρησιμοποιούσε μηχανές των 16 χιλιοστών που ήταν πιο ελαφριές. Καθώς τα χωριά δεν είχαν ρεύμα, κουβαλούσαν μαζί τους και μια γεννήτρια.

Σιγά σιγά τα χωριά αποκτούσαν μόνιμες αίθουσες προβολής και δεν χρειάζονταν τον πλανόδιο κινηματογράφο. Έτσι ο Γιώργος Οικονόμου σταμάτησε να γυρίζει στην επαρχία και έγινε ο μηχανικός προβολής του κινηματογράφου στη Δερβιτσάνη.

Στη μνήμη του κουβαλάει απίθανες εικόνες από τις κινηματογραφικές περιπλανήσεις του. «Αυτός είναι ο σινεμάς ο Παράδεισος» σχολιάζει ένας κύριος που ακούει την κουβέντα μας. Και θυμάται με νοσταλγία πως όταν ήταν πιτσιρίκι στη Δερβιτσάνη πήγαινε και τον βοηθούσε γυρίζοντας την ταινία, προετοιμάζοντάς την για την επόμενη προβολή. Ο ίδιος τώρα είναι μουσικός σε κρατική ορχήστρα στην Ελλάδα.

Ο Γιώργος Οικονόμου στενοχωριέται γιατί τα μηχανήματα στην καμπίνα προβολής, αυτά που ήταν η ζωή του, λεηλατήθηκαν.

Ζητήσαμε από τον κ. Κίνεμα να μας αφηγηθεί τις ιστορίες του μπροστά στην κάμερα. Αρνήθηκε. Θέλει όσο γίνεται μικρότερη δημόσια παρουσία. Άφησε να εννοηθεί πως είναι στο στόχαστρο κάποιων ανθρώπων που τον θεωρούν υπεύθυνο γιατί πρόβαλλε, μαζί με τις άλλες, και τις προπαγανδιστικές ταινίες του καθεστώτος Χότζα.

Ελπίζουμε την επόμενη φορά…

ΑΝΤΟΝΙΟ ΜΠΕΝΑΓΕΣ, ένας Δάσκαλος μαχητής!

Αν η ταινία  «Σκασιαρχείο» του Ζαν Πωλ Λε Σανουά (1948) αποτελεί την εμβληματική ταινία του παιδαγωγικού κινήματος του Σελεστέν Φρενέ, «Ο Δάσκαλος που υποσχέθηκε τη Θάλασσα» (2023) της Πατρίσια Φοντ αποτελεί αναμφισβήτητα τη δυναμική και συνάμα συγκλονιστική συνέχειά του.

Στο «Σκασιαρχείο», ο ήρωας είναι ο ίδιος ο Σελεστέν Φρενέ τον οποίο παρακολουθούμε, στη διάρκεια μιας σχολικής χρονιάς (που συμπυκνώνει σεναριακά μια οκταετία), να  επεξεργάζεται και να συγκροτεί, μαζί με τους μαθητές του, τις βάσεις μιας νέας παιδαγωγικής μεθόδου.

Συνέχεια

Στο σχολείο του ντοκιμαντέρ

Συμμετοχή στον συλλογικό τόμο 

ΜΕΤΑΒΑΣΗ

Μια ομιλία στην τελετή λήξης του 26ου Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου Ολυμπίας για παιδιά και νέους και της 23ης Camera Zizanio στον Πύργο Ηλείας το Σάββατο 9 Δεκεμβρίου 2023.

(εκτός χειρογράφου) «Διαχωρίζοντας» τη θέση μου από τον Δήμήτρη Σπύρου εγώ θα μείνω πιστός στο κείμενο που έχω γράψει. Γιατί τις λέξεις τις έχουμε αγοράσει ακριβά. Και τα κόμματα και τις τελείες.

(από το χειρόγραφο) Η Camera Zizanio, όπως γνωρίζετε, ξεκίνησε ως μια δράση του Φεστιβάλ Ολυμπίας για να αναδείξει και να προωθήσει την οπτικοακουστική έκφραση και δημιουργία των νέων ανθρώπων. Η ιδέα της δημιουργικής σύνδεσης του κινηματογράφου των επαγγελματιών με τη δουλειά των νέων  υπήρχε από την αρχή αλλά υλοποιήθηκε τρία χρόνια αργότερα όταν συγκεντρώθηκαν οι αναγκαίες προϋπόθεσες.

 Η επιτυχία που σημείωσε η Camera Zizanio από την πρώτη χρονιά, ανέδειξε την αναγκαιότητα που υπήρχε εκείνη τη στιγμή  για μια διεθνή διοργάνωση που θα έφερνε μαζί, σε έναν τόπο, σε μια ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ, έργα και δημιουργούς  από την Ευρώπη αρχικά και από όλο τον κόσμο στη συνέχεια.

Η Κάμερα Ζιζάνιο συνέχισε κάνοντας χρόνο με το χρόνο,  όχι μικρά βήματα αλλά άλματα. Όχι για να αποφύγει τη φθορά  όπως λέει ο ποιητής, αλλά για να βρίσκεται μπροστά από τις εξελίξεις ενός κόσμου σε γρήγορη μετάβαση. .  

Από εδώ έχουμε και τα δυο βασικά χαρακτηριστικά της.

  • Η Camera Zizanio δεν είναι ένα απλό φεστιβάλ. Είναι μια παιδαγωγική, πολιτιστική  και πολιτική δράση. Η παιδαγωγική και πολιτιστική διάσταση είναι νομίζω  καθαρή. Πολιτική γιατί είναι ανοιχτή σε όλο τον κόσμο, χωρίς διακρίσεις και αποκλεισμούς, με σεβασμό στο διαφορετικό, ενάντια στη βία και τις ιδεολογίες που καλλιεργούν τη βία και την ανελευθερία.
  • Η Camera Zizanio είναι αναπόσπαστο κομμάτι του Φεστιβάλ Ολυμπίας . Αναπτύσσονται μαζί και αλληλοτροφοδοτούνται.  Πιστεύω πως το ένα δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς το άλλο. Αν συμβεί δεν θα είναι πια  ίδιο.

Στα 23 χρόνια της ύπαρξής της άνοιξε περισσότερο τα φτερά της. Με πολλαπλασιασμό των διεθνών συνεργασιών, των αποστολών στο εξωτερικό για συναντήσεις, φεστιβάλ, κινηματογραφικά εργαστήρια. Αντίστοιχα αυξήθηκαν οι συνεργασίες στο εσωτερικό στο χώρο τόσο της στοιχειώδους όσο και της κινηματογραφικής εκπαίδευσης.

Η πλαισίωση όλων αυτών των δράσεων απαιτεί μια ανασύνταξη των δυνάμεων. Χωρίς καμία αποστράτευση. Στο δικό μας λεξιλόγιο δεν υπάρχει αυτή η λέξη. θα μπορούσα να πω πως χρειάζεται να ακονίσουμε την αιχμή του δόρατος. Γι αυτό κρίνεται απαραίτητο την καλλιτεχνική διεύθυνση της Κάμερα Ζιζανιο να αναλάβει ένα άτομο με ξεχωριστές ικανότητες, γνώσεις και πείρα που είναι εδώ και μερικά χρόνια μέλος της οικογένειας του Φεστιβάλ. Κι αυτός είναι ο Μανώλης Μελισουργός.

Προχωράμε έχοντας συνείδηση πως ζούμε σε ένα γυάλινο κόσμο όπου η εύθραυστη ομορφιά της φαντασίας και του ονείρου συμπλέκεται με τον κόσμο της σκληρής πραγματικότητας. Αν μπορούσα να παραφράσω τον Πάουλ Τσέλαν θα έλεγα πως δεν ξέρω πως θα είναι η ποίηση μετά τη Γάζα. Αυτό δε σημαίνει πως σταματάμε. Η ποίηση θα συνεχίσει να υπάρχει όπως άλλωστε υπήρξε και μετά το Άουσβιτς. Αρκεί να υπάρχουν άνθρωποι με συναισθήματα.

ΝΙΚΟΣ ΘΕΟΔΟΣΙΟΥ

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΝΟΣ ΜΑΥΡΟΥ ΓΑΤΟΥ ΜΕΤΑΝΑΣΤΗ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΡΙΣΙ

Συνομιλία μ ένα φίλο

«Τόσοι και τόσοι «χάνονται» καθημερινά στη θάλασσα ή τη στεριά ακολουθώντας την προσφυγική πορεία. Και κανείς ποτέ δεν θα ακούσει ξανά γι’ αυτούς. Άνθρωποι. Όχι γάτοι. Και μάλιστα μαύροι».

🔘Ο Nikos Theodosiou γράφει για τον μαύρο Γάλλο γάτο του ο οποίος από το μπουλβάρ Richard Lenoir βρέθηκε στη Νέα Μάκρη.

Τσάρλι ή Charly ή Charlie ήταν Γάλλος. Αλλά στο ιατρικό πιστοποιητικό για την αποδημία οι ειδικοί επιστήμονες έγραψαν «chat Européen».

Γιατί ο Τσάρλι ήταν γάτος. Από αυτό το έγγραφο γνώρισα την ευρωπαϊκή διάσταση του Τσάρλι. Εγώ νόμιζα ότι ήταν ένας αλητόγατος. Δεν ήξερα ότι κράταγε από σόι. Προφανώς ούτε ο ίδιος.

Αγορασμένος φράγκα τριάντα από τα μαγαζιά με ζώα στο Quai de la Mégisserie – ο πιο φτηνός γάτος γιατί ήταν μαύρος. Εγκαταστάθηκε στη σοφίτα μου, στον έκτο όροφο χωρίς ασανσέρ του παλιού κτιρίου του μπουλβάρ Richard Lenoir.

Χώρος δράσης του Τσάρλι οι μεταλλικές επικλινείς στέγες του οικοδομικού τετραγώνου το οποίο αλώνιζε νυχθημερόν. Όταν έμενε περισσότερο απ’ όσο έπρεπε μες στο σπίτι, έρχονταν οι φίλοι του και τον αναζητούσαν. Τους έβλεπα να κοιτάνε αδιάντροπα από το παράθυρο. Τότε ανακάλυψα ότι μια άλλη κοινωνία ζούσε πάνω από τα κεφάλια μας, ερωτευόταν και αναπαραγόταν, ενίοτε με κραυγές δυνατές.

Όταν όμως ο Τσάρλι επέστρεφε σπίτι, ήταν σκέτο μαρτύριο. Όχι γι’ αυτόν, για μένα. Άκουγα τα νύχια του να γλιστρούν στη λαμαρίνα, στην αναγκαστική κατάβαση μέχρι το παράθυρο της σοφίτας, και δεν ήξερα αν θα σταματήσει εκεί ή θα καταλήξει έξι ορόφους πιο κάτω, στο πεζοδρόμιο.

Αδύνατο να συνηθίσω στην ιδέα ότι στο τέλος του σλάλομ υπήρχε το φαρδύ λούκι που τον υποδεχόταν και απέτρεπε την ελεύθερη πτώση του στο κενό. Κάτι που οπωσδήποτε ήξερε ο ίδιος, γι’ αυτό δεν ίδρωνε το αυτί του.

Έτσι συνέχιζε την ήρεμη ζωή του μέχρι που ένα ευχάριστο συμβάν για μένα έφερε τη δική του δυστυχία.

Όταν τέλειωσε η δική μου μεταναστευτική περίοδος, με την πτώση της χούντας το 1974, έπρεπε να μετακομίσει. Ήταν υποχρεωμένος να υποταχτεί στην αυταρχική απόφασή μου και να με ακολουθήσει στην Ελλάδα.

Πάντως μου έκανε εντύπωση η χωρίς διαμαρτυρίες αποδοχή της μοίρας: ο εγκλεισμός στο ειδικό καλάθι, το ταξίδι μέχρι το αεροδρόμιο του Ορλί, η παράδοση στο ειδικό γκισέ των εμπορευμάτων, το ταξίδι στη νοτιανατολική άκρη της Ευρώπης.

Εγώ τον ακολούθησα κάνα δυο μήνες αργότερα. Τον ξανασυνάντησα στη Νέα Μάκρη. Δεν ήταν χαρούμενος. Δεν είχε συνηθίσει τη βίαιη αλλαγή περιβάλλοντος. Όλη μέρα κρυβόταν κάτω από θάμνους. Σαν μαρτύριο φαινόταν. Αλλά δεν κράτησε πολύ.

Δεν ξέρω πού θάφτηκε ή πού πετάχτηκε. Λεπτομέρεια.

Τόσοι και τόσοι «χάνονται» καθημερινά στη θάλασσα ή τη στεριά ακολουθώντας την προσφυγική πορεία. Και κανείς ποτέ δεν θα ακούσει ξανά γι’ αυτούς. Άνθρωποι. Όχι γάτοι. Και μάλιστα μαύροι.

•••

Αυτό το κείμενο γράφτηκε τον Μάη του 2012 βλέποντας κάποιες παλιές φωτογραφίες.